Nowe prawo 2026: jakie zadania muszą zrealizować JSTOd 1 stycznia oraz w pierwszych miesiącach roku wchodzi w życie wiele regulacji, które będą miały wpływ na funkcjonowanie i obowiązki jednostek samorządu terytorialnego. W tym tygodniku i w kolejnych będziemy analizować wybrane przepisy, aby ułatwić ich wdrażanie.Joanna Pieńczykowska•06 stycznia 2026
Potrzebne wsparcie finansowe dla miasteczek kilkutysięcznych, a nie metropolii [WYWIAD]– Apelujemy o dofinansowania dla samorządów z Polski lokalnej, powiatowej. Przydałoby się więcej pieniędzy kierowanych nie do metropolii, a do miasteczek kilkutysięcznych – mówi w wywiadzie dla DGP Grzegorz Cichy, prezes Unii Miasteczek Polskich i burmistrz Proszowic.Krzysztof Bałękowski•05 stycznia 2026
Samorządowe rady kobiet w rękach mężczyzn? Taki może być efekt rządowej propozycjiSamorządy podkreślają, że są zwolennikami udziału kobiet w życiu publicznym, jednak dodawanie do ustaw ustrojowych kolejnych konkretnych rad nie jest dobrym pomysłem. Lepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie ogólnej regulacji dotyczącej tworzenia ciał o charakterze konsultacyjnym. Podkreślają, że rady kobiet mogą zdominować... mężczyźni.Krzysztof Bałękowski•10 grudnia 2025
Zygmunt Berdychowski: Forum Samorządowe powinno być sygnałem dla rządzącychNie ma żadnego alternatywnego źródła pobudzania inwestycji lokalnych – takiego, jakim był kiedyś Polski Ład. Ustawa o podatku od osób prawnych zwiększyła dochody w dużych aglomeracjach, nie rozwiązała problemu gmin peryferyjnych – ocenia Zygmunt Berdychowski, przewodniczący Rady Forum Ekonomicznego.09 grudnia 2025
Samorządy terytorialne budują silne społeczeństwo, a tym samym silne państwoSamorządy – ponad politycznymi podziałami – sprzeciwiają się centralizacji unijnych funduszy, które nadal powinny być w dyspozycji regionów – podkreśla Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego. Był on gościem studia Dziennika Gazety Prawnej na Forum Samorządowym w Zakopanem.09 grudnia 2025
Senat też chce uchylenia dwukadencyjności w samorządachJuż nie tylko posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego, lecz także senatorowie proponują, aby samorządowych lokalnych włodarzy nie obejmował limit dwóch kadencji. Wszystko zależy od decyzji Prezydenta, czy projekt ustawy przygotowany przez Senat w sprawie dwukadencyjności w samorządach zyska jego akceptację.Artur Radwan•01 grudnia 2025
Kobiety z silniejszym głosem w życiu publicznym. W samorządach powstaną rady kobietRząd chce, aby rady gmin, powiatów i sejmiki województw mogły tworzyć rady kobiet. Dziś rady kobiet nie mają prawnej podmiotowości i są powoływane zarządzeniami wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Niekiedy jest to kwestionowane przez wojewodów i sądy. Nie wszyscy uważają jednak, że to dobry kierunek zmian.Krzysztof Bałękowski•01 grudnia 2025
Nowe obowiązki dla gmin. Jak poradzą sobie z Centralnym Rejestrem Umów?Senatorowie znieśli próg, od którego m.in. urzędy będą publikować informacje w Centralnym Rejestrze Umów. Część małych samorządów alarmuje, że może mieć problem ze spełnieniem nowego obowiązku. Teraz ustawa wróci do Sejmu, który zdecyduje o ostatecznym kształcie przepisów.Krzysztof Bałękowski•01 grudnia 2025
Miał być deficyt, a jest ponad 42 mld zł na plusie. Tak samorządy zamknęły III kwartałBudżety samorządów po III kwartałach 2025 r. zamknęły się nadwyżką w wysokości prawie 42,7 mld zł, przy planowanym deficycie na poziomie ponad 39 mld zł - poinformowało Ministerstwo Finansów. To najlepsze wyniki finansowe samorządów od kilku lat.Krzysztof Bałękowski•25 listopada 2025
Samorządowcy (nie) zapłacą za godziny ponadwymiarowe nauczycieliNauczyciele dostaną pieniądze za gotowość do pracy z uczniami, którzy np. uczestniczą w wycieczce i są nieobecni na zajęciach. Samorządy i organizacje związkowe alarmują, że przepisy są wciąż nieprecyzyjne.Artur Radwan•24 listopada 2025
Noworodki i martwi też mają głos. Budżety obywatelskie do poprawkiPosługiwanie się ukradzionymi numerami PESEL, głosy masowo oddawane przez stulatków, ale też przez kilkudniowe noworodki czy anomalia w liczbie papierowych głosów . To niektóre problemy z budżetami obywatelskimi w samorządach.Krzysztof Bałękowski•18 listopada 2025
Podatek od nieruchomości w miastach w górę. Podwyżki większe niż obecna inflacjaChociaż inflacja spadła ostatnio poniżej 3 proc., to stawki podatku od nieruchomości najczęściej będą wyższe o 4,5 proc. Duże miasta dostosowują ich wysokość do stawek maksymalnych ustalonych przez resort finansów.Krzysztof Bałękowski•06 listopada 2025
Samorządy rezygnują z miliardów z podatku od nieruchomości. I to mimo podwyżekMiasta i gminy mogły w 2024 r. zyskać dodatkowe 3,8 mld zł z podatku od nieruchomości, gdyby przyjęły jego stawki maksymalne. Najczęściej wybierają je duże ośrodki. Mniejsze zadowalają się niższymi obciążeniami. Podobnie będzie w przyszłym roku.Krzysztof Bałękowski•06 listopada 2025
1,4 mld zł więcej dla samorządów. Sejm uchwalił ważną ustawęSejm uchwalił w środę ustawę, zgodnie z którą przy wyliczaniu dochodów samorządów w roku 2026 używane będą zaktualizowane dane podatkowe. Ustawa trafi teraz do Senatu.oprac. A B•05 listopada 2025
Samorządy pierwszy raz od lat zamkną budżety bez kroplówkiW 2025 r. do lokalnych budżetów popłynęło więcej pieniędzy i wyniki w wielu miastach będą lepsze niż dotychczas. Nie przeszkodzi w tym brak rządowej kroplówki, która od kilku lat ratowała samorządy pod koniec rokuKrzysztof Bałękowski•28 października 2025
Gmina zwróci pieniądze wydane niezgodnie z programem ochrony ludności [WYWIAD]"Jeśli samorządy wydadzą pieniądze niezgodnie z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, to konsekwencją może być konieczność ich zwrotu do budżetu państwa. Chcemy uniknąć np. termomodernizacji budynków, które nawet nie mogą być zastosowane jako tymczasowe schronienie" - mówi Wiesław Leśniakiewicz, wiceszef MSWiA w rozmowie z DGP.Krzysztof Bałękowski•23 października 2025
Pick-up w gminie nie poprawi bezpieczeństwa mieszkańcówWiesław Leśniakiewicz: Jeśli samorządy wydadzą pieniądze niezgodnie z programem, to konsekwencją może być konieczność ich zwrotu do budżetu państwa. Chcemy uniknąć np. termomodernizacji budynków, które nawet nie mogą być zastosowane jako tymczasowe schronieniaKrzysztof Bałękowski•23 października 2025
Pickup w gminie nie poprawi bezpieczeństwa mieszkańców [WYWIAD]"Dla kogo mamy kupować te pojazdy? Jeśli dla gmin, to nie jest to dobre rozwiązanie. Jeśli natomiast ma być to jakiś kluczowy podmiot ochrony ludności – to jak najbardziej tak" - mówi Wiesław Leśniakiewicz, wiceszef MSWiA w rozmowie z DGP. Dodaje, że wydatki na ochronę ludności są stale monitorowane.Krzysztof Bałękowski•22 października 2025
Mieszkańcom widać nie zależy na zatrzymaniu burmistrzów na dłużejPodobnie jak prof. Stefan Płażek, cytowany przeze mnie w tekście „Ofensywa w obronie nieusuwalności z samorządowych foteli” (DGP nr 205/2025), opowiadam się za wybieraniem władz samorządowych maksymalnie na dwie kadencje. Z drugiej strony nie chciałbym, aby dobrzy wójtowie, burmistrzowie czy prezydenci miast musieli odchodzić na rzecz innych, którzy mogą być słabsi, mniej kompetentni lub leniwi.Artur Radwan•22 października 2025