użytkowanie wieczyste

Zabezpieczenie uniemożliwiające przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nie dotyczy sukcesji generalnej, np. połączenia przez przejęcie – uznał Sąd Najwyższy.

Prawnicy od lat spierają się o przestrzenne prawo własności gruntu. Jak głęboko pod ziemię i jak wysoko nad nią ono sięga? Sytuacja jest jeszcze ciekawsza w odniesieniu do użytkowania wieczystego.

Nie tylko drogi czy place zabaw, ale nawet altanki śmietnikowe mają odrębne księgi wieczyste. I wówczas – mimo że służą racjonalnemu korzystaniu z nieruchomości – nie ulegają przekształceniu.

To już ostatnia część komentarza do ustawy uwłaszczeniowej, którą analizujemy od stycznia tego roku. Zajmujemy się w niej przepisami przejściowymi. Najważniejszy z nich dotyczy terminu, do którego wnosi się opłatę przekształceniową za 2019 r. Zgodnie z ust. 1 art. 20 ustawy uwłaszczeniowej jest to 29 lutego 2020 r. To wyjątek od zasady, że opłatę tę uiszcza się corocznie do 31 marca danego roku. Z czego wynika odstępstwo?

Wybranym grupom właścicieli mieszkań przysługiwać będzie najwyższa 99-proc. bonifikata w jednorazowej opłacie uwłaszczeniowej. To efekt przyjęcia przez Sejm senackich poprawek do nowelizacji ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości i innych ustaw.

Ważne dla przedsiębiorców zmiany przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność uchwalił 16 maja Sejm. Znalazły się one w nowelizacji ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości.

- Samo przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło z mocy prawa 1 stycznia 2019 r., więc nieuiszczenie opłaty nie wstrzymuje przekształcenia, bo ono już się formalnie dokonało - mówi w rozmowie z DGP dr Marcin Włodarski, ekspert w dziedzinie nieruchomości i inwestycji infrastrukturalnych, kancelaria LSW.

Osoba, która kupiła działkę z prawem użytkowania wieczystego opłaconym za cały okres, i tak musi wnieść opłatę przekształceniową. Spadkobiercy są z niej zwolnieni. Ta różnica w traktowaniu budzi wątpliwości konstytucyjne.

1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów, na których stoją domy mieszkalne, zamieniło się w prawo własności. Choć przekształcenie nastąpiło z mocy prawa, to do jego potwierdzenia potrzebne jest specjalne zaświadczenie.

Problemy z procedurą uwłaszczeniową powodują, że Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju przymierza się do jej kolejnej nowelizacji. Tym razem zmiany mają dotyczyć bonifikat dla osób decydujących się na jednorazowe uiszczenie opłaty przekształceniowej (zobacz wywiad z wiceszefem MIR Arturem Soboniem, „Najwyższa ulga dla (prawie) wszystkich”, DGP nr 72 z 11 kwietnia 2019 r.). Resort planuje m.in. wprowadzenie ich stałego wymiaru, niezależnie od terminu uiszczenia opłaty przekształceniowej oraz ustawowe zobligowanie samorządów do wprowadzania takich upustów. Przynajmniej w odniesieniu do niektórych grup społecznych, np. dla rodzin z osobami z niepełnosprawnością. Samorządy twierdzą, że takie rozwiązanie naruszyłoby ich samodzielność, uszczupliło dochody i wzmogło i tak dużą przy uwłaszczeniu biurokrację. A co na to prawnicy? Część jest zdania, że rząd nie ma prawa tak dalece wpływać na samorządy, a część stwierdza, że narzucenie jednostkom nowych wymogów jest jak najbardziej możliwe ze względu na ważny cel społeczny.

Wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej nie jest elementem umowy ustanowienia ani przeniesienia tego prawa. Dobra wiara nabywcy powinna być rozstrzygana w momencie złożenia wniosku o wpis – uznał w czwartek Sąd Najwyższy.

Koniec z malejącymi z każdym rokiem upustami przy dojściu do własności. W nowelizacji ustawy likwidującej użytkowanie wieczyste rząd chce uprościć system rabatów. Szykowana jest też oferta dla wybranych grup, np. samotnych matek.

Hipoteka na użytkowaniu wieczystym pozostaje w mocy nawet gdy prawo to zostanie sprzedane osobie trzeciej, a pierwotny użytkownik pozbędzie się również długu – orzekł Sąd Najwyższy.

Rząd zapowiada kolejne zmiany w ustawie likwidującej użytkowanie wieczyste na gruntach mieszkalnych. Lokalne władze narzekają na chaos prawny i wciąż apelują o wydłużenie terminu wydawania specjalnych zaświadczeń dla mieszkańców. Jednocześnie władze stolicy informują, że anulowano podwyżki za użytkowanie wieczyste, którymi mieszkańcy Warszawy byli zaskakiwani pod koniec ubiegłego roku. Radzą też, kiedy wnieść kolejne opłaty.