Błędne pouczenie nie wywołuje skutków prawnych

Ustawa - Prawo zamówień publicznych (p.z.p.) określa przesłanki wniesienia odwołania. Zgodnie z nimi w przypadku zamówień ponadprogowych (4 845 000 euro - dla robót budowlanych i co do zasady w przypadku samorządów 193 000 euro dla dostaw lub usług - red.) wykonawca może zaskarżyć odwołaniem każdą niezgodną z przepisami p.z.p. czynność zamawiającego podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechanie czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie p.z.p. Jeżeli zaś zamówienie ma niższą wartość, wykonawca może kwestionować enumeratywnie wymienione czynności. Należy do nich wybór trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. Na żądanie wykonawcy Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) może również skontrolować decyzję zamawiającego o wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia bądź dotyczącą odrzucenia oferty odwołującego. [Przykład]

Jak każdy środek odwoławczy odwołanie musi zostać wniesione w ściśle określonym terminie. Uchybienie mu będzie powodowało konieczność odrzucenia odwołania (art. 189 ust. 2 pkt 3 p.z.p.). Terminy te określa art. 182 p.z.p.

Błędna informacja

Pouczenie o środkach ochrony prawnej przysługujących wykonawcy w toku postępowania o udzielenie zamówienia jest jednym z elementów specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz ogłoszenia o zamówieniu. Mimo to, jak wynika z wyroku KIO z 8 września 2011 r. (KIO 1861/11, LexPolonica nr 2790211), błędna informacja o terminie na wniesienie odwołania zawarta w treści ogłoszenia i specyfikacji nie zmienia oceny, że odwołanie powinno zostać wniesione we właściwym, wynikającym z przepisów terminie. W ocenie izby w takiej sytuacji nie znajdują zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczące procesowych następstw błędnego pouczenia o możliwości zaskarżenia. Brak do tego podstawy prawnej wynikającej z przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych. Poparciem tego stanowiska w ocenie KIO jest profesjonalny charakter działalności podmiotów ubiegających się o zamówienia publiczne. To zaś oznacza, że odwołujący powinien dołożyć należytej staranności i zachować właściwy termin na wniesienie odwołania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zaś, że należyta staranność dłużnika określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwanie co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalność (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 8 marca 2006 r., ACa 1018/2005; niepubl.). Innymi słowy, co również podkreśliła KIO, postępowanie o udzielenie zamówienia jest częścią obrotu gospodarczego, zatem od uczestniczących w nim podmiotów wymaga się profesjonalizmu w działaniu odnoszącego się m.in. do skutecznych działań zabezpieczających interes prawny w uzyskaniu zamówienia. Jednocześnie zgodnie z p.z.p. terminy do wnoszenia środków odwoławczych określone w ustawie są terminami zawitymi. Oznacza to, że nie podlegają one przywróceniu w żadnym przypadku. Zaś upływ terminu powoduje wygaśnięcie prawa.

Wpis od odwołania

Zachowanie warunków formalnych odwołania (vide: Ekspert radzi) oraz wniesienie go w odpowiednim terminie to niejedyne wymagania, jakie musi spełnić kwestionujący czynność zamawiającego wykonawca. Warunkiem rozpoznania odwołania przez KIO jest uiszczenie wpisu. Wpis należy uiścić najpóźniej do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania, zaś dowód jego uiszczenia należy dołączyć do odwołania. Nieuiszczenie wpisu od odwołania powoduje jego zwrot, zaś odwołanie zwrócone nie wywołuje żadnych skutków prawnych. O zwrocie odwołania prezes Krajowej Izby Odwoławczej informuje zamawiającego, przesyłając mu odpis postanowienia.

Wykonawca, którego oferta znalazła się jako trzecia w kolejności pod względem liczby punktów, może wnieść odwołanie do prezesa Krajowej Izby Odwoławczej. Będzie mógł w nim zaskarżyć zaniechania zamawiającego polegające na braku wykluczenia wykonawcy i brak odrzucenia oferty oraz czynność zamawiającego w postaci wyboru oferty. Co do zasady izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdza naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Z podanego stanu faktycznego wynika, że było ono niewątpliwe. W takiej sytuacji, uwzględniając odwołanie, izba zakładając, że umowa w sprawie zamówienia publicznego nie została zawarta, nakaże wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego bądź unieważnienie czynności zamawiającego.

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz.U. nr 48, poz. 280).