Pełniejsza informacja gospodarcza dla samorządów

Dziś wchodzi w życie nowa ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. nr 81, poz. 530), która zastąpiła dotychczasową Ustawę z dnia 14 lutego 2003 r. Nowe przepisy uwzględniają dotychczasowe postulaty mające na celu poprawę funkcjonowania systemu wymiany informacji gospodarczej, jako skutecznego instrumentu wzmocnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego i lepszej ochrony wierzycieli, w tym zwłaszcza tych, którzy dotychczas nie mogli w pełni korzystać z dobrodziejstw ustawy (zwłaszcza samorządów terytorialnych). Przejrzysta, sprawna i bezpieczna wymiana informacji gospodarczych to bezpieczny i pewny obrót z wiarygodnymi kontrahentami.

Nowa ustawa przewiduje ważne zmiany w zakresie dotychczas funkcjonującego systemu wymiany informacji gospodarczych. W szczególności chodzi o otwarcie katalogu wierzycieli, uprawnionych do przekazywania informacji gospodarczych o konsumentach oraz katalogu tytułów prawnych uprawniających do przekazywania informacji gospodarczych do biura. Ustawa wychodzi w tym zakresie od zastąpienia ustawowych definicji konsumenta i przedsiębiorcy terminami "dłużnik" i "wierzyciel" zdefiniowanymi tak, by nie dokonywać dalszego sztucznego rozszerzania definicji konsumenta i przedsiębiorcy. Ma to stworzyć możliwość przekazywania informacji gospodarczych przez tych wierzycieli, którzy dotychczas pozbawieni byli możliwości korzystania z instrumentu mobilizowania do spłaty zadłużenia, jakim jest biuro informacji gospodarczej, ponieważ nie mieścili się w definicji przedsiębiorcy.

Konsekwentnie następuje również otwarcie katalogu tytułów prawnych uprawniających do przekazania informacji gospodarczych do biura informacji gospodarczej (BIG), co oznacza przede wszystkim zniesienie dotychczasowego ograniczonego katalogu zobowiązań, w odniesieniu do których można było przekazać informacje gospodarcze o konsumentach. Dotychczasowa ustawa ograniczała możliwość przekazania informacji o konsumentach tylko do zobowiązań z tytułu umowy o kredyt konsumencki lub umowy o przewóz osoby w regularnej komunikacji publicznej. Co więcej, ustawa stwarza również podstawę do tego, aby wierzytelności stwierdzone tytułem wykonawczym (prawomocny wyrok sądu opatrzony klauzulą wykonalności, czy też ugoda zawarta przed sądem) mogły być zgłaszane do biura informacji gospodarczej w formie uproszczonej, bez konieczności zachowania dodatkowych obowiązków i ograniczeń (np. ograniczenie kwotą minimalną).

Wśród grupy podmiotów, które niewątpliwie zyskują na nowych regulacjach wymienić należy przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego, które podczas wykonywania zadań użyteczności publicznej na rzecz mieszkańców borykają się z zatorami płatniczymi, pogarszającymi płynność finansową samorządów i utrudniającymi ich sprawne funkcjonowanie (w szczególności wynajem lokali komunalnych czy też usługi transportu zbiorowego). Dotychczas ze strony nadzoru nad biurami informacji gospodarczej (czyli Ministerstwa Gospodarki) podnoszone były głosy, że gminy oraz komunalne (samorządowe) zakłady budżetowe nie wykonują działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i tym samym nie mają statusu przedsiębiorcy, tylko bowiem działalność gminnych spółek prawa handlowego dawała możliwość przekazywania informacji gospodarczych do biur. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów wskazane wątpliwości interpretacyjne całkowicie tracą znaczenie, ponieważ ustawa nie posługuje się już pojęciem "przedsiębiorca", lecz "wierzyciel".

W konsekwencji, po pierwsze, samorządy terytorialne jako wierzyciele stają się beneficjentami otwartego katalogu podmiotów uprawnionych do współpracy z biurami. Oznacza to przede wszystkim, że w sferze gospodarki komunalnej samorządów informacje gospodarcze będę mogły przekazywać zarówno samorządowe zakłady budżetowe wykonujące zadania o charakterze użyteczności publicznej, jak i tworzone przez samorządy spółki prawa handlowego wykonujące zadania poza sferą użyteczności publicznej.

Po drugie, samorządy terytorialne jako wierzyciele stają się beneficjentami otwartego katalogu zobowiązań, w tym zwłaszcza związanych z zadaniami użyteczności publicznej, wśród których ustawa wymienia m.in. (poprzez odesłanie do art. 187¹ ustawy - Kodeks postępowania cywilnego) przewóz osób i bagażu w komunikacji masowej, dostarczanie energii elektrycznej, gazu i oleju opałowego, dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, dostarczanie energii cieplnej. Szczególnie istotne dla samorządów staje się również bezproblemowe przekazywanie do biur informacji o zadłużeniu najemców lokali mieszkaniowych i użytkowych należących do gminy i administrowanych np. przez administracje, zarządy domów komunalnych czy też zakłady lokali i budynków komunalnych.

O ile wskazywane wyżej wątpliwości dotyczące przekazywania informacji gospodarczych do biura przez samorządy terytorialne znalazły szczęśliwy finał, o tyle w dalszym ciągu nie jest pozytywnie uregulowana kwestia dopuszczenia wierzytelności publicznoprawnych do grona zobowiązań, o których można przekazywać informacje gospodarcze, a do których należą m.in. podatki (w tym podatki i opłaty lokalne oraz opłata skarbowa), a także grzywny, mandaty i kary pieniężne. Racjonalnie rzecz ujmując, nie ma uzasadnienia, aby cele ustawy i jej zakres podmiotowy nie obejmowały, zwłaszcza w przypadku samorządów, sfery podatków i opłat lokalnych. Jest natomiast nadzieja i pozytywne sygnały ze strony Ministerstwa Gospodarki, że kwestia będzie poważnie wzięta pod uwagę przy pierwszym przeglądzie obowiązywania nowej ustawy.

Twój pogląd może wpłynąć na ewentualną nowelizację "Ustawy o BIG".

@RY1@i02/2010/113/i02.2010.113.050.0001.001.jpg@RY2@

Obieg informacji gospodarczej

@RY1@i02/2010/113/i02.2010.113.050.0001.002.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

dr Tadeusz Białek, radca prawny

dr Tadeusz Białek

radca prawny

Centrum Prawa Bankowego i Informacji

Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS-u w Płocku

Podstawę porozumienia zawartego przez prezydenta miasta z BIG InfoMonitor (poprzez Centrum Informacji Gospodarczej) stanowiła ustawa nakładająca obowiązek przekazywania informacji o dłużnikach alimentacyjnych zalegających ze świadczeniem przez okres dłuższy niż sześć miesięcy. Wywiązujemy się z tej powinności poprzez Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor, z którym zawarliśmy odpowiednie porozumienie. O wyborze partnera zdecydował jego dostęp do szerokiego spektrum baz danych o dłużnikach, w tym bankowych. Dane o dłużniku są na bieżąco aktualizowane i monitorowane. Dzięki temu, że BIG InfoMonitor ma tak szeroki dostęp do baz danych, możemy skutecznie mobilizować dłużników alimentacyjnych. Tylko w I kwartale 2009 r. odzyskaliśmy kwotę 157 632 zł. Jestem przekonana, że banki, operatorzy telefonii komórkowej, dostawcy dóbr i usług, a także podmioty wynajmujące lokale użytkowe zechcą korzystać z dostępu do wiedzy o nieregulowanych zobowiązaniach swoich potencjalnych kontrahentów i partnerów.