Kiedy należy złożyć oświadczenie o bezstronności członka komisji

Ustawa Prawo zamówień publicznych nakłada na osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego obowiązek złożenia pisemnego oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Przesłanki do wyłączenia

Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem ustawy p.z.p. osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia podlegają wyłączeniu, jeżeli:

● ubiegają się o udzielenie tego zamówienia,

● pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli z wykonawcą, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia,

● przed upływem trzech lat od dnia wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia pozostawały w stosunku pracy lub zlecenia z wykonawcą lub były członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia,

● pozostają z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tych osób,

● zostały prawomocnie skazane za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia, przestępstwo przekupstwa, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych.

Obowiązek złożenia oświadczenia w zakresie określonym przez art. 17 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych dotyczy czynności wykonanych od momentu wszczęcia (ogłoszenia) postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nie ma zatem zastosowania do czynności wykonanych na etapie przygotowania postępowania.

Ustanawiając obowiązek złożenia przez osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia z postępowania, ustawa nie określa wprost terminu, w którym oświadczenie to powinno być złożone. Analiza przesłanek wyłączenia z postępowania określonych w art. 17 ust. 1 p.z.p. prowadzi do wniosku, iż ustalenie istnienia bądź nieistnienia tych przesłanek jest co do zasady możliwe dopiero w momencie, gdy ujawnione zostaną wszystkie podmioty biorące udział w postępowaniu (wykonawcy). Przemawia za tym fakt, iż przesłanki te odnoszą się do istnienia określonych relacji (rodzinnych, prawnych, faktycznych) pomiędzy osobą dokonującą czynności w postępowaniu po stronie zamawiającego a wykonawcą. Wyjątek stanowi jedynie przesłanka określona w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy p.z.p., której istnienie może być ustalone już w momencie wszczęcia postępowania (karalność za przestępstwa wskazane w tym przepisie). Zatem z samej istoty przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy wnika, iż oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia z postępowania może być złożone dopiero po zidentyfikowaniu wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Z reguły następować to będzie z chwilą otwarcia ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, przy czym brak jest przesłanek - zarówno prawnych, jak i faktycznych - które wskazywałyby, iż oświadczenie w zakresie podstawy wyłączenia określonej w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy p.z.p. musi być składane wcześniej, przed oświadczeniem w zakresie przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy.

W konsekwencji zasadne jest przyjęcie stanowiska, że złożenie oświadczenia co do każdej z przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 1 ustawy p.z.p. może nastąpić jednocześnie (źródło: opinia Urzędu Zamówień Publicznych, www.uzp.gov.pl).

Niezwłocznie po otwarciu ofert

Oświadczenie o braku podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu osoby występującej po stronie zamawiającego powinno być złożone niezwłocznie po otwarciu ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a przed dokonaniem dalszych czynności w postępowaniu.

Na uwagę zasługuje jednocześnie stanowisko Urzędu Zamówień Publicznych, zgodnie z którym w świetle obowiązujących przepisów możliwe jest złożenie oświadczenia o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia z postępowania w terminie wcześniejszym, tj. przed otwarciem ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, lub terminie późniejszym, przed zawarciem umowy. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia brak stanowczego określenia w przepisach ustawy - Prawo zamówień publicznych terminu złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 2 tej ustawy, oraz wykładnia przepisu art. 17 ust. 3. Przepis art. 17 ust. 3 ustawy p.z.p. wiąże bowiem skutek prawny w postaci obowiązku powtórzenia czynności postępowania nie z faktem niezłożenia oświadczenia o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia z postępowania, lecz z faktem, iż czynności te zostały dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu po powzięciu przez nią wiadomości o istnieniu podstaw wyłączenia. Oznacza to, że uprzednie złożenie oświadczenia o braku okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia z postępowania nie uprawnia do wykonywania czynności w postępowaniu, jeżeli w stosunku do osoby wykonującej te czynności w trakcie ich wykonywania ujawniły się okoliczności z art. 17 ust. 1 ustawy p.z.p. Kolejne oświadczenie, tym razem o istnieniu takich okoliczności, powinno zostać złożone niezwłocznie i poprzedzać wyłączenie się tej osoby z udziału w postępowaniu w dowolnym jego momencie. Oświadczenie takie będzie zatem składane następczo, po ujawnieniu okoliczności z art. 17 ust. 1 ustawy p.z.p., bez względu na etap, na jakim znajduje się procedura.

W konsekwencji osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego powinny pamiętać o ciążący na nich ograniczeniach wynikających z art. 17 ust. 1 i niezwłocznie podejmować działania zmierzające do zmiany złożonego uprzednio oświadczenia lub złożenia oświadczenia jeszcze przed upływem terminu otwarcia ofert przetargowych, jeżeli zaszły wobec nich okoliczności skatalogowane w art. 17 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

@RY1@i02/2014/242/i02.2014.242.211000100.802.jpg@RY2@

Marek Okniński