Węgry rozmontowują system emerytalny

Członkowie prywatnych kas emerytalnych będą musieli do 31 stycznia podjąć decyzję, czy wracają do systemu państwowego, czy też chcą pozostać w systemie prywatnym, który od połowy grudnia nie będzie już obowiązkowy, tylko dobrowolny. Takie inforamcje ogłosil wczoraj minister gospodarki Gyoergy Matolcsy. Ci, którzy nie złożą deklaracji o pozostaniu w prywatnych OFE, zostaną automatycznie przeniesieni do systemu państwowego.

Do tej pory węgierski system emerytalny - podobnie jak polski - składał się z trzech filarów. Pierwszy jest państwowy - pracodawcy wpłacają na fundusz 24 proc. pensji pracowników, a ci 2 proc. Drugi filarem były wprowadzone w 1997 r. obowiązkowe prywatne fundusze emerytalne, na które pracownicy wpłacają 8 proc. wynagrodzeń. Trzecim filarem są dobrowolne składki do prywatnych funduszy.

Po tym jak Unia Europejska odrzuciła wniosek dziewięciu państw o to, by nie wliczać do deficytu budżetowego i długu publicznego transferów do zobowiązań emerytalnych, rząd Viktora Orbana zdecydował się na zawieszenie wpłat na konta funduszy. Ten ruch pozwoli rządowi zyskać prawie 3 biliony forintów (czyli równowartość 14,6 miliarda dolarów), a tym samym zamienić obecny deficyt budżetowy w nadwyżkę sięgającą 7 proc. PKB.

Do 18 prywatnych funduszy emerytalnych należy obecnie 3 miliony Węgrów. Dlatego rozmontowanie systemu emerytalnego budzi kontrowersje. Gdy rząd Orbana w październiku po raz pierwszy ogłosił zamiar sięgnięcia do pieniędzy OFE (wówczas zawieszając do końca 2011 r. wpłaty na konta funduszy), socjalistyczna opozycja oskarżyła Fidesz o zamiar ich nacjonalizacji. - Nie chcemy powrotu do w pełni państwowych emerytur - tłumaczył w rozmowie z "DGP" wicepremier kraju Tibor Navracsics. - Zawieszenie wpłat na fundusze na 14 miesięcy ma nam dać czas na przeprowadzenie reformy. Prawdopodobnie zdecydujemy się na dwa filary: państwowy i prywatny, działający na zasadach wolnorynkowych - dodawał.

- To w praktyce oznacza nacjonalizacje prywatnych funduszy - mówi jednak Bloombergowi David Nemeth, analityk węgierskiego oddziału ING. W sytuacji gdy państwo nie będzie gwarantować emerytur z prywatnych funduszy, a ci, którzy w nich zostaną, stracą państwową część emerytury, trudno się spodziewać, by cieszyły się one zainteresowaniem.

Aby przeforsować zmianę, Fidesz wprowadził poprawkę do konstytucji, w myśl której trybunał konstytucyjny nie może orzekać w sprawie budżetu i podatków, o ile ewentualne naruszenie ustawy zasadniczej nie dotyczy łamania praw podstawowych bądź umów międzynarodowych. W ten sposób zamknął ostatnią furtkę dla przeciwników gospodarczych pomysłów rządu. Wcześniej Węgrzy wprowadzili m.in. podatek bankowy i zerwali współpracę z MFW, argumentując, że zbijanie deficytu zgodne z zaleceniami ekspertów funduszu zbytnio uderzy w najbiedniejszą część społeczeństwa.

Bartłomiej Niedziński

Michał Poctocki

dgp@infor.pl

bjn