Aby zmienić obszar gminy, trzeba złożyć wniosek

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia: tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice; nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice, a także ustala i zmienia nazwy gmin oraz siedziby ich władz. Rozporządzenie, o którym mowa, może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy.

Ustalenie i zmiana granic gmin dokonywane powinny być w sposób zapewniający gminie terytorium możliwie jednorodne ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.

Wydanie rozporządzenia w sprawie zmiany granic wymaga zasięgnięcia przez ministra spraw wewnętrznych i administracji opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami, a w przypadku zmian granic gmin naruszających granice powiatów lub województw - dodatkowo opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw. W przypadku niewyrażenia opinii, o której mowa, w terminie trzech miesięcy, wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony.

Konsultacje z mieszkańcami w sprawach zmiany granic gmin lub granic miasta, polegającej na wyłączeniu obszaru lub części obszaru jednostki pomocniczej gminy i jego włączeniu do sąsiedniej jednostki pomocniczej tej gminy lub do sąsiedniej gminy, mogą zostać ograniczone do:

mieszkańców jednostki pomocniczej gminy objętych zmianą - przez odpowiednie rady gmin,

mieszkańców gmin objętych zmianą naruszającą granice powiatów lub województw - przez odpowiednie rady powiatów lub sejmiki województw.

Wydanie rozporządzenia w sprawie zmian granic gminy na wniosek rady gminy wymaga:

wniosku rady gminy poprzedzonego przeprowadzeniem przez tę radę konsultacji z mieszkańcami wraz z uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami potwierdzającymi zasadność wniosku,

opinii rad gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami, a w przypadku zmiany granic gminy naruszającej granice powiatów lub województw - opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw,

opinii wojewody właściwego dla gminy lub gmin objętych wnioskiem.

Do wniosku w sprawie zmiany granic koniecznie trzeba dołączyć m.in. zaświadczenie właściwego starosty potwierdzające zgodność z operatem ewidencyjnym danych statystycznych dotyczących liczby ludności na terenie objętym wnioskiem, a także powierzchni tego terenu. Nie można również zapomnieć o dołączeniu uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami

Ważna jest również mapa topograficzna w skali 1:10 000, 1:25 000 lub 1:50 000 z zaznaczeniem dotychczasowych granic gminy lub gmin objętych wnioskiem i siedzib ich władz oraz proponowanych zmian. W przypadku wniosku w sprawie zmiany granic gmin obejmującego część jednostki pomocniczej gminy lub część obrębu ewidencyjnego oraz wniosku w sprawie ustalenia lub zmiany granicy miasta - dodatkowo dołącza się wypis z operatu ewidencyjnego oraz mapę ewidencyjną, uwzględniające działki ewidencyjne z zaznaczeniem dotychczasowych granic oraz proponowanych zmian.

Poza tym do wniosku o zmianę granic gmin trzeba dołączyć opinię wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego potwierdzającą przebieg dotychczasowych granic gminy lub gmin objętych wnioskiem z rejestrem granic i powierzchni jednostek zasadniczego podziału terytorialnego kraju. Konieczny jest również wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy lub gmin objętych wnioskiem, uwzględniający infrastrukturę techniczną i społeczną, układ urbanistyczny i komunikacyjny oraz sposób zagospodarowania terenu. Potrzebne mogą być także inne dokumenty mogące mieć wpływ na rozpatrzenie wniosku o zmianę granic gminy.

W sprawach ustalania granic miast wniosek powinien zawierać dodatkowo:

rys historyczny gminy lub miejscowości objętej wnioskiem,

informację dotyczącą zabytków architektonicznych, kulturowych, wyznaniowych, charakteru i stanu technicznego zabudowy,

informacje dotyczące struktury zatrudnienia w gminie.

Do wniosku należy dołączyć również inne dokumenty lub publikacje zawierające informacje o gminie lub miejscowości, takie jak monografie, szkice, foldery.