Na jakie wsparcie finansowe mogą liczyć samorządy dotknięte powodzią

Kooperator, firma doradcza

@RY1@i02/2010/106/i02.2010.106.092.003b.001.jpg@RY2@

Piotr Lichwa, Kooperator, firma doradcza

Na skutek ogromnych popowodziowych strat, których wysokość będzie można realnie oszacować dopiero za kilka, a nawet kilkanaście tygodni, zniszczeniu uległa część polskich gmin. W takiej sytuacji samorządy mogą liczyć na dofinansowanie ze środków krajowych oraz europejskich. Z doświadczeń po ostatniej powodzi wynika, że środki unijne będą stanowiły około 60 proc. ogólnej pomocy finansowej dla polskich gmin, zaś środki krajowe do 40 proc.

Po pierwsze, Polska ma szanse otrzymać pomoc finansową z Funduszu Solidarności, a jej przyznanie jest uzależnione od wysokości strat: minimalnie muszą one wynosić 2 mld 100 mln euro. Wystąpić o fundusz można maksymalnie do 10 tygodni od wystąpienia pierwszej szkody. Dofinansowaniem mogą być objęte: wydatki publiczne, które są związane z odbudową zniszczonej przez powódź infrastruktury, oraz remonty wodociągów, kanalizacji, telekomunikacji, na rzecz służby zdrowia oraz szkolnictwa, a także: zakwaterowanie i finansowanie służb ratowniczych, stworzenie infrastruktury prewencyjnej i środków ochrony dziedzictwa kulturowego oraz oczyszczenie obszarów dotkniętych katastrofą. Wysokość dofinansowania zostanie podana dopiero w momencie oszacowania strat, ponieważ są one wypłacane na zasadzie refundacji. W tej sprawie informacji udziela Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, które będzie dysponowało danymi zaistniałych strat w gminach (na podstawie przedłożonych przez nie raportów) i zarządzało otrzymanymi bezzwrotnymi środkami.

Jak podkreśla była unijna komisarz ds. polityki regionalnej Danuta Hübner, Polsce przyznano także znaczne kwoty w ramach funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności na lata 2007 - 2013. Większość tych środków znalazła już swoje przeznaczanie i została rozdzielona na poszczególne programy. Możliwa jest jednak renegocjacja z Komisją Europejską, aby zatwierdzone wcześniej programy przeznaczyć na inwestycje popowodziowe. Warto podkreślić, że renegocjacji i przesunięć można również dokonać w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko (przewiduje on również środki na prewencję). Warto wspomnieć, że część negatywnych skutków powodzi może być usunięta ze środków Regionalnego Funduszu Operacyjnego. Na dofinansowanie gminy mogą liczyć m.in.: w obszarze infrastruktury drogowej, ochrony przyrody, poprawy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego jest różne w poszczególnych województwach. O te środki gmina może ubiegać się w jednostkach pośredniczących.

Również krajowe środki zostaną rozdysponowane na niwelowanie skutków powodzi. Szef MSWiA zwrócił się do ministra finansów o uruchomienie 43,5 mln z rezerwy celowej budżetu państwa. Aby ubiegać się o takie fundusze wójt, lub burmistrz powinien zgłosić zapotrzebowanie na pomoc do wojewody, który z kolei będzie ubiegał się o środki finansowe dla całego województwa ze środków resortowych. Z tej puli zostaną wypłacone środki w wysokości do 100 tys. złotych do tych gmin, które prowadzą działania przeciwpowodziowe. Są to środki na najpilniejsze działania przeciwpowodziowe, m.in. zakup paliwa do pomp i pojazdów, środków dezynfekcyjnych czy wynajem autobusów do przewozu ewakuowanych osób. Szansą na sfinansowanie niwelowania skutków powodzi jest również pozyskanie przez polski rząd bezzwrotnych pożyczek z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Banku Światowego. Dokładne kwoty zostaną oszacowane dopiero po negocjacjach oraz wyliczeniu strat, które w tym momencie jest jeszcze dość trudno ocenić.

Warto również pamiętać o nieocenionej pomocy zaoferowanej przez naczelników więzień w Polsce, którzy przygotowali już więźniów na pomoc w niwelowaniu skutków powodzi. Aby ubiegać się o pomoc więźniów, gmina powinna wystosować prośbę o przydzielenie kilku pracowników z zakładów karnych do pomocy. Pomoc zaoferowały również urzędy pracy, które w ramach aktywizacji osób bezrobotnych planują oddelegować bezrobotnych na tereny objęte powodzią, zaś koszty ich pracy pokryć ze środków rezerwowych Funduszu Pracy.

ŁS