Majątek państwa pod zarządem osób prywatnych

Jak poinformowała w ubiegłym tygodniu publiczna Lietuvos Televizija, spółka Visuomas Holding Company została już formalnie zarejestrowana. Państwo liczy, że oddanie zarządzania majątkiem skarbu państwa profesjonalnym menedżerom zwiększy opłacalność przedsiębiorstw państwowych. Stopa zwrotu z aktywów sięgała bowiem ostatnio zaledwie 0,05 proc., co przełożyło się na zaledwie 44,8 mln litów (51,2 mln zł) wpływów do budżetu w 2009 r. Jak powiedział premier Andrius Kubilius agencji BNS, gdyby były one poprawnie zarządzane, przyniosłyby budżetowi 1,5 mld litów (1,7 mld zł), czyli dodatkowy 1 proc. wzrostu PKB. Taka suma pozwoliłaby zasypać tegoroczny deficyt w 30 proc. Rząd argumentuje, że dzięki temu udałoby się uniknąć podwyższenia podatków.

Litewski sektor publiczny składa się z ok. 300 przedsiębiorstw, które w 2009 r. wytworzyły 23,1 proc. PKB. Wśród nich giganty, jak koleje Lietuvos Geleżinkeliai, poczta Lietuvos Pasztas czy energetyczny holding LEO LT, ale także 42 małe, nieefektywne spółki działające w branży leśnej, których do tej pory nie udało się zrestrukturyzować.

Holdingiem ma zarządzać siedmiu menedżerów, kontrolowanych w pewien sposób przez radę ministrów. Mimo to szef resortu gospodarki Dainius Kreivys nie potrafi zadeklarować, w jaki sposób będą oni powoływani ani jak ma wyglądać nadzór rządu nad holdingiem. Na razie szczegóły funkcjonowania Visuomis wyglądają bardziej niż tajemniczo.

Dlatego opozycja zachowuje sceptycyzm wobec rządowych pomysłów. Była premier Kazimira Prunskiene oskarżyła rządzących konserwatystów o zamiar stworzenia lukratywnych posad dla ludzi związanych z władzami przed wyborami w 2012 r., które najpewniej przyniosą kres rządów obecnej koalicji. "W ten sposób partia rządząca będzie mogła przetrwać, jeśli nie w rządzie i Sejmie, to przynajmniej w skarbie państwa" - napisała Prunskiene na łamach gazety "Obzor".

Michał Potocki