Burmistrz zgłosi mieszkańca gminy do rejestru dłużników

Nie ma gminy, która nie posiadałaby wierzytelności od nieterminowo płaconych czynszów z tytułu najmu lokali, opłat za użytkowanie wieczyste czy podatków od nieruchomości. W walce z dłużnikami samorządy muszą więc dbać o odpowiednie zabezpieczenie roszczeń wynikających z umów oraz podejmować szybkie i zdecydowane działania windykacyjne w momencie powstania zadłużenia. Powiększaniu się skali wierzytelności cywilnoprawnych w gminie może zapobiec jedynie wdrożenie sprawnej polityki ich windykacji. Od 14 czerwca 2010 r. powinna ona niewątpliwie obejmować także przekazywanie informacji o dłużnikach i ich zaległościach do biur informacji gospodarczej.

Wszystko dzięki nowej ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, która rozszerzyła grupę podmiotów mogących współpracować z biurami informacji gospodarczej (BIG). Jeszcze do niedawna zgłoszenia do rejestru dłużników mógł praktycznie dokonać jedynie przedsiębiorca. Teraz informacje o dłużnikach mogą przekazywać także jednostki samorządu terytorialnego, zakłady komunalne, fundacje oraz stowarzyszenia.

Przekazanie informacji o dłużnikach w celu ich ujawnienia jest możliwe dopiero po wcześniejszym zawarciu umowy o udostępnianie informacji gospodarczych z BIG. Umowę taką trzeba sporządzić na piśmie pod rygorem nieważności.

Ustawa określa także nowe warunki, jakie musi spełnić dłużnik, którego ujawnienie w BIG jest dopuszczalne. W przypadku osób fizycznych zobowiązanie musi powstać w związku z określonym stosunkiem prawnym, np. umową o dostarczanie mediów czy wywóz nieczystości. Łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika wobec wierzyciela musi wynosić co najmniej 200 zł. Dodatkowo muszą być one wymagalne od co najmniej 60 dni. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie.

Wyższy limit zadłużenia występuje w przypadku podmiotów niebędących konsumentami, czyli najczęściej przedsiębiorców. Zobowiązanie musi powstać tutaj także w związku z określonym stosunkiem prawnym, w szczególności z tytułu umowy związanej z wykonywaniem działalności gospodarczej. Łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika niebędącego konsumentem wobec wierzyciela musi wynosić co najmniej 500 złotych oraz musi być także wymagalna od co najmniej 60 dni.

Warunkiem koniecznym do wysłania informacji do biura informacji gospodarczej jest także pisemne uprzedzenie dłużnika o takim zamiarze. Przed zgłoszeniem do BIG musi upłynąć co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi będącemu konsumentem wezwania do zapłaty, zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura. Pismo należy doręczyć do rąk własnych, na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika będącego konsumentem, a jeżeli nie wskazał takiego adresu - na adres miejsca jego zamieszkania.

W razie braku spłaty zobowiązania ze strony dłużnika jednostka samorządu może przekazać do biura informacje gospodarcze dotyczące siebie, dłużnika i samego zobowiązania. Katalog danych, które trzeba obowiązkowo przekazać, a które jedynie można, jest enumeratywnie określony w ustawie (vide ramka). Jeśli w zgłoszeniu będzie brakowało wymaganych informacji, biuro zwróci je przekazującemu wierzycielowi w celu uzupełnienia.

Nowe przepisy zmieniają także ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie obowiązującymi dotychczas przepisami ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych organ właściwy wierzyciela (wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego) informował biuro informacji gospodarczej o zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego w przypadku powstania zaległości za okres dłuższy niż sześć miesięcy. Mając jednak na uwadze, że zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wszystkie działania wobec dłużnika alimentacyjnego podejmuje organ właściwy dłużnika (wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego), nałożono obowiązek przekazywania tych informacji na organ właściwy dłużnika. W wyjątkowych sytuacjach, gdy działania wobec dłużnika nie są podejmowane (np. brak wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, lub brak możliwości ustalenia miejsca zamieszkania dłużnika), obowiązek ten spoczywa na organie właściwym wierzyciela.

Zgodnie z nowymi zasadami w przypadku otrzymania wniosku o podjęcie działań wobec osoby zalegającej z alimentami lub przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań. Po otrzymaniu takiego wniosku organ dłużnika ma obowiązek przeprowadzić wywiad alimentacyjny. Ma on na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej. Pracownicy gminy odbierają od niego oświadczenie majątkowe. Jednocześnie muszą poinformować dłużnika o okolicznościach przekazania danych o jego zadłużeniu do BIG w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż sześć miesięcy.

Chodzi tutaj o zadłużenie z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym. Będą to więc należności wierzyciela alimentacyjnego do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń oraz należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia.

Z uwagi na rozszerzenie obowiązków organów właściwych dla dłużnika dodano także nowy przepis, który pozwala na realizację tych zadań m.in. przez ośrodki pomocy społecznej. Wójt, burmistrz, prezydent miasta może upoważnić w formie pisemnej swojego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia postępowania i wydawania w tych sprawach decyzji.

● imię i nazwisko,

● adres miejsca zamieszkania lub adres do doręczeń,

● numer PESEL lub inne numery potwierdzające tożsamość,

● serię i numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość.

● tytuł prawny,

● kwota i waluta zaległości,

● data powstania zaległości,

● informacja o postępowaniach dotyczących zobowiązania,

● informacja o kwestionowaniu przez dłużnika istnienia całości lub części zobowiązania,

● data wysłania listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi do rąk własnych wezwania do zapłaty,

● informacja o zbyciu wierzytelności.

Katarzyna Sawicka

gp@infor.pl

Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. z 2010 r. nr 81, poz. 530).