JST

„Trzeba wyprzedzać trendy i myśleć długofalowo” – prezydent Ciechanowa o rozwoju miasta i pomysłach na nowe inicjatywy dla lokalnej społeczności

Kiedy gmina może nałożyć opłaty za odprowadzanie wód deszczowych? Czy nowa uchwała określająca stawki opłat domyślnie dereguluje starą? To zaledwie kilka pytań, na które w ostatnich miesiącach odpowiadały sądy administracyjne, rozstrzygające spory dotyczące uchwał podejmowanych przez gminy. Przybliżamy wybrane orzeczenia i wyjaśniamy, co z nich wynika dla praktyki jednostek samorządu terytorialnego.

Zakup stroików, paczek dla dzieci pracowników czy organizacja spotkania świątecznego – to tylko niektóre z wydatków planowanych w urzędach i instytucjach publicznych. Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie można pokryć z budżetu jednostki. Według ekspertów kluczowe znaczenie ma nie tylko klasyfikacja budżetowa, ale przede wszystkim ich cel i podstawa materialno-prawna.

Ewidencja księgowa obejmuje nie tylko samo przekazanie gruntu, lecz także opłaty roczne, przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności, jego zbycie na rynku wtórnym czy utratę wartości. Każde z tych zdarzeń wymaga ujęcia zgodnie z ustawą o rachunkowości i ze stanowiskiem KSR.

Do 30 czerwca 2026 r. rząd przygotuje informację o skutkach wprowadzenia nowego mechanizmu finansowania samorządów, obejmującą m.in. wydatki na potrzeby ekologiczne. W tym roku tylko na nie gminy otrzymają ponad 1 mld zł – poinformowało Ministerstwo Finansów.

Skarbnicy odpowiedzialni za budżet samorządu domagają się stabilnych warunków zatrudnienia i wyższych wynagrodzeń. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) na razie tylko obiecuje, że wsłucha się w głos środowiska.

Ministerstwo Finansów nie opublikowało jeszcze zbiorczych danych na temat ubiegłorocznych rezultatów sektora samorządowego. Przedstawiło jednak szczegółowe statystyki dochodów i wydatków gmin, powiatów i województw. Na tej podstawie DGP oszacował wynik sektora JST.

Tylko kilka spośród ponad 40 postulatów samorządowców zyskało zielone światło ze strony rządowej. Dlatego na wczorajszym posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) – wbrew zapowiedziom – nie zaprezentowano sprawozdań z prac poszczególnych zespołów.

Już od ponad 20 lat zasady przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa tzw. specustawa drogowa. Jednak jednostki samorządu terytorialnego wciąż mają problemy z interpretacją jej przepisów. Dlatego odpowiadamy na 36 pytań dotyczących ubiegania się o zezwolenia na realizację inwestycji drogowej przez JST, uwzględniając przy tym bogate orzecznictwo ©℗

Budżety samorządów terytorialnych (łącznie ze związkami JST) miały w pierwszych trzech kwartałach 21,2 mld zł nadwyżki. To rezultat ponad 2,5-krotnie wyższy niż rok wcześniej – wynika z danych Ministerstwa Finansów. 

- Nowa ustawa wprowadza wiele korzystnych zmian, które wzmacniają stabilność finansową jednostek samorządu terytorialnego, umożliwiając im lepsze planowanie i zarządzanie funduszami - mówi Joanna Gzyl, skarbnik gminy Oborniki.

Dla poszczególnych JST zostaną ustalone nie kwoty, które muszą one faktycznie wydać, ale kwoty hipotetycznych potrzeb. Ich suma dla całego kraju będzie wyliczona odgórnie i nie może przekroczyć pułapu ustalonego w budżecie państwa.

Nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego trafiła wczoraj do Senatu. Według wyliczeń Ministerstwa Finansów lokalne budżety na zmianach mają w przyszłym roku zyskać niemal 25 mld zł, a w ciągu dekady łącznie 345 mld zł.

Renta socjalna, finanse JST i ustawa o ochronie ludności – to tylko niektóre ze spraw, którymi zajmą się dziś posłowie. Na Wiejskiej trwa ostatnie wrześniowe posiedzenie Sejmu. Jaki jest harmonogram piątkowych obrad? 

- W administracji rządowej w naturalny sposób pojawiają się tendencje, że gdy już jakąś kompetencję przejęliśmy, to nie chcemy jej oddawać - mówi Prof. Paweł Swianiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego.

– Nowa ustawa o dochodach JST wzmocni finanse wszystkich samorządów – mówił w Sejmie Andrzej Domański, minister finansów. Według wyliczeń resortu w ciągu najbliższych 10 lat samorządy mają zyskać na reformie ponad 345 mld zł. Część polityków opozycji wskazywała, że zmiany powinny w większym stopniu wspierać najbiedniejsze samorządy.