Zasady dofinansowania z funduszu ochrony środowiska

Pomoc z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Narodowej (NFOŚiGW) otrzymać mogą tylko inwestycje o charakterze preferencyjnym. Nadal głównymi beneficjentami Funduszu pozostają jednostki samorządu terytorialnego, które będą realizować inwestycyjne m.in. z zakresu ochrony przyrody i kształtowania postaw ekologicznych, oczyszczania i kanalizacji, termomodernizacji, pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych.

Od tego roku NFOŚiGW uruchamia nowy instrument finansowy w postaci dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych zaciąganych np. przez samorządy w wybranych bankach komercyjnych. Dopłaty te będą realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych pomiędzy bankiem, beneficjentem i NFOŚiGW. Dopłata nie może być wyższa niż 300 pkt bazowych w skali roku (tj. około 3 proc.). Kredyt taki może być udzielony na okres do dziesięciu lat i nie może być niższy niż 2 mln zł. W przypadku realizacji inwestycji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (priorytet IV) 1 mln zł. Po dokonaniu przez samorząd wyboru banku należy wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie w formie dopłat do oprocentowania kredytu bankowego wraz z załączoną warunkową umową kredytu. Procedury i formularze wniosków o dopłaty są dostępne na stronach: www.nfosigw.gov.pl.

W 2009 roku NFOŚiGW będzie finansowo wspomagał przedsięwzięcia realizowane m.in. prze jednostki samorządowe w zakresie gospodarki ściekowej.

W formie dopłat do kredytów bankowych wspierane będą inwestycje w zakresie kanalizacji wodno-ściekowej, w tym oczyszczalnie ścieków. A także przedsięwzięcia w zakresie redukcji ilości składowanych odpadów poprzez uzupełnienie i roz- budowę systemów służą-cych ich zagospodarowaniu. Wspierane będzie zamykanie i rekultywacja składowisk odpadów. Pomoc finansową otrzymają przedsięwzięcia z zakresu likwidacji mogilników zawierających przeterminowane środki ochrony roślin.

Od stycznia tego roku wspierane będą przedsięwzięcia zbierania i demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zagospodarowanie odpadów powstałych w wyniku demontażu. Pożyczki i dotacje można będzie otrzymać na realizację programów i projektów zagospodarowania odpadami zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego oraz edukacji ekologicznej.

Wsparcie finansowe można otrzymać na zagospodarowanie odpadów opakowaniowych i poużytkowych oraz odpadów niebezpiecznych, w tym odpadów medycznych i weterynaryjnych.

Pomoc będzie udzielana na usuwanie wyrobów z azbestu w ramach rządowego Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest.

Wspierane będą przedsięwzięcia z zakresu oszczędzania energii, emisji zanieczyszczeń do atmosfery oraz ograniczania emisji z procesów energetycznych spalania paliw.

Pomoc finansową otrzymają także akcje edukacyjne na rzecz zrównoważonego rozwoju, profilaktyki zdrowotnej dzieci i młodzieży z obszarów zagrożonych zanieczyszczeniami ekologicznymi oraz programy ochrony przyrody.

Na wsparcie może liczyć także budowa i modernizacja zbiorników wodnych i retencyjnych oraz tworzenie sytemu monitoringu środowiska. Do jednostek samorządowych, które mają dostęp do spławnych rzek i jezior, skierowana jest pomoc na realizację inwestycji z zakresu transportu wodnego w ramach Funduszu Żeglugowego.

Samorządy pomocy z NFOŚiGW otrzymać mogą głównie w formie:

pożyczek,

dotacji,

dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów bankowych,

poręczeń spłaty kredytów.

Fundusz może udzielić promesy dofinansowania. Jest to istotne szczególnie w przypadku starania się o środki unijne.

Wysokość oprocentowania pożyczek preferencyjnych wynosi od 0,1 do 0,9 stopy redyskonta weksli NBP. Pożyczka może być udzielona na okres do 15 lat, w niektórych przypadkach do 25 lat. Istnieje możliwość udzielenia karencji na okres do 18 miesięcy. Pożyczka oprócz inwestycji realizowanych w ramach pomocy z NFOŚiGW może być udzielona na zachowanie płynności finansowej przedsięwzięcia realizowanego w ramach zagranicznych środków pomocowych.

Preferencyjność pożyczek polega nie tylko na stosunkowo niskim oprocentowaniu, ale także na ich częściowemu umorzeniu. Jego wysokość wynosi 10 albo 30 proc. wartości pożyczki. Warunkiem umorzenia jest terminowe wykonanie przedsięwzięcia i osiągnięcie planowanych efektów ekologicznych i ekonomicznych. Dokładna wielkość i warunki umorzenia są określone bezpośrednio w umowie z pożyczkobiorcą.

Dotacje są udzielane na podobnych jak opisane zasadach, jednak nie na wszystkie przedsięwzięcia. Z tego rodzaju pomocy są wykluczone projekty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej.

Dofinansowanie z NFOŚiGW może być udzielone w formie przekazania środków na zadania z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowane przez podmioty budżetowe, inne niż jednostki samorządu terytorialnego, jak np. spółki komunalne.

W większości przypadków wypłata środków możliwa będzie na podstawie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dowodów księgowych lub oryginałów tych dowodów. Potwierdzać one muszą poniesione koszty przedsięwzięcia lub zadania, zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym albo dokumentem równoważnym, będącym podstawą realizacji projektu. Istnieje możliwość otrzymania zaliczki na poczet poniesionych kosztów inwestycyjnych. Jednym z głównych warunków otrzymania zaliczki jest wystąpienie o nią do zarządu NFOŚiGW i utworzenie wyodrębnionego rachunku bankowego.

Od 2009 roku będą stosowane nowe zasady finansowania przedsięwzięć proekologicznych, w ramach tzw. dwu strategii działania NFOŚiGW na lata 2009-2012.

W tym celu m.in. zostały stworzone indywidualne Programy Priorytetowe (PP). Określają one szczegółowe kryteria wyboru przedsięwzięcia. Od tego roku stosowane będą dwie główne procedury wyboru projektów do dofinansowania: nabór ciągły oraz konkurs.

Zmieniły się także procedury wyboru przedsięwzięć. Mogą one być jednoetapowe lub dwuetapowe. W przypadku procedur dwuetapowych, wnioskodawca składa wstępny wniosek o dofinansowanie, a po jego pozytywnym rozpatrzeniu wypełnia i składa wniosek właściwy.