Partnerstwo Wschodnie przegra z Afryką

Na przełomie października i listopada MSZ chce zorganizować w Warszawie lub innym polskim mieście szczyt przywódców 27 krajów UE oraz Ukrainy, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii i Armenii. Jednak z perspektywy Brukseli stosunki z krajami Europy Wschodniej zeszły na dalszy plan z powodu wydarzeń w Afryce Północnej. Oficjalnie pełnomocnik ds. Partnerstwa Wschodniego Andrzej Cieszkowski zapewnia, że "nie ma konkurencji między polityką Unii w basenie Morza Śródziemnego i Partnerstwem Wschodnim", jednak dyplomaci w Radzie UE przyznają, że dopóki sytuacja w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie pozostanie napięta, ten rejon świata będzie dla europejskiej dyplomacji absolutnym priorytetem.

Co gorsza, w nadchodzących latach nie ma mowy o zwiększeniu funduszy na współpracę ze wschodnimi sąsiadami (wynoszą zaledwie 200 mln euro rocznie dla 6 krajów) ani przedstawienia im nawet mglistej perspektywy członkostwa w UE. Dlatego polski rząd chce skoncentrować się na negocjacjach o zacieśnieniu współpracy gospodarczej z tym krajami, a szczególnie porozumień o wolnym handlu.

Znacznie większą rolę Polska może odegrać w polityce energetycznej. Chodzi głównie o rywalizację między dwoma rurociągami, które mają dostarczać gaz z Azji Środkowej do Europy: forsowanym przez Gazprom South Stream oraz omijającym terytorium Rosji Nabucco. Zadaniem polskiego przewodnictwa będzie ponadto wymuszenie na Gazpromie odsprzedania infrastruktury gazowej posiadanej we Wspólnocie (m.in. na Litwie) zgodnie z nowym unijnym prawem energetycznym. Zadanie nie będzie łatwe: pod koniec lutego premier Putin nazwał takie działanie Brukseli grabieżą prywatnego mienia.

Jędrzej Bielecki