nagroda Nobla

Tegoroczni laureaci: Joel Mokyr, Philippe Aghion i Peter Howitt, wyjaśniają, w jaki sposób innowacja stanowi impuls do dalszego postępu – tak uzasadniono przyznanie tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Nagrodę funduje Riksbank, bank centralny Szwecji.

Laureaci nauczyli nas, że zrównoważonego wzrostu nie można brać za pewnik. Stagnacja gospodarcza, a nie wzrost, była normą przez większość historii ludzkości. Ich praca pokazuje, że musimy być świadomi zagrożeń dla dalszego wzrostu i im przeciwdziałać – tak uzasadniono tegoroczną nagrodę Nobla z ekonomii.

Prezydent USA Donald Trump podziękował Władimirowi Putinowi za krytykę wyborów komitetu Noblowskiego, który zdaniem rosyjskiego przywódcy stracił swoją wiarygodność. Amerykański prezydent zwrócił też uwagę na wypowiedź laureatki Marii Coriny Machado, która wyraziła mu wdzięczność za wsparcie.

W Sztokholmie od poniedziałku rozpoczyna się tydzień przyznawania Nagród Nobla w dziedzinie: medycyny, fizyki, chemii, literatury oraz ekonomii. Zgodnie z tradycją jedynie Pokojowa Nagroda Nobla zostanie ogłoszona w stolicy Norwegii, Oslo; nastąpi to w piątek.

Przyznanie Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Daronowi Acemoglu, Jamesowi Robinsonowi i Simonowi Johnsonowi to o tyle interesująca decyzja, że czytając ich prace, można odnieść wrażenie, że ma się do czynienia z analizami politologicznymi (zresztą Robinson jest również politologiem).

Daron Acemoglu, Simon Johnson i James A. Robinson otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii za „badania nad tym, jak instytucje społeczne wpływają na dobrobyt państw”. „Społeczeństwa o słabych rządach prawa i instytucjach, które wykorzystują swoją ludność, nie generują wzrostu ani zmian na lepsze. Badania laureatów pomagają nam zrozumieć dlaczego” – wskazuje komitet noblowski. Podkreślając przy tym ogromną przepaść między zamożnymi gospodarkami i tymi, które się rozwijają. „Obecnie najbogatsze 20 proc. państw jest ok. 30 razy bardziej zamożne niż najbiedniejsze 20 proc. państw” – czytamy w uzasadnieniu.

Japońska organizacja Nihon Hidankyo, domagająca się likwidacji broni jądrowej, została w piątek laureatem tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla. Założycielami tej organizacji byli mieszkańcy miast Hiroszima i Nagasaki w Japonii, którzy przeżyli amerykańskie ataki atomowe w 1945 roku.

Południowokoreańska pisarka Han Kang została laureatką Literackiej Nagrody Nobla za "poetycką prozę, w której konfrontuje się z historycznymi traumami i ukazuje kruchość życia ludzkiego" - podała w czwartek Szwedzka Akademia.

Amerykańscy biolodzy Victor Ambros i Gary Ruvkun zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny lub fizjologii - ogłosił w poniedziałek w Sztokholmie Komitet Noblowski. Docieniono ich za "odkrycie mikroRNA i jego roli w regulacji aktywności genów po transkrypcji".

Ukraińcy pragną pokoju, jednak z Rosją nie da się osiągnąć pokoju drogą negocjacji. Politycy, którzy namawiają Ukrainę do kompromisów w wojnie z Rosją, w rzeczywistości skazują nas na gwałty, porwania i śmierć – powiedziała ukraińska laureatka pokojowego Nobla Ołeksandra Matwijczuk.

W wieku 86 lat zmarł Martti Ahtisaari, prezydent Finlandii w latach 1994-2000. Za jego kadencji Finlandia wyraźnie skierowała się politycznie w stronę Zachodu – przypominają fińskie media. Jego rola w rozwiązywaniu konfliktów międzynarodowych została doceniona przez Komitet Noblowski - Ahtisaari otrzymał w 2008 roku Pokojową Nagrodę Nobla.

Narges Mohammadi, uwięziona obrończyni praw człowieka z Iranu, została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. 51-letnia aktywistka jest wiceprzewodniczącą Centrum Obrońców Praw Człowieka, którego szefowa Szirin Ebadi odebrała identyczną nagrodę 20 lat temu. 

Przebywająca w więzieniu obrończyni praw kobiet w Iranie Narges Mohammadi została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla za 2023 rok - ogłosił w piątek Norweski Komitet Noblowski. Swoje wystąpienie przewodnicząca Komitetu Berit Reiss-Andersen rozpoczęła hasłem "kobiety, życie, wolność".

Obrończynie praw kobiet z Iranu oraz Afganistanu, aktywiści klimatyczni, NATO oraz prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski typowani są do tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla. Ogłoszenie laureata nastąpi w piątek w stolicy Norwegii Oslo.