Gmina będzie współpracować z organizacjami pozarządowymi w formie inicjatywy lokalnej

Od 12 marca wchodzą w życie przepisy ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 28, poz. 146). Nowelizacja ta wprowadza nową formę współpracy gminy z przedstawicielami jej mieszkańców zrzeszonych w stowarzyszeniu - inicjatywę lokalną. W jej ramach mieszkańcy bezpośrednio bądź za pośrednictwem organizacji pozarządowych będą mogli złożyć wniosek o realizację zadania publicznego do jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której mają miejsce zamieszkania lub siedzibę. Do zadań tych zaliczyć należy m.in.: edukację, oświatę i wychowanie, kulturę fizyczną i turystykę, porządek i bezpieczeństwo publiczne. Następnie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej. Powinny one uwzględniać przede wszystkim wkład pracy społecznej w ich realizację. Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, dokonując oceny wniosku, weźmie pod uwagę szczegółowe kryteria oceny wniosku oraz jego celowość z punktu widzenia potrzeb mieszkańców gminy. Po uwzględnieniu wniosku strony podpiszą umowę.

Oprócz powyższego nowelizacja umożliwi przyjmowanie wieloletnich planów współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi obok istniejącego obecnie obowiązku uchwalania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rocznego programu współpracy. Dokumenty te powinny określać cel główny i cele szczegółowe programu, zasady współpracy, zakres przedmiotowy, formy współpracy, zadania priorytetowe, system oceny i monitorowania jego realizacji.

Ponadto wprowadzono konsekwencje za jego nieuchwalenie. W przypadku nieprzyjęcia programu współpracy w terminie wojewoda wezwie jednostkę samorządu terytorialnego do jego uchwalenia w terminie 30 dni od doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie tego terminu wojewoda sporządzi roczny program współpracy oraz wyda w tej sprawie zarządzenie zastępcze.

Jednym z istotnych celów ustawy zmieniającej jest uelastycznienie zlecania realizacji zadań publicznych organizacjom pozarządowym. Przede wszystkim stworzono możliwość zlecania zadań publicznych w trybie uproszczonym. W ustawowo określonych przypadkach przewiduje się możliwość odpowiedniego stosowania trybu uproszczonego w odniesieniu do zadań lokalnych lub regionalnych ograniczonych zarówno czasem ich realizacji, jak i wielkością środków finansowych przeznaczanych na te zadania. Stanowi to ważne kryterium usprawnienia realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe, służące skuteczności i efektywności ich wykonywania, przy zachowaniu zasady jawności.

Nowela przewiduje także możliwość tworzenia rad działalności pożytku publicznego na wszystkich poziomach samorządu terytorialnego, tj. na poziomie województwa, powiatu i gminy. Ich głównym celem będzie działalność opiniodawczo-doradcza.