Agata Wencel-Socha

Czy rada gminy może wskazać wójtowi konkretny sposób załatwienia sprawy, czy sejmik województwa może ingerować w realizację jej zadań własnych, czy komisja rewizyjna ma prawo żądać wyjaśnienia na piśmie przyczyn niewykonania swojego polecenia? M.in. na te pytania odpowiadał w ostatnich miesiącach Naczelny Sąd Administracyjny. Przedstawiamy jego orzeczenia.

Do końca czerwca w jednostkach samorządu terytorialnego muszą się odbyć sesje, podczas których radni m.in. rozpatrzą i zatwierdzą sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z wykonania ubiegłorocznego budżetu. Od kilku lat ważnym punktem obrad jest debata z udziałem mieszkańców nad raportem o stanie gminy, który jest podstawą do uzyskania wotum zaufania. Trzeba go sporządzić do końca maja.

Jeśli organ odwoławczy wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wówczas strona niezadowolona z takiego obrotu sprawy ma prawo wnieść sprzeciw. Orzecznictwo potwierdza, że rolą tego instrumentu jest zmobilizowanie 
organu odwoławczego do wykonywania jego ustawowej funkcji, wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego (formalnego) rozpatrzenia sprawy.

Ubiegłoroczna reforma planowania przestrzennego wpłynęła również na zasady uwzględniania w dokumentach planistycznych celów związanych z ochroną przyrody, w tym na sposób uzgadniania tych dokumentów z dyrektorami parków narodowych i z regionalnymi dyrektorami ochrony środowiska. Te nowe reguły gminy muszą uwzględnić m.in. przy sporządzaniu planów ogólnych (które trzeba przygotować do końca 2025 r.), przy sporządzaniu i zmianie planów miejscowych, w decyzjach o warunkach zabudowy. Dlatego wskazujemy, o czym powinny pamiętać gminy, przygotowując dokumenty planistyczne na zreformowanych zasadach i przy wydawaniu decyzji WZ, gdy na ich terenie jest położony park narodowy, rezerwat przyrody czy park krajobrazowy.