Karolina Lewestam

Nie rób drugiemu, co tobie niemiłe. Tak ludziom czyńcie, jak chcielibyście, żeby wam czynili. Postępuj tylko wedle takiej maksymy, co do której mógłbyś chcieć, żeby stała się powszechnym prawem.

Problemy UE pokazują, że nie zdołała sobie ona jeszcze odpowiedzieć na pytanie, czy jest projektem gospodarczym, politycznym, czy moralnym. Scalają ją poszczególne mitologie państwowych trajektorii – Niemcy poprzez Unię negują własną przeszłość, Polska ucieka przed Rosją ku cywilizacji, Hiszpania odcina się od autorytaryzmu Franco. Jednak wraz z dystansem historycznym te mity tracą impet

Nie ma faktów obiektywnych” — słyszeliście takie zdanie? Oczywiście, bo wszyscy je powtarzają, ku utrapieniu ludzi uczonych w piśmie. Jest to bowiem zdanie niefortunnie skonstruowane: fakt ma obiektywność przecież niejako w definicji; „fakt obiektywny” to masło maślane, jest to, fuj i ble, pleonazm. Ale skoro wszyscy z taką lubością to zdanie wypowiadają, to może ma ono jakąś ważną funkcję? A tak, czepiamy się go, bo na swój kulawy sposób dobrze wyraża pewną mocną intuicję, a mianowicie Informacyjny Niepokój Egzystencjalny. Kto go używa, chce powiedzieć: nie wiadomo, proszę państwa, co jest prawdą, a co nie. Zdarzenia zawsze toną w powodzi, a jest to powódź słów, opinii, raportów, interesów, punktów widzenia, przekłamań tłumaczeniowych, zakrzywień konkretnych rogówek i kątów poszczególnych spojrzeń.

Niektóre stworzenia są po prostu bez sensu, na przykład tukan. Drobny, czarny, leciutki; skąd ten gigantyczny dziób? Albo kangur: ogon jak pień dębu, jak oręż do walki ze słoniem, a przednie łapki tylko pro forma, w atrofii, rozpaczliwe. Świat jest pełen takich absurdów; człowiek by tylko pokazywał palcami i się gapił w zdumieniu. Ale jak tenże człowiek tylko uważniej zajrzy pod powierzchnię rzeczywistości, tam gdzie gnieżdżą się przyczyny wszelkich rzeczy i ich geneza, to okazuje się, że nie taki absurd absurdalny, jakim go malują. Bo przecież i ten dziób, i te łapki to efekt wielowiekowego działania Darwinowych Praw, w swojej bezlitosności zupełnie racjonalnych. Jeśli spojrzymy na to, z czym ewolucja musiała pracować, i na to, jakie się temu czemuś przytrafiły w świecie przygody, to mikrołapki nagle okażą się jedynym możliwym wynikiem całej tej tukanio-kangurzej ewolucyjnej hucpy.

Drogi czytelniku, bądź tak miły i powiedz sobie pod nosem: „Źdźbło”. Mogę się założyć, że na takie dictum twoje neurony posłusznie zaktywowały się wedle wzorca, który sprawił, że przed oczami duszy stanęło ci, no, źdźbło właśnie.