Wojny, rewolucje, protekcjonizm. 
Przed nami rok globalnych wyzwań

Rok 2024 upłynął pod znakiem wojen: zarówno tych, które zdominowały naszą rzeczywistość już w poprzednich latach (Ukraina i Strefa Gazy), jak i nowych bądź odradzających się konfliktów. Sytuacja eskalowała przede wszystkim na Bliskim Wschodzie. Wiosną Izrael i Iran po raz pierwszy zaangażowały się w bezpośrednią wymianę ognia. W październiku Izraelczycy dokonali inwazji na Liban, w grudniu zaś wspierani przez Turcję syryjscy rebelianci w niecałe dwa tygodnie obalili reżim Baszara al-Asada. Zwycięstwo Donalda Trumpa w listopadowych wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych zwiększyło z kolei ryzyko wojen handlowych. Procesy, które uwidoczniły się w ubiegłym roku, mogą zdominować także nadchodzące miesiące.

Wzrost przemocy

Organizacja Armed Conflict Location and Event Data (ACLED), która monitoruje globalne napięcia, wskazuje, że w 2024 r. liczba konfliktów na świecie wzrosła o 25 proc. względem 2023 r. (w ciągu ostatnich pięciu lat ich liczba się podwoiła). Eksperci ACLED szacują, że ten trend się utrzyma. – Spodziewamy się wzrostu o kolejne 20 proc. ze względu na możliwy wzrost przemocy w Iranie, Czadzie, Ekwadorze i Pakistanie – wskazuje założycielka instytucji Clionadh Raleigh. Choć po obu stronach Atlantyku dyskutuje się o potencjalnym zamrożeniu wojny rosyjsko-ukraińskiej, a Trump przekonuje, że doprowadzi do jej szybkiego zakończenia, eksperci pozostają ostrożni. „Faktem jest, że ukraińska i rosyjska wizja jakiegokolwiek po rozumienia różnią się diametralnie, a Władimir Putin wykazał niewielkie zainteresowanie poważnymi negocjacjami. Zamiast zakończenia wojny, konflikt może więc w 2025 r. eskalować” – pisze Michael Froman, szef amerykańskiego think tanku Council on Foreign Relations.