Dzisiejsze Chiny to monarchia komunistów

ANNA MASŁOŃ:

HARRY WU*:

W dzisiejszych Chinach wciąż obowiązuje jeden "izm", rządzi jedna partia, decyduje jeden przywódca. Ale Komunistyczna Partia Chin nie ma, poza powtarzanymi w kółko sloganami, nic wspólnego z komunizmem. Nazwałbym istniejący w Chinach system monarchią komunistyczną. Pierwszym cesarzem tej nowej dynastii był Mao Zedong. Choć sam nigdy nie był tak naprawdę marksistą, wiedział, w jaki sposób wykorzystać ideologię, by umocnić swoją pozycję. Po nim nastał Deng Xiaoping, który wyznaczył dwóch następców - Jang Zemina i Hu Jintao. Ich mandaty nie pochodziły z wyborów, nawet z nominacji partyjnej, ale z nadania cesarza. Dlatego jak długo rządzi komunistyczna dynastia, będzie trwała Chińska Republika Ludowa. Chociaż Chiny z pozoru są już zupełnie innym krajem niż w czasach Mao, stworzony przez niego system trwa.

Partia komunistyczna złożona jest tak naprawdę z kapitalistów, którzy używają swojej pozycji dla bogacenia się, choć wycierają sobie usta sloganami o walce klas. Partia ma monopol nie tylko na władzę polityczną, sprawuje kontrolę nad wojskiem i aparatem bezpieczeństwa, ale przede wszystkim ma wyłączny dostęp do profitów rozwoju gospodarczego kraju. Beneficjentami systemu są partyjni oficjele - nic dziwnego, że robią wszystko, by system utrzymywać.

Możliwość bogacenia się jest uzależniona od wstąpienia do partii. Nic dziwnego, że dziś liczy ona niemal 80 mln członków. W 1994 r. odwiedzałem Chiny i jeden z moich młodych przewodników, student, zadeklarował, że chce wstąpić do partii. "Przecież nie zgadzasz się z tym, co oni robią" - oburzyłem się. "Ale muszę to zrobić, żeby coś osiągnąć" - odparł.

Najzdolniejsi studenci nie wstępują do partii ze względów ideologicznych, lecz czysto pragmatycznych. Bo dostęp do władzy oznacza dostęp do pieniędzy. Kiedyś oddanie się na usługi partii oznaczało wyrzeczenia. Dzisiaj przynależność do niej jest równoznaczna z korzystaniem z przywilejów. Partia cały czas obraca się wokół haseł rodem z podręcznika do marksizmu. Tymczasem nie ma już walki klas. Burżuazja czy posiadacze ziemscy nie są wrogiem ludu, lecz właśnie partyjni kacykowie. Dzisiejsze Chiny to bogaty kraj, a jego pozycja opiera się na wykorzystaniu możliwości globalnego kapitalizmu. Wielkie przedsięwzięcia, które dla Zachodu są widomym znakiem gospodarczego rozwoju, są realizowane, by przynieść zysk państwu. Państwo się bogaci, ludzie wciąż są biedni.

W Chinach nie istnieją rządy prawa, a najpoważniejszym problemem jest korupcja. Rząd zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo psuje to jego wizerunek. Stąd pomysły na kampanie antykorupcyjne - rząd ma czyste ręce, bo przecież z przekupstwem walczy, a łapówki w dalszym ciągu są normą. I właśnie dlatego dla Chińczyków nie ma teraz ważniejszej sprawy niż pieniądze. Nie chodzi tylko o powiększanie własnego majątku. Jeśli masz odpowiednio dużo pieniędzy, masz też większy wpływ na swoje losy. Nawet zakaz posiadania więcej niż jednego dziecka można obejść, jeśli ma się czym zapłacić.

Panuje przekonanie, że Związek Sowiecki upadł, ponieważ był niewydolny ekonomicznie. Ale gospodarka nie jest naczelnym problemem komunizmu chińskiego. Jest nim brak wolności. A że wolność jest wrogiem dyktatury, lepiej tego słowa nawet nie wymawiać. Wystarczy za to mieć pieniądze, żeby kupić sobie pozory swobody. Partia Komunistyczna upadnie, jeśli ludzie zaczną dostrzegać wartość wolności, zamiast koncentrować się na pieniądzach, które dają jej złudzenie. Ale to nie jest kwestia najbliższych lat, mówimy raczej o dziesięcioleciach.

@RY1@i02/2009/192/i02.2009.192.000.013a.101.jpg@RY2@

AFP

Plac Tiananmen w Pekinie. Ostatnie przygotowania do rocznicowej parady, 29 września br.

@RY1@i02/2009/192/i02.2009.192.000.013a.102.jpg@RY2@

Mat. prasowe

Harry Wu: pozycja Chin opiera się na wykorzystaniu możliwości globalnego kapitalizmu. Ale podczas gdy państwo się bogaci, ludzie wciąż pozostają biedni

, chiński dysydent i działacz na rzecz praw człowieka. Spędził 19 lat w chińskich obozach pracy. Dziś mieszka w USA