budżet

„Narodowy Przegląd Strategiczny”, publikacja ministerstwa sił zbrojnych Francji, przedstawiająca główne kierunki rozwoju bezpieczeństwa państwa i modernizacji armii, zaleca wyciągnięcie wniosków z wojny na Ukrainie, zwiększenie budżetu na wojsko i podwojenie liczby rezerwistów.

Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła budżet na 2023 r. Przewiduje on rekordowy deficyt budżetowy na poziomie 20,6 proc. PKB. Władze Ukrainy liczą, że w jego sfinansowaniu pomogą zagraniczni partnerzy. Wydatki na armię wyniosą 18,2 proc. PKB.

Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego zawsze budzi wiele pytań i wątpliwości – i zapewne tak pozostanie. Po części jest to spowodowane wysokim stopniem sformalizowania regulacji prawnych. Po części zaś na problemy interpretacyjne wpływają także zmienność prawa oraz niejednolitość oceny różnych aspektów finansowych przez organy nadzoru i kontroli, czyli przede wszystkim regionalne izby obrachunkowe. W ramach niniejszego opracowania w sposób przekrojowy przedstawiamy (w formie pytań i odpowiedzi) rozwiązania wybranych problemów jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wystąpić w perspektywie zarówno roku budżetowego, jak i dłuższej. Dotyczą one różnych kwestii, m.in. zaciągania zobowiązań, legalności wydatków, przygotowania uchwały budżetowej na kolejny rok itp. Poradnik będzie zatem przydatny nie tylko teraz, pod koniec roku kalendarzowego, gdy trwają przygotowania do przyjęcia uchwał budżetowych na 2023 r., lecz także może być użyteczny w trakcie całego roku budżetowego. Oczywiście przedstawione przykłady różnych aspektów gospodarowania publicznymi środkami samorządowymi stanowią tylko namiastkę narastających rokrocznie problemów związanych z wydatkowaniem środków publicznych czy z zaciąganiem zobowiązań. W rozwiązywaniu tych problemów szczególna rola przypada regionalnym izbom obrachunkowym. Wykonują one wiele zadań w zakresie kontroli i nadzoru nad działalnością samorządów, ale mają również zadania o charakterze informacyjnym, instruktażowym oraz szkoleniowym, o czym stanowi art. 1 ust. 4 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1668). Dlatego szukając odpowiedzi na pytania dotyczące różnych zagadnień, sięgnęliśmy po dorobek regionalnych izb obrachunkowych i sądów.

W budżecie państwa na koniec września br. odnotowano 27,46 mld zł nadwyżki, podało Ministerstwo Finansów, prezentując szacunkowe dane. Miesiąc wcześniej w budżecie zanotowano nadwyżkę w wysokości 27,53 mld zł.

Za niespełna miesiąc, czyli 15 listopada, minie termin składania projektów uchwał budżetowych oraz projektów uchwał w sprawie wieloletnich prognoz finansowych. Ta powinność zarządów jednostek samorządu terytorialnego wynika z art. 238 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964; dalej: u.f.p.). I chociaż obowiązki te nie są niczym nowym dla samorządów wszelkich szczebli, to jednak rokrocznie w projektach uchwał budżetowych, a następnie w samych finalnych uchwałach budżetowych, zdarzają się nieprawidłowości. W poniższym artykule zwracamy uwagę na najczęściej powtarzające się błędy, głównie odwołując się do praktyki nadzorczej regionalnych izb obrachunkowych.

USA i UE będą współpracować na rzecz zapewnienia płynności finansowej państwu ukraińskiemu. Prawdopodobnie dziś Bruksela zaproponuje stałe miesięczne wsparcie makrofinansowe rzędu 1,5 mld euro.

Rząd Litwy przyjął projekt budżetu na 2023 r. Do 17 grudnia musi zatwierdzić go parlament. W ocenie premier Ingridy Šimonytė najważniejszym zadaniem dla budżetu w przyszłym roku będzie sprostanie wyzwaniom związanym z czynnikiem energetycznym. Na zniwelowanie skoków cen energii – wypłaty wyrównania za prąd zarówno dla gospodarstw domowych, jak i firm państwo przeznacza prawie 2 mld euro.

Kartel eksporterów z Saudyjczykami na czele pomaga Kremlowi zasilić budżet przed wejściem w życie naftowych sankcji i przeciwstawić się planowanemu limitowi cen na rosyjskie paliwa.

Sejmowa Komisja Finansów Publicznych zgodziła się na zmiany w przeznaczeniu rezerw celowych budżetu państwa oraz na zmiany w planie finansowym NCBiR. Środki z rezerw celowych pójdą m.in. na budowę instalacji odzyskiwania węgla z hałd kopalnianych.

20 września 2022 r. weszła w życie ustawa z 15 września 2022 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1964; dalej: nowelizacja z 15 września). Wprowadziła ona zmiany przede wszystkim – jak wskazuje jej nazwa – do ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1672; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964), w tym m.in., o czym już pisaliśmy, pozwoliła na to, by możliwe było wypłacenie samorządom już w 2022 r. (jako zwiększenia dochodów z PIT) równowartości przyszłorocznej subwencji rozwojowej, oraz zwiększyła kwoty wypłacane samorządom o dodatkowe 5,9 mld zł.Zawiera ona jednak również inne, nie mniej istotne dla samorządu modyfikacje, w tym przepisy przejściowe o bardzo istotnym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Chodzi o przepisy poluzowujące reguły wydatkowe z art. 242 i 243 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964). Z liberalniejszego podejścia do owych reguł jednostki samorządu terytorialnego będą mogły skorzystać przy konstruowaniu uchwał budżetowych na 2023 r. i na kolejne lata.

Najnowsza strategia zakłada, że coraz bardziej będziemy się zadłużać poza budżetem. Do tego rząd luzuje regułę wydatkową.

Polski Koncern Naftowy Orlen SA, spółka P4 - operator sieci Play i Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo - to liderzy wśród indywidualnych firm, które wpłaciły w ubiegłym roku do budżetu najwyższe kwoty podatku CIT - poinformował resort finansów w piątkowym komunikacie.

25 mld zł wyniosą w przyszłym roku wydatki Funduszu Solidarnościowego (FS) i będą wyższe o 3,4 mld zł od tegorocznych.

Nikt nie spodziewał się decyzji, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w przyszłym roku aż o 590 zł.

- Wydaje się, że budżet na 2023 r. jest realistyczny i ostrożny. Deficyt ok. 2 proc. PKB, po odjęciu wydatków na armię, nie jest poziomem, który wskazywałby na znaczną ekspansję fiskalną w roku wyborczym - mówi Łukasz Czernicki główny ekonomista Ministerstwa Finansów