Prewspółczynnik VAT w praktyce: kiedy samorząd wygra z fiskusem? Przegląd wyroków z 2025 r.Jeśli aktywność jednostek samorządu terytorialnego podlega opodatkowaniu VAT, to zyskują prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednak gdy JST wykonuje zarówno działania opodatkowane VAT, jak i te, które nie podlegają temu podatkowi, trzeba zastosować właściwy prewspółczynnik VAT. Tylko jaki jest właściwy? Odpowiedzi szukamy w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadły w tym roku.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•29 grudnia 2025
Gmina obliczy proporcję VAT według metody powierzchniowejWykorzystując budynek zarówno do działalności zwolnionej, jak i opodatkowanej VAT, gmina może w niektórych sytuacjach odliczyć podatek naliczony przy zastosowaniu proporcji powierzchniowej – wynika z wyroku WSA w GdańskuPaweł Jastrzębowski•20 października 2025
Prewspółczynnik VAT. Metodę powierzchniową trzeba uzasadnićJeśli gmina nie przedstawia wyraźnych powodów, dla których powinna stosować własną metodę obliczania prewspółczynnika VAT, to ma obowiązek obliczać go za pomocą sposobu z rozporządzenia ministra finansów – orzekł NSAIzabela Tomaszewska-Gałuszka•20 października 2025
Odliczanie VAT od inwestycji: samorządy wygrywają w sądachZapada coraz więcej prawomocnych wyroków potwierdzających możliwość stosowania prewspółczynnika indywidualnego w przypadku inwestycji wykorzystywanych równocześnie na cele publiczne i komercyjne. Dla wielu jednostek samorządu terytorialnego pojawia się szansa na dodatkowe wpływyMichał Kostrzewa•10 maja 2023
Dotacja inwestycyjna bez wpływu na prewspółczynnikJednostka kultury nie może uwzględniać dotacji inwestycyjnej w mianowniku prewspółczynnika, bo nie jest to jej przychód - orzekł WSA w Poznaniu.Łukasz Zalewski•24 stycznia 2022
Regionalna instytucja finansująca musi stosować prewspółczynnikSkoro agencja realizuje projekty unijne i dostaje w związku z tym dotacje stanowiące jedynie zwrot kosztów, to nie realizuje w tym zakresie odpłatnej działalności gospodarczej. W konsekwencji może odliczać tylko część VAT od zakupów – orzekł NSAŁukasz Zalewski•20 października 2021
Dla uczelni prewspółczynnik z rozporządzeniaUniwersytet nie może liczyć prewspółczynnika VAT, biorąc pod uwagę powierzchnię nowego budynku, bo taka metoda nie odzwierciedla specyfiki działalności uczelni – orzekł WSA w Opolu.Łukasz Zalewski•31 sierpnia 2020
Prewspółczynnik w samorządach. Raz jest, raz go nie maSkarbówka pozwala gminom tylko częściowo odliczać wydatki na kulturę, rowery miejskie, cmentarze. Co innego przy inwestycjach w transport miejski, mimo że część pasażerów też korzysta z niego za darmoMariusz Szulc•28 lipca 2020
Gmina musi uzasadnić swój prewspółczynnikJeśli gmina nie wyjaśni, dlaczego inna metoda obliczania prewspółczynnika jest w jej przypadku bardziej adekwatna, to musi stosować tę z rozporządzenia ministra finansów – wynika z wyroku NSA.Łukasz Zalewski•16 października 2019
NSA: Nie każda dotacja jest w prewspółczynniku VATGminna instytucja kultury nie musi uwzględniać w prewspółczynniku dotacji otrzymanej na sfinansowanie inwestycji, a nie na bieżącą działalność – potwierdził NSA.Łukasz Zalewski•04 września 2019
Prewspółczynnik w gminach: Raz sądy stają po stronie samorządów, innym razem po stronie fiskusaW sądach zapadają nowe wyroki dotyczące obowiązku uwzględniania prewspółczynnika przez gminy przed 2016 r., ale są one ze sobą sprzeczne. Raz sądy stają po stronie samorządów, innym razem po stronie fiskusa.Łukasz Zalewski•05 sierpnia 2019
Jak obliczyć prewspółczynnik VAT? Sądy łaskawsze dla gmin niż fiskusCzasowa, powierzchniowa, powierzchniowo -czasowa, dotycząca zużycia – takie metody obliczania prewspółczynnika dopuszczają sądy administracyjne. Oznacza to zmianę linii orzeczniczej.Łukasz Zalewski•23 stycznia 2019
TSUE: Prewspółczynnik VAT obowiązywał także przed 2016 r.Podatnicy powinni byli uwzględniać w rozliczeniach z fiskusem działalność nieobjętą VAT także wtedy, gdy wymóg ten nie był jeszcze zapisany wprost w ustawie.Mariusz Szulc•10 grudnia 2018
Fiskus nie może zaglądać tylko do rozporządzeniaGminy nie są skazane na prewspółczynniki zaproponowane przez ministra finansów. Mogą stosować alternatywne metody obliczenia, w jakim zakresie wolno odliczać im VAT – orzekł WSA w Rzeszowie.Łukasz Zalewski•19 października 2017
TSUE wyjaśni, czy przed 2016 r. był prewspółczynnik VATSpór o to, czy gminy i związki międzygminne musiały uwzględniać w swoich rozliczeniach z fiskusem działalność nieobjętą VAT, rozstrzygnie unijny trybunał. Mariusz Szulc•17 lipca 2017
Czy stowarzyszenie powinno stosować prewspółczynnik VATJesteśmy stowarzyszeniem o charakterze oświatowym i naukowo-technicznym, którego celem jest udział w realizacji programu edukacji narodowej, w formach przedszkolnych, szkolnych, pozaszkolnych w zakresie wychowania, kształcenia, dokształcania, doskonalenia dzieci, młodzieży, dorosłych, bezrobotnych, niepełnosprawnych oraz działalność w zakresie rozwoju nauki, techniki i wdrożeń innowacyjnych. Stowarzyszenie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności realizujemy otwarte projekty szkoleniowe w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Otrzymywane dofinansowanie ze środków europejskich i dotacji celowej z budżetu krajowego stanowi zwrot kosztów poniesionych w związku z zarządzaniem projektem i realizacją szkoleń. Otrzymana dotacja nie stanowi obrotu opodatkowanego VAT (gdyż nie stanowi czynności wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT), powyższej dotacji nie wykazujemy w deklaracji VAT-7 w sprzedaży zwolnionej. Otrzymujemy również dotacje z budżetu na dofinansowanie realizacji zadań niepublicznych szkół i przedszkoli w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, których również nie wykazujemy w deklaracji VAT-7 w sprzedaży zwolnionej. Ponadto stowarzyszenie prowadzi działalność kursową, szkoleniową zwolnioną z VAT oraz działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Do 2015 r. przy ustalaniu wskaźnika proporcji nie uwzględnialiśmy w obrotach żadnych otrzymanych dotacji (gdyż nie miały one wpływu na cenę). Czy według nowych przepisów obowiązujących od 2016 r. jesteśmy zobowiązani do wyliczenia prewspółczynnika i - jeżeli tak - co powinniśmy ująć w obrotach, licząc metodą roczny obrót?Roman Namysłowski•15 lutego 2016