Europejski Trybunał Praw Człowieka

Mimo że Rosja nie jest już stroną Europejskiej konwencji praw człowieka i żaden rosyjski sędzia nie zasiada już w Europejskim Trybunale Praw Człowieka, organ ten nadal jest uprawniony do badania niektórych skarg przeciwko Federacji. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku dwóch skarg (Kutajew p. Rosji, skarga nr 17912/15 oraz Swietowa i in. przeciw Rosji, skarga nr 54714/17).

We wtorkowym głosowaniu komisja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy ds. wyboru sędziów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zarekomendowała odrzucenie polskich kandydatur. Jeśli Zgromadzenie posłucha komisji, to będzie to trzecia porażka kandydatów mających zastąpić obecnego sędziego Krzysztofa Wojtyczka.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiada się okazjonalnie co do zgodności narodowych systemów podatkowych i praktyk związanych z poborem danin publicznych. Skargi dotyczące kwestii podatkowych opierają się zazwyczaj na art. 1 Protokołu nr 1 do konwencji, który uznaje, że państwo ma prawo „egzekwować takie prawa, jakie uzna za konieczne (...) w celu zabezpieczenia zapłaty podatków lub innych składek”.

Sprawa Thörn przeciwko Szwecji (skarga nr 24547/18), rozstrzygnięta przez Europejski Trybunał Praw Człowieka 1 września br., dotyczy tematu legalnego dostępu do medycznej marihuany, bardzo silnie rezonującego w debatach publicznych odbywających się w wielu państwach.

Europejski Trybunał Praw Człowieka na kanwie sprawy Katsikeros p. Grecji (skarga nr 2303/19) uznał, że stały i długotrwały brak kontaktu między rodzicem a dzieckiem wynikający z zaniedbań rodzica nie stwarza wystarczającej stabilności relacji, aby objąć ją ochroną prawa do życia rodzinnego z art. 8 konwencji.

Największymi poszkodowanymi będą rosyjscy obywatele, którzy stracą możliwość zwracania się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Na temat odmowy świadczenia usług parze jednopłciowej (wykonanie tortu weselnego) przez piekarza – ze względu na jego wyznanie – wypowiedział się w 2018 r. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych. Uznał, że ukaranie cukiernika za odmowę wykonania tortu na ślub gejów było naruszeniem konstytucyjnej wolności sumienia. Europejski Trybunał Praw Człowieka miał okazję zmierzyć się z podobnym problemem na kanwie skargi nr 18860/19 (Lee p. Wielkiej Brytanii). Użył jednak wybiegu formalnego, uznając, że skarga była niedopuszczalna, a tym samym nie wypowiedział się co do meritum sprawy.

Wyrok ETPC w sprawie Women’s Initiatives Supporting Group i inni przeciwko Gruzji (skargi nr 73204/13 i 74959/13) dotyczy fizycznych i werbalnych ataków na osoby związane z ruchem ochrony praw społeczności LGBTQ+. Wydarzanie takie w Gruzji stają się problemem systemowym.

Spór między polskim rządem a organami UE co do przeprowadzanych w naszym kraju zmian w zakresie wymiaru sprawiedliwości trwa nieprzerwanie, odkąd zaczęto reformować Sąd Najwyższy i Krajową Radę Sądownictwa, a więc od końca 2018 r. Co orzekły TSUE i ETPC oraz jakie były tego skutki?

25 maja 2021 r. Wielka Izba Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydała oczekiwany wyrok w sprawie Big Brother Watch i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (skarga nr 58170/13). Do tej pory ETPC wydał wiele wyroków związanych z kontrolą operacyjną. Sprawa Wielkiego Brata jest jedną z pierwszych, które odnoszą się do systemów masowej inwigilacji. Wyrok jest pyrrusowym zwycięstwem obrońców prawa do prywatności. Chociaż stwierdza naruszenie art. 8 konwencji, otwiera przy tym możliwość stosowania masowej inwigilacji przez państwa członkowskie.

Wszyscy sędziowie TK zostali wybrani zgodnie z obowiązującym prawem; nigdy nie było i nie ma podstaw prawnych do badania zgodności z Konstytucją indywidualnego wyboru sędziego Trybunału - powiedziała w rozmowie z portalem Interia prezes TK Julia Przyłębska.

Nawet 770 mld zł strat może ponieść Polska w związku z reformami sądownictwa wprowadzonymi przez ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę - wynika z wyliczeń przedstawionych w środę przez Parlamentarny Zespół Obrony Praworządności.

Bardzo szanujemy Trybunał, ale realizujemy nasze programy, w tym reformy wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z naszymi priorytetami - powiedział premier Mateusz Morawiecki, odnosząc się do wyroku ETPC, który orzekł, że w sprawie dwojga sędziów Polska naruszyła Europejską Konwencję Praw Człowieka.

W ostatnich dniach Europejski Trybunał Praw Człowieka opublikował na swojej stronie internetowej informacje o dokonaniu reformy wprowadzonej w 2009 r. polityki priorytetyzowania spraw. W założeniu polityka ta stanowi kluczowe narzędzie do selekcjonowania wśród tysięcy napływających do ETPC spraw tych najważniejszych, którymi trybunał powinien zająć się szybciej, niż wynikałoby to z kolejności, w jakiej zostały złożone.

Skarżący, Lothar Gawlik, specjalista w dziedzinie medycyny ogólnej i wewnętrznej, był od 1 czerwca 2013 r. zastępcą ordynatora oddziału chorób wewnętrznych Szpitala Narodowego w Liechtensteinie. W trakcie analizy dokumentów lekarz natknął się na informacje, z których wynikało, że czterech pacjentów zmarło tam po podaniu przez dr H. morfiny. Stwierdził, że zgony te były wynikiem eutanazji.

Odmowa przyznania certyfikatu bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji niejawnych powinna podlegać kontroli sądu – wynika z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 4 lutego 2020 r. w sprawie Bastys przeciwko Litwie (skarga nr 80749/17).

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 9 lipca 2019 r. ważny wyrok dotyczący przemocy domowej. Sprawa Wołodina p. Rosji (skarga nr 41261/17) dotyczyła ofiary kilkuletniej przemocy fizycznej i psychologicznej ze strony byłego partnera.

Europejski Trybunał Praw Człowieka jest sądem międzynarodowym, który został powołany w celu ochrony praw i wolności człowieka. Jakiego rodzaju zarzuty mogą być rozpatrywane przez ETPC i w jaki sposób prawidłowo złożyć skargę? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.