Pełnomocnictwo do podpisania oferty przetargowej bez opłaty skarbowej

Udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym wymaga wniesienia opłaty skarbowej. Katalog czynności, których dokonanie związane jest z koniecznością jej wniesienia, określają przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1827).

Ustawa o opłacie skarbowej nie reguluje jednoznacznie kwestii, czy składając ofertę przetargową, wykonawca ubiegający się o uzyskanie zamówienia publicznego musi wnieść opłatę skarbową, gdy do oferty załączone jest pełnomocnictwo dla osoby podpisującej ofertę, niewymienionej w Krajowym Rejestrze Sądowym lub zaświadczeniu o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Dla ustalenia, czy obowiązek wniesienia opłaty skarbowej również obejmuje pełnomocnictwa udzielone w związku z udziałem wykonawcy w postępowaniu o zamówienie publiczne, konieczne jest rozstrzygnięcie, czy takie postępowanie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Tymczasem pojęcie "sprawy z zakresu administracji publicznej" nie zostało zdefiniowane dla potrzeb ustawy o opłacie skarbowej. Stosownej definicji brak jest również w innych obowiązujących przepisach prawa.

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że sprawą z zakresu administracji publicznej jest akt administracyjny skierowany do mieszkańców gminy, zawierający przepisy powszechnie obowiązujące, w tym także określające zasady i ogólne czynności z zakresu zarządu majątkiem gminnym, adresowane do mieszkańców gminy, a także do jej organów w celu bezpośredniego wykonania przez gminę zadań publicznych, odnoszących się do podmiotów prawa jako członków społeczności lokalnej.

Do tej grupy zaliczyć można np. uchwały, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a więc które same przez się nie są czynnościami cywilnoprawnymi i nie wywołują takich skutków, choć mogą być przyjmowane z zamiarem podjęcia w przyszłości określonych czynności cywilnoprawnych - poprzedzają podejmowanie takich czynności.

Tymczasem stosownie do postanowień ustawy - Prawo zamówień publicznych do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stosuje się wyłącznie przepisy kodeksu cywilnego, chyba że przepisy ustawy p.z.p. stanowią inaczej.

Wszelkie umowy zawierane w trakcie postępowania o zamówienie publiczne zawierane są jako zgodne oświadczenia woli obu stron, a więc ani zamawiający, ani wykonawca nie mogą jednostronnie kształtować sytuacji prawnej drugiej strony. Ponadto należy zauważyć, iż przy podejmowaniu działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia procedury udzielenia zamówienia publicznego nie są wymagane żadne akty administracyjne.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym pełnomocnictwo do podpisania oferty przetargowej nie podlega opłacie skarbowej. Za takim poglądem przemawiają uregulowania wynikające z postanowień art. 11 ust. l ustawy o opłacie skarbowej. Stosownie do treści tego uregulowania organy administracji rządowej i samorządowej oraz podmioty, o których mowa w art. l ust. 2 tej ustawy, przekazują organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej zbiorczą informację o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty od dokonanych przez nie czynności urzędowych, wydanych zaświadczeń i zezwoleń (pozwoleń, koncesji), a także od zaświadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej, użytych w prowadzonych przez te organy lub podmioty postępowaniach oraz od złożonych do nich dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów lub kopii. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż obowiązek sporządzania i przekazywania stosownych informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej dotyczy wyłącznie enumeratywnie wymienionych podmiotów wykonujących tylko im przypisane na podstawie stosownych przepisów prawa ściśle określone czynności.

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone może być natomiast zarówno przez organ administracji rządowej lub samorządowej, jak i przez każdy inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nieobjęty obowiązkiem sporządzania i składania informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej, a więc mielibyśmy do czynienia z nierównym traktowaniem wszystkich podmiotów wobec prawa.

Natomiast w postępowaniu o zamówienie publiczne opłacie skarbowej podlega pełnomocnictwo od reprezentowania wykonawcy przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej wysokość opłaty od dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów i kopii wynosi 17 zł. Opłatę należy wnieść w organie podatkowym właściwym ze względu na miejsce złożenia dokumentu. Ponieważ pełnomocnictwo do występowania w postępowaniu odwoławczym dotyczy sprawy prowadzonej przed Krajową Izbą Odwoławczą, opłatę skarbową od pełnomocnictwa należy uiszczać na konto Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy.

Edyta Partyn