Ochotnicza straż działa na podstawie statutu i jest wspierana przez gminę

Ochotnicza straż pożarna jest jednostką umundurowaną, wyposażoną w specjalistyczny sprzęt, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami. Ochotnicza straż pożarna i związek ochotniczych straży pożarnych funkcjonują na podstawie przepisów ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. Formacja ta jest szczególnie istotna dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego na obszarach gmin wiejskich. Szczegółowe zadania i organizacje ochotniczej straży pożarnej i ich związku określa statut.

Konieczne uzgodnienia

Minister spraw wewnętrznych i administracji, a za jego zgodą inni ministrowie, wojewodowie, organy jednostek samorządu terytorialnego, mogą, w drodze zarządzenia, tworzyć, przekształcać lub likwidować zakładowe straże pożarne, zakładowe służby ratownicze, gminne (miejskie) albo powiatowe (miejskie) zawodowe straże pożarne, terenowe służby ratownicze lub inne jednostki ratownicze. Wszelkie sprawy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, określone w statucie ochotniczej straży pożarnej i ich związku, wymagają uzgodnienia z komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej właściwym ze względu na teren działania lub Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej w przypadku związku ochotniczych straży pożarnych działającego na terenie całego kraju. Bezpośredni udział w działaniach ratowniczych mogą brać członkowie ochotniczych straży pożarnych, którzy ukończyli 18 lat i nie przekroczyli 60 lat. Równocześnie muszą posiadać aktualne badania lekarskie dopuszczające do udziału w działaniach ratowniczych oraz odbyć szkolenie pożarnicze.

Koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej jednostek ochrony przeciwpożarowej ponoszą podmioty tworzące te jednostki, czyli np. jednostki samorządu terytorialnego. Z kolei koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej ponosi gmina. Gmina ma również obowiązek:

● bezpłatnego umundurowania członków ochotniczej straży pożarnej;

● ubezpieczenia w instytucji ubezpieczeniowej członków ochotniczej straży pożarnej i młodzieżowej drużyny pożarniczej (ubezpieczenie może być imienne lub zbiorowe);

● ponoszenia kosztów okresowych badań lekarskich członków ochotniczych straży pożarnych, którzy biorą bezpośredni udział w akcjach ratowniczych.

Finansowanie zadań

Z kolei wójt (burmistrz, prezydent miasta) może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej. Szef gminy koordynuje także funkcjonowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego w zakresie ustalonym przez wojewodę. Zadanie to może być wykonywane przy pomocy komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, jeżeli komendant taki został zatrudniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), albo przy pomocy komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych.

Samorządy mogą również przekazywać ochotniczym strażom pożarnym środki pieniężne w formie dotacji. Budżet państwa uczestniczy natomiast w kosztach funkcjonowania jednostek, np. gminnych i ochotniczych straży pożarnych, jeżeli jednostki te działają w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Analizy i system ratowniczo-gaśniczy

Do zadań własnych powiatu w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy:

● prowadzenie analiz i opracowywanie prognoz dotyczących pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń;

● prowadzenie analizy sił i środków krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze powiatu;

● budowanie systemu koordynacji działań jednostek ochrony przeciwpożarowej wchodzących w skład krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz służb, inspekcji, straży oraz innych podmiotów biorących udział w działaniach ratowniczych na obszarze powiatu;

● organizowanie systemu łączności, alarmowania i współdziałania między podmiotami uczestniczącymi w działaniach ratowniczych na obszarze powiatu.

Zbigniew Kornat

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 17-21 b oraz 32-33 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002 r. nr 147, poz. 1229 ze zm.).