Termin sporządzenia dokumentów potwierdzających JEDZ

Zgodnie z art. 25a ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (JEDZ) jest oświadczeniem wykonawcy mającym stanowić wstępne potwierdzenie, że nie podlega on wykluczeniu z postępowania, oraz że spełnia warunki udziału w postępowaniu. Oświadczenie takie winno potwierdzać spełnienie warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw wykluczenia wykonawcy najpóźniej na dzień składania ofert.

Najpierw JEDZ

W poprzednim stanie prawnym ubiegający się o udzielenie zamówienia wykonawca w celu potwierdzenia, że nie podlega wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału w nim był zobligowany złożyć wraz z ofertą lub z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie tylko oświadczenie, lecz również komplet dokumentów wymaganych przez rozporządzenie w sprawie dokumentów. Wprowadzenie rozwiązania opierającego się na oświadczeniu wykonawcy zawartym w JEDZ bez wątpienia miało na celu odformalizowanie postępowania i odciążenie wykonawców od kompletowania dokumentów na potrzeby każdego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Potem właściwe dokumenty

Zagadnieniem, które rodzi wątpliwości zamawiających, jest w związku z tym aktualność (data wystawienia) dokumentów mających potwierdzać treść złożonych w JEDZ oświadczeń.

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy oprzeć się na art. 26 ustawy - Prawo zamówień publicznych, który w sposób jasny odwołuje się do dokumentów aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Przepis art. 26 p.z.p. koresponduje wprost z przepisem art. 26 ust. 3 tej ustawy.

Stosownie do postanowień art. 26 ust. 3, jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, oświadczenia lub dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub do udzielania wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub udzielenia wyjaśnień oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

KIO o terminach

Zgodnie z uzasadnieniem zaprezentowanym przez skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej w uzasadnieniu wyroku z 19 grudnia 2016 r. (KIO/2249/16), błędne jest rozumowanie zasadzające się na tym, iż wykonawca zobowiązany jest legitymować się posiadaniem dokumentów według stanu obowiązującego w dniu składania ofert. Posługiwanie się tego rodzaju argumentacją jest zaprzeczeniem idei nowelizacji. Było nią to, że w przypadku zastosowania procedury odwróconej wykonawca na etapie składania ofert przedkłada jedynie oświadczenie, które stanowi wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania, oraz że spełnia warunki udziału w postępowaniu.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że powyższe oświadczenie winno potwierdzać spełnienie warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw wykluczenia wykonawcy najpóźniej na dzień składania ofert. Dopiero gdy oferta danego wykonawcy zostanie uznana przez zamawiającego za najkorzystniejszą, wykonawca w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego na podstawie art. 26 ustawy - Prawo zamówień publicznych jest zobowiązany do przedłożenia dokumentów, z tym zastrzeżeniem, że mają one być aktualne na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów.

Wypływa z tego oczywisty wniosek, że ustawodawca zmienił zasady postępowania w tym zakresie przez odstąpienie od żądania w toku postępowania (a zatem w praktyce nawet kilka miesięcy po terminie składania ofert) dokumentów aktualnych na dzień składania ofert. Znajduje to uzasadnienie w brzmieniu art. 26 ust. 2f ustawy p.z.p., który stanowi, że jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zamawiający może na każdym etapie postępowania wezwać wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych oświadczeń lub dokumentów potwierdzających, że nie podlegają wykluczeniu, spełniają warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji. Jeżeli zaś zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio oświadczenia lub dokumenty nie są już aktualne, zamawiający może wezwać do złożenia aktualnych oświadczeń lub dokumentów. W związku z tym stwierdzić należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym to już nie data składania ofert ma zasadnicze znaczenie dla oceny aktualności oświadczeń i dokumentów, lecz data wyboru najkorzystniejszej oferty.

W wyżej wskazanym wyroku skład orzekający KIO uzasadniał powyższe stanowisko wprowadzoną 22 czerwca 2016 r. nowelizacją ustawy - Prawo zamówień publicznych, która powoduje, że dla zamawiającego jest bez znaczenia, czy według stanu na dzień składania ofert wykonawca posiadał dokumenty potwierdzające, że nie podlega on wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału w postępowaniu. Istotne jest to, że wykonawca zobowiązany jest złożyć oświadczenie JEDZ, z którego ma wynikać potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw do wykluczenia wykonawcy z postępowania z terminem nie późniejszym niż termin składania ofert. Natomiast przedkładane na podstawie art. 26 ustawy - Prawo zamówień publicznych przez zwycięskiego wykonawcę dokumenty mają być aktualne na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów i mają potwierdzać okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy. Nie oznacza to wcale, że nie mogą to być dokumenty wystawione po dacie składania ofert. Wręcz przeciwnie - wykonawca może posługiwać się dokumentami odzwierciedlającymi stan po terminie składania ofert, z tym zastrzeżeniem, że dokument musi pozostawać aktualny w zakresie określonej sytuacji danego wykonawcy.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym oświadczenie składane przez wykonawcę powinno odzwierciedlać stan na dzień nie późniejszy niż termin składania ofert

@RY1@i02/2018/045/i02.2018.045.211000100.802.jpg@RY2@

Shutterstock

Marek Okniński