Lokalna demokracja ma się gorzej niż krajowa. Oto wyniki raportuJakość demokracji w polskich gminach jest mocno zróżnicowana – wynika z najnowszego raportu Fundacji im. Stefana Batorego. Badanie rzuca nowe światło na kondycję lokalnych wyborów, które są jednym z kluczowych filarów samorządności terytorialnej.Karina Strzelińska•24 kwietnia 2025
Zanim wójt podpisze umowę na przekazanie pomocy rzeczowej powiatowi, radni muszą podjąć uchwałęCzy w ramach pomocy rzeczowej dla powiatowego centrum pomocy rodzinie gmina może przekazać pojazdy? Czy wystarczy umowa między centrum a wójtem? Czy w sprawie przekazania pomocy rzeczowej musi wypowiedzieć się rada gminy?Marcin Nagórek•23 kwietnia 2025
Dotacje celowe na podręczniki dla szkół. Jak krok po kroku przebiega proceduraJuż od początku kwietnia dyrektorzy szkół mogą składać wnioski do gmin z zapotrzebowaniem na przyszły rok szkolny. Kolei samorządy muszą przesłać zbiorcze dane do wojewody w terminie od 15 kwietnia do 15 września.Marcin Nagórek•16 kwietnia 2025
Spółdzielnie energetyczne coraz popularniejsze. Co powinna rozważyć gmina, zanim zdecyduje się na jej założenieTylko do końca tego roku można zarejestrować spółdzielnię, która zużywa na własne potrzeby co najmniej 40 proc. wytworzonej w ciągu roku energii. Od 1 stycznia 2026 r. minimalny wymagany poziom autokonsumpcji wzrośnie do 70 proc. Jednak decyzji o jej utworzeniu nie można podejmować pochopnie – wskazujemy zatem, co muszą rozważyć jednostki samorządu terytorialnego.Sylwia Adamczyk-Kaczmara•16 kwietnia 2025
Wielkanocne wydatki JST: co wolno sfinansować, a co jest zakazaneZakup stroików, paczek dla dzieci pracowników czy organizacja spotkania świątecznego – to tylko niektóre z wydatków planowanych w urzędach i instytucjach publicznych. Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie można pokryć z budżetu jednostki. Według ekspertów kluczowe znaczenie ma nie tylko klasyfikacja budżetowa, ale przede wszystkim ich cel i podstawa materialno-prawna.Magdalena Sobczak•16 kwietnia 2025
Rząd chce wesprzeć kooperatywy mieszkanioweKooperatywy mieszkaniowe mogą być sposobem na własne lokum, dużo tańsze niż kupione od dewelopera. Resort rozwoju chce usunąć największą przeszkodę blokującą ich powstawanie. Wyliczamy plusy i minusy. Jolanta Szymczyk-Przewoźna•15 kwietnia 2025
Rady kobiet. Silniejszy głos pań w samorządachUrzędy zostaną zobowiązane do zapewnienia wsparcia administracyjnego radom kobiet. Mieszkanki zasiadające w nowym organie będą miały prawo występować z wnioskami o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej. Tak wynika z założeń projektu nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym, nad którym pracuje Katarzyna Kotula, minister ds. równości.Urszula Mirowska-Łoskot•10 kwietnia 2025
Wójt może zostać wyznaczony do prowadzenia postępowania w sąsiedniej gminie. I to on poniesie kosztyPYTANIE: Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło wójta do przeprowadzenia postępowania w zakresie naruszenia stosunków wodnych na terenie sąsiedniej gminy. Koszty będą znaczne, m.in. za opinie biegłych. Kto poniesie koszty prowadzenia tego postępowania?Marcin Nagórek•09 kwietnia 2025
Wójt odda działki w użyczenie, ale tylko na cele związane z zadaniami własnymi gminy na rzecz społecznościPYTANIE: Czy wójt gminy może przekazać mieszkańcom w użyczenie kilka działek gminnych na ich prywatne potrzeby, np. na prowadzenie ogródka na nieużytkach nad rzeką? Nie mają więc one związku z zadaniami gminy.Marcin Nagórek•09 kwietnia 2025
Przygotowanie planów ogólnych: gminy mają związane ręce przy wyznaczaniu obszarów uzupełniania zabudowyPROBLEM. Coraz więcej gmin zaczyna się obawiać, że kiedy już wyłożą projekty planów ogólnych do konsultacji i właściciele nieruchomości dowiedzą się, jak małe są w nich obszary uzupełnienia zabudowy, zacznie się prawdziwa burza. Problem w tym, że swoboda gmin w planowaniu jest skrępowana: rygorystyczne regulacje i ustawowo narzucone wzory ograniczają możliwość rozszerzenia tych stref. W efekcie niektóre samorządy mogą mieć bardzo niewielkie możliwości ich rozszerzenia na te tereny, gdzie obecnie nie ma zabudowy. Dotyczy to zwłaszcza tych gmin, w których znaczna część obszaru została już wcześniej objęta miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, a prognozy demograficzne są niekorzystneAneta Fornalik•09 kwietnia 2025
Wójt odda działki w użyczenie, ale tylko na cele związane z zadaniami własnymi gminy na rzecz społecznościMarcin Nagórek•09 kwietnia 2025
Wsparcie z KPO na zieloną transformację miast musi być ujęte w budżecie jako zobowiązanie JSTKolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie uznało, że gmina, która korzysta z długoterminowej pożyczki z Krajowego Planu Odbudowy, powinna wpisać w uchwale budżetowej pełną kwotę zobowiązania. Bez tego uchwała rady tej jednostki o zaciągnięciu pożyczki jest nielegalnaMarcin Nagórek•09 kwietnia 2025
Kupując działkę od samorządu, można zapłacić za akt notarialny, ale nie za operat szacunkowyKupiłem od gminy nieruchomość z myślą o rozwoju firmy. Przed podpisaniem aktu notarialnego urząd poinformował mnie, że muszę dodatkowo uiścić opłatę w wysokości ok. 3 tys. zł. Urzędnicy tłumaczyli, że chodzi o zwrot kosztów przygotowania nieruchomości do sprzedaży – w tym operatu szacunkowego. Czy takie żądanie jest legalne?Marcin Nagórek•08 kwietnia 2025
Kupując działkę od samorządu, można zapłacić za akt notarialny, ale nie za operat szacunkowyMarcin Nagórek•08 kwietnia 2025
Za pomyłkę kary nie będzieMinisterstwo Klimatu i Środowiska chce zmienić przepisy – tak, aby gmina mogła odstąpić od nakładania sankcji za problemy z selektywną zbiórką odpadów, jeśli błąd miałby charakter incydentalnyKrzysztof Bałękowski•07 kwietnia 2025
Burmistrz to nie szeryf. Nie wypłaci z kasy urzędu nagrody za wykrycie sprawcy podpaleńCzy włodarz może ufundować ze środków budżetu miasta lub gminy nagrodę za ujęcie sprawcy podpaleń albo wskazanie tej osoby? Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi stwierdziła, że nie ma do tego podstawy prawnej.Marcin Nagórek•02 kwietnia 2025
Grunt wniesiony aportem do spółki. Gmina nie zapłaci VATPrzy aporcie gruntu przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może być zastosowany art. 15 ust. 6 polskiej ustawy o VAT, bo nie odzwierciedla on istoty przepisu unijnego. Należy zastosować bezpośrednio prawo unijne. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.doradca podatkowy Paweł Jastrzębowski•27 marca 2025
Grunt wniesiony aportem do spółki. Gmina nie zapłaci VATPrzy aporcie gruntu przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może być zastosowany art. 15 ust. 6 polskiej ustawy o VAT, bo nie odzwierciedla on istoty przepisu unijnego. Należy zastosować bezpośrednio prawo unijne – orzekł WSA w GdańskuPaweł Jastrzębowski•27 marca 2025