demografia

Według najnowszego opracowania Głównego Urzędu Statystycznego dotyczącego bilansu ludności indeks starości w Polsce wzrósł ze 141 w 2024 r. do 148 na koniec 2025 r. To znaczy, że na 100 dzieci w wieku 0–14 lat przypada już 148 osób starszych niż 65 lat. Taki stan demograficzny ogranicza zasoby pracy i powoduje spiętrzanie się problemów systemu emerytalnego – zwłaszcza w długim okresie.

Polska wchodzi w najgłębszy kryzys demograficzny w swojej historii. Mimo miliardowych wydatków dzietność spada, a polityczna debata coraz częściej ucieka w ideologię. Dlaczego prawica, która do dyskusji o dzietności powinna być dobrze przygotowana, nie potrafi znaleźć skutecznej odpowiedzi – i gdzie naprawdę leży problem?

W tym tygodniu nie ma dobrych wiadomości. Eurostat mocno obniżył prognozę ludności dla Polski. W 2100 roku będzie nas mniej niż 25 mln (bez migracji dużo mniej). MFW obniża prognozy wzrostu PKB. W korzystaniu ze sztucznej inteligencji daleko nam do europejskich liderów (a nawet do średniaków).

W ciągu minionych 15 lat z mapy Polski zniknęła co czwarta porodówka, a liczba urodzeń spadła z 413 tys. w 2010 roku do 238 tys. w 2025 roku – wynika z danych Ministerstwa Zdrowia i GUS.

Nowa ustawa o ochronie ludności jasno rozdziela kompetencje. Jestem przekonany, że każdy z samorządowców zna swoje miejsce, wie, za co jest odpowiedzialny – mówi Marcin Kuchciński, marszałek województwa warmińsko-mazurskiego.

Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że w ciągu 15 lat liczba samorządów, które wypłacają gminne becikowe, wzrosła o ponad połowę. Nadal robi to jednak tylko kilka procent z nich. Liczba wypłaconych świadczeń nie napawa optymizmem w kwestii poprawy dzietności.

Rekordowy deficyt budżetowy zawdzięczamy w dużej mierze zmianom w finansowaniu samorządów, które przełożyły się na niższe dochody państwa. Przyglądamy się też trendom demograficznym. Spadek liczby ludności jest niekorzystny sam w sobie, ale przekłada się też na to, że gorzej wypada obraz zmniejszania "śladu węglowego" naszej gospodarki.

W jaki sposób samorząd może sprostać rzeczywistości, w której zmiana stała się normą, a demografia, nowe technologie, transformacja energetyczna i napięcia gospodarcze redefiniują lokalne polityki? To pytanie stało się osią panelu „Miasta w ruchu. Czy dotychczasowy model samorządu wystarcza w świecie ciągłej zmiany?” podczas XXXIII Welconomy Forum w Toruniu.

Lokalni włodarze wspólnie z radnymi zaczynają wykonywać nerwowe ruchy związane z widmem pustych przedszkoli, a w perspektywie lat – także i szkół. Przyczyniły się do tego prognozy GUS, który wyliczył, że do 2060 roku liczba Polaków zmniejszy się nawet do 28,4 mln.

Czy możemy pozwolić sobie na rynek pracy bez emigrantów? Punkt widzenia zależy tu najczęściej od punktu siedzenia (czytaj: przekonań politycznych). Ale przecież nie brakuje danych, które pozwalają wyrobić sobie zdanie niezależnie od tego, czy się patrzy bardziej z lewej, czy z prawej strony.

Niekorzystna demografia jest kluczowym czynnikiem kształtującym polski rynek pracy w ostatnich latach, coraz bardziej uszczuplając obecnie dostępne zasoby pracy. Zwiększa się średni wiek pracujących w całej gospodarce narodowej oraz mediana wieku pracujących, która alarmująco na przestrzeni zaledwie dwunastu miesięcy urosła o rok do wieku 43 lata do sierpnia ub.r.

W Chinach rodzi się coraz mniej dzieci, a rośnie liczba seniorów. W odpowiedzi Pekin stawia na rozwój tzw. srebrnej gospodarki, która ma uczynić ze starości nowy motor wzrostu. W perspektywie dekady sektor ten ma wytwarzać nawet 10 proc. PKB.

Niekorzystny trend demograficzny w Polsce generuje niższe wpływy z podatków PIT oraz składek zdrowotnych i emerytalnych. Potrzeby pożyczkowe państwa rosną, zwiększają się koszty obsługi długu publicznego. Wszystko po to, by sfinansować deficyt wynikający z niekorzystnej demografii.

Zniesienie polityki jednego dziecka nie zatrzymało demograficznego tąpnięcia w Chinach. Wskaźnik urodzeń jest najniższy od 1949 r., a ONZ przewiduje, że do 2100 r. liczba mieszkańców kraju może zmaleć o połowę.

Powtarzam apel Strajku Kobiet z ubiegłego tygodnia: „proszę zatrzymać to szaleństwo”, bo przeszedł praktycznie bez echa. A zasługuje nie tylko na odpowiedź rządu Donalda Tuska, ale też na chwilę namysłu.

ZUS uspokaja, że nie zbankrutuje, chociaż nowa prognoza demograficzna nie daje powodów do optymizmu. PKB w regionach: rządzi Mazowieckie, ale najszybszy wzrost w długim okresie notuje Łódzkie. Ceny nieruchomości pierwszy raz od dawna nie rosną.

Po pierwsze, biznes nie gryzie, a deregulacja to nie jest brzydkie słowo. Po drugie, konkurencyjność to nie tylko sprawa polska, ale gospodarcze być albo nie być Europy. Po trzecie, demografia i polityka migracyjna – gospodarcza lista przebojów roku 2025 według Grażyny Piotrowskiej-Oliwy.