sygnalista w firmie

Oczekiwani sygnaliści w końcu nadeszli. Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów wchodzi w życie 25 września. O tym, czy rzeczywiście przyczynią się oni do większej wykrywalności przestępstw w środowisku pracy? A także kto jest, a kto nie jest gotowy na sygnalistów, rozmawiamy z adwokatem Januszem Tomczakiem.

Zgłaszający nadużycia dotyczące prawa pracy nie będzie sygnalistą. Nie zostanie objęty dodatkową ochroną.

Osoby odbierające zgłoszenia whistleblowerów będą między młotem a kowadłem. Zarówno brak reakcji na alert, jak i niewłaściwa reakcja mogą skutkować nawet odpowiedzialnością karną.

Funkcjonariusze i żołnierze zawodowi wracają do projektu przepisów dotyczących whistleblowerów, choć wcześniej z niego wypadli. Modyfikacji ulega też vacatio legis regulacji. Zdaniem ekspertów obie zmiany mogą być źródłem zamieszania.

Pracodawcy mają wprowadzać rozwiązania motywujące podwładnych do sygnalizowania przypadków łamania prawa. Przepisy będą chronić dobre imię zgłaszających, ale nie zakażą wprost naruszania reputacji w mediach społecznościowych. Takie zmiany przewiduje nowa wersja rządowego projektu w sprawie sygnalistów

W jednym z działów naszej firmy dochodzi do poważnych naruszeń prawa. Chciałbym o tym poinformować odpowiednie organy, ale obawiam się odwetu ze strony mojego przełożonego, który chyba jest w to zamieszany. Czy mogę otrzymać status sygnalisty, o którym tyle się mówi od jakiegoś czasu? Co w sytuacji, gdy do działań odwetowych jednak dojdzie? Jak mogę udowodnić, że do nich doszło?

- Pracodawca nie prowadzi postępowań wewnętrznych w sprawie zgłoszeń naruszenia prawa. On tylko powołuje podmioty, które zrealizują to zadanie i są od niego niezależne. Projektowane przepisy o sygnalistach powinny to uwzględniać - mówi prof. Arkadiusz Sobczyk, Katedra Prawa Pracy i Polityki Społecznej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, partner zarządzający w kancelarii Sobczyk i Współpracownicy

Planowane zmiany w kodeksie pracy, w tym wymóg konsultowania wypowiedzeń umów terminowych, mogą zachęcać zatrudnionych do zrzeszania się. Szansą na wzmocnienie organizacji pracowniczych mogą być też procedury w sprawie sygnalistów, pracy zdalnej, badania trzeźwości

Grupy kapitałowe nie chcą ustalać w każdej spółce odrębnych zasad zgłaszania naruszeń przez pracowników. Przy okazji starają się utrzymać kontrolę nad takimi sygnałami i ograniczyć odpowiedzialność za utrudnianie zgłoszeń

Taki obowiązek ma już teraz i wynika on z ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. Gdy pojawią się przepisy o sygnalistach, dojdzie do tego jeszcze prawo do takich zgłoszeń

Te podmioty będą musiały wdrożyć procedury zgłaszania nieprawidłowości bez względu na poziom zatrudnienia i w pierwszym ustawowym terminie. Potraktowano je szczególnie ze względu na obowiązki dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Jakub Bartoszewicz, Jan Komosa: Projekt w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa zawiera wiele pułapek. Chodzi o kwestie związane m.in. z RODO, odwróconym ciężarem dowodu, zakresem odpowiedzialności karnej