Zamawiający może porozumieć się w sprawie rozwiązania umowy

Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy pzp zakazuje się istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany. W literaturze przedmiotu pewne kontrowersje wywołuje kwestia czy ze wspomnianego przepisu wynika, na zasadzie wnioskowania a minori ad maius, także zakaz rozwiązania umowy. Wnioskowanie to sprowadza się do uznania, iż skoro zakazane są swobodne zmiany istotnych postanowień zawartej umowy o zamówienie publiczne, to tym bardziej nie jest dopuszczalne jej rozwiązanie za porozumieniem stron. Jednakże za bardziej trafny należy uznać pogląd, zgodnie z którym wspomniany art. 144 ust. 1 ustawy pzp nie obejmuje swoim zakresem czynności rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Zakaz rozwiązania umowy zawartej na podstawie ustawy pzp musiałby bowiem wynikać wprost z jej przepisów. Czynność zniesienia istniejącego stosunku prawnego na podstawie zgodnych oświadczeń woli, powinna być rozpatrywana na gruncie art. 3531 kodeksu cywilnego, statuującego zasadę swobody umów, stosowanego na podstawie art. 139 ust. 1 ustawy pzp. Za dopuszczalnością rozwiązania umowy w sprawie zamówienia publicznego opowiedziała się również Krajowa Izba Odwoławcza (por. wyrok KIO z dnia 2 września 2010 roku, sygn. akt: KIO/1756/10). Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie obowiązujących regulacji dopuszczalne jest rozwiązanie umowy w sprawie zamówienia publicznego za porozumieniem stron w każdym czasie.

Czynność rozwiązania umowy pociąga za sobą konieczność rozliczenia wykonanych już prac przez wykonawcę, oraz rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego naliczenia kar umownych. Porozumienie powinno określać przede wszystkim termin rozwiązania umowy. W praktyce spotyka się porozumienia rozwiązujące umowę, które nie wskazują terminu zakończenia istniejącego stosunku prawnego, a jedynie wprowadzają zmiany w treści umowy w zakresie terminu wykonania przedmiotu zamówienia. Taka technika rozwiązywania umowy za porozumieniem stron nie jest prawidłowa, gdyż o ile strony osiągają ten sam cel (wygaśnięcie umowy z określoną datą), o tyle sam sposób jej zakończenia może zostać uznany za naruszający art. 144 ust. 1 ustawy pzp, gdyż w istocie strony dokonują istotnej zmiany umowy. Warto o tym pamiętać dokonując rozwiązania istniejącego stosunku prawnego, aby nie narazić się na nieprzyjemności podczas kontroli udzielonego zamówienia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Łukasz Mackiewicz

aplikant radcowski