Jak działał system zamówień publicznych

W roku 2014 utrzymała się tendencja wzrostu wykorzystania trybów konkurencyjnych przy udzielaniu zamówień publicznych.

Przetarg nieograniczony nadal na czele

Działania podejmowane przez Urząd Zamówień Publicznych, których celem jest otwarcie rynku zamówień publicznych na tryby konkurencyjne, przynosi zamierzone efekty. Zwiększa się bowiem wykorzystanie trybów przetargowych, a maleje liczba zamówień udzielanych w skrajnie niekonkurencyjnym trybie zamówienia z wolnej ręki. Umocniła się także tendencja spadkowa w zakresie stosowania trybu zapytania o cenę.

Z zestawienia (patrz: infografiki) wynika, że wartość zamówień udzielanych w trybach konkurencyjnych z każdym rokiem rośnie. Jednym z elementów mających wpływ na utrzymywanie się takiej tendencji jest nasilenie działań kontrolnych - ukierunkowanych na ocenę zasadności spełnienia przesłanek umożliwiających wykorzystanie trybów niekonkurencyjnych.

Czasu trwania przetargu

Ustawa - Prawo zamówień publicznych określa minimalne terminy, które obowiązują zamawiającego podczas procedury udzielania zamówienia publicznego. Na czas trwania postępowania składa się nie tylko termin, jaki musi wyznaczyć zamawiający na składanie ofert, lecz również na ewentualne uzupełnienia lub wyjaśnienia treści oferty, okres oczekiwania na odwołania itp.

W roku 2014 nie zmieniły się przepisy dotyczące terminów składania ofert, jednak średni czas prowadzenia procedur przetargowych się wydłużył.

Średni czas trwania postępowań o udzielenie zamówienia publicznego zmieniał się na przestrzeni ostatnich trzech lat następująco:

● przetarg nieograniczony - 33 dni (2013 - 32 dni; 2012 - 31),

● przetarg ograniczony - 67 dni (2013 - 62 dni; 2012 - 60),

● negocjacje z ogłoszeniem - 92 dni (2013 - 93 dni; 2012 - 74),

● dialog konkurencyjny - 162 dni (2013 - 131 dni; 2012 - 76),

● licytacja elektroniczna - 32 dni (2013 - 31 dni; 2012 - 32).

Natomiast, jak wynika z ogłoszeń opublikowanych w roku 2014 przez polskich zamawiających w Dzienniku Urzędowym UE, a więc w przypadku postępowań o wartości powyżej progów UE, przeciętny czas trwania postępowania liczony od daty publikacji ogłoszenia o zamówieniu do daty zawarcia umowy wskazanej w ogłoszeniu o udzieleniu

zamówienia wyniósł 90 dni (w roku 2013 - 92 dni; w 2012 - 86 dni).

Liczba składanych ofert

Zgodnie z danymi opublikowanymi w sprawozdaniu Urzędu Zamówień Publicznych, a zebranymi w oparciu o informacje zawarte w ogłoszeniach o udzieleniu zamówienia publikowanych w Biuletynie Zamówień Publicznych (a więc w postępowaniach o wartości poniżej progów UE) średnia liczba ofert składanych podczas jednego postępowania w roku 2014 wyniosła 2,89 i była niewiele niższa od tej w roku 2013 (2,96, bez zmian w stosunku do roku 2012).

Najwięcej ofert wpływało w postępowaniach na roboty budowlane - 3,90 (w roku 2013 - 4,36; w 2012 - 4,70). W postępowaniach, w których przedmiotem były dostawy, składano średnio 2,44 oferty (w roku 2013 - 2,48; 2012 - 2,47), natomiast na usługi - 2,99 oferty (w roku 2013 - 2,95; 2012 - 2,79).

Podobnie jak w poprzednich latach największą grupę postępowań stanowiły zamówienia, w których wykonawcy składali tylko jedną ofertę - 38 proc. (w roku 2013 - 39 proc.; w 2012 - 40 proc.), przy czym - podobnie jak w latach ubiegłych - taka sytuacja miała miejsce przede wszystkim w postępowaniach o zamówienia dostaw i usług. W postępowaniach dotyczących robót budowlanych konkurencyjność była o wiele większa, gdyż jedną ofertę składano w 23 proc. postępowań, natomiast pięć i więcej ofert w 31 proc. postępowań.

Odwołanie w formie elektronicznej

Zgodnie z przepisami ustawy - Prawo zamówień publicznych wykonawcy mają prawo wnieść odwołanie do prezesa Krajowej Izby Odwoławczej na czynności podejmowane przez zamawiających w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

W roku 2014 liczba wniesionych odwołań ukształtowała się na wyraźnie niższym poziomie w stosunku do roku 2013.

Rok 2014 pod względem liczby wniesionych odwołań (2836) był zbliżony do ilości z roku 2011 (2820), bardzo za to odbiegając od liczby odwołań wniesionych w roku 2013 (3044).

Odwołania wniesione w formie elektronicznej stanowiły 18 proc. wszystkich odwołań - w roku 2013 było to 16 proc.

Biorąc pod uwagę planowane zmiany przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, które mają między innymi zwiększyć popularność narzędzi elektronicznych wykorzystywanych w procedurach udzielania zamówienia publicznego, należy oczekiwać, że liczba wnoszonych w formie elektronicznej odwołań ulegnie zwiększeniu w najbliższych latach.

@RY1@i02/2015/143/i02.2015.143.211000100.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2015/143/i02.2015.143.211000100.805.jpg@RY2@

Tryby udzielania zamówienia publicznego

@RY1@i02/2015/143/i02.2015.143.211000100.806.jpg@RY2@

Liczba wnoszonych odwołań

Autor: Marek Okniński