fundacja rodzinna

Jedną z kwestii spornych w toku wieloletnich prac legislacyjnych nad ustawą z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. poz. 326) było to, czy fundacja będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Ostatecznie zdecydowano, że fundacje, które na mocy nowych przepisów zaczną powstawać w Polsce od 22 maja br., mogą prowadzić taką działalność, jednak w charakterze skupionym na zarządzaniu majątkiem. Wykluczono w ten sposób prowadzenie operacyjnej działalności na poziomie fundacji. Jest to także związane z kluczowym celem funkcjonowania fundacji rodzinnej w perspektywie wieloletniej, tj. gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Jakie jednak działania może podejmować fundacja, żeby działać zgodnie z przepisami? Czy może zarządzać nieruchomościami albo udzielać pożyczek? Na pytania odpowiadają Martyna Kokosińska, adwokat, senior associate w Olesiński i Wspólnicy i Bartłomiej Bąk, doradca podatkowy, consultant w Olesiński i Wspólnicy.  

Jedną z kwestii spornych w toku wieloletnich prac legislacyjnych nad ustawą z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. poz. 326) było to, czy fundacja będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Ostatecznie zdecydowano, że fundacje, które na mocy nowych przepisów zaczną powstawać w Polsce od 22 maja br., mogą prowadzić taką działalność, jednak w charakterze skupionym na zarządzaniu majątkiem. Wykluczono w ten sposób prowadzenie operacyjnej działalności na poziomie fundacji. Jest to także związane z kluczowym celem funkcjonowania fundacji rodzinnej w perspektywie wieloletniej, tj. gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Jakie jednak działania może podejmować fundacja, żeby działać zgodnie z przepisami? Czy może zarządzać nieruchomościami albo udzielać pożyczek?

Fundacja rodzinna to zupełnie nowa w polskim porządku prawnym forma prawna utworzona przede wszystkim dla przedsiębiorstw rodzinnych jako poświęcona im forma sukcesji. Ale nie tylko. Cel ustawy jest szeroki i choć sukcesja jest kluczowa, to inne ważne rodzinne cele (np. stworzenie wspólnego majątku z żoną przy jednoczesnej rozdzielności majątkowej) czy choćby tylko prewencja przed utratą kontroli (gdy jest kilku wspólników niespokrewnionych i chcieliby mieć pewność, z kim prowadzić biznes, gdyby którego z nich zabrakło) też są ważne. 

Posłowie zgodzili się, aby osoby z I i II grupy podatkowej płaciły niższy PIT od świadczeń otrzymywanych z fundacji, a wspólnik spółki na estońskim CIT mógł być fundatorem lub beneficjentem fundacji rodzinnej. Ukryte zyski fundacji będą opodatkowane.

Wspólnik spółki na estońskim CIT będzie mógł być fundatorem lub beneficjentem fundacji rodzinnej, a osoby z I i II grupy podatkowej zapłacą niższy PIT od świadczeń otrzymywanych z fundacji

Fundacja rodzinna to nowy podmiot prawny w Polsce. Przepisy zostały przyjęte, ale do maja 2023 roku trwa trzymiesięczne „vacatio legis”.

Przedsiębiorcy szukający możliwości zmniejszenia wysokości podatku i składki zdrowotnej nie ograniczają się do zwykłego wyboru formy opodatkowania, lecz korzystają też z innych rozwiązań. Niektóre z nich wiążą się jednak z ryzykiem zakwestionowania rozliczeń przez fiskusa

Pierwsze pokolenie przedsiębiorców, którzy z sukcesem prowadzą firmy rodzinne już od lat 80. XX w., albo przeszło na emeryturę, albo rozważa taki krok. Niestety, w wielu rodzinach odbyły się już albo odbywają postępowania spadkowe, w których w skład masy spadkowej wchodzą przedsiębiorstwa o znacznej wartości. Praktyka pokazuje, że nie zawsze nestor rodu może znaleźć sukcesora zainteresowanego prowadzeniem firmy rodzinnej.

Fundacja rodzinna to wyczekana instytucja, która może przyczynić się do nowego otwarcia debaty o sukcesji w polskich przedsiębiorstwach. Od wielu lat środowisko polskich firm rodzinnych i wspierający ich doradcy walczyli o wprowadzenie do polskiego porządku prawnego instytucji, która ułatwiałaby dziedziczenie biznesu.