Drastyczne oszczędności bez żadnego planu reform

ekspert Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI)

Plany oszczędnościowe NATO są niepokojące, bo nie towarzyszy im żadna głęboka reforma struktur i celów działania Sojuszu. W konsekwencji cięcia są robione, gdzie popadnie - kosztem sprawności działania sił Paktu.

Choć pod bronią w europejskich krajach NATO jest przeszło 2 mln żołnierzy, tylko 5 proc. z nich w razie potrzeby może zostać zmobilizowanych do misji zamorskich. Dbający o swoje generałowie blokują likwidację nieprzydatnych w dzisiejszych czasach jednostek. Jednocześnie jednak brakuje samolotów transportowych, helikopterów, wielu innych rodzajów broni. Na takie inwestycje nie starcza już pieniędzy.

Kraje NATO tną wydatki z powodu kryzysu gospodarczego. Są też głęboko podzielone co do zadań, jakie w pierwszym rzędzie ma realizować Pakt. Państwa Europy Środkowej uważają, że kluczowa jest obrona terytorialna i zabezpieczenie się przed atakiem Rosji. Francja i Niemcy stawiają natomiast na operacje z dala od Europy.

Nie ma też zgody co do konieczności utrzymania amerykańskiej taktycznej broni jądrowej na Starym Kontynencie. Niemcy w zeszłym roku zaproponowały jej likwidację - i to nawet jeśli Rosja nie odwdzięczy się podobną inicjatywą. Polska, jak większość nowych państw Sojuszu, uważa natomiast, że obecność amerykańskich rakiet to namacalna gwarancja trwałości więzów transatlantyckich. Kraje Sojuszu są też podzielone co do sensu kontynuowania operacji w Afganistanie.

Znaczące oszczędności w działaniu NATO można uzyskać, ograniczając struktury biurokratyczne Sojuszu. W różnych dowództwach w samej Europie zatrudnionych jest kilkadziesiąt tysięcy osób. Jednak wobec braku jednomyślnej koncepcji działania nie należy spodziewać się likwidacji całych dowództw. Kraj, na którego terenie znajduje się taka kwatera, na to się nie zgodzi. Co najwyżej możliwa jest więc racjonalizacja zatrudnienia w dowództwach, czyli pewne odchudzenie liczby etatów.

not. j.bie