Pozwolenia na budowę powinien wydawać wójt

Związek Gmin Wiejskich przygotował projekt zmian w prawie budowlanym. Przewiduje on, że na drodze porozumienia starosta może przekazać swoje zadania z zakresu budownictwa wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta. Organ wykonawczy gminy mógłby więc wydawać np. pozwolenia na budowę.

Jednym z filarów demokratycznego państwa prawa jest zasada subsydiarności. Wynika z niej, że zadania, które mogą być realizowane przez jednostkę, nie powinny być realizowane przez państwo oraz że organy wyższe mogą wykonywać określone zadania, wówczas gdy organy niższe nie są w stanie samemu ich realizować. W zakresie administracji publicznej przestrzeganie zasady pomocniczości daje z jednej strony racjonalizację systemu administracji, zaś z drugiej - maksymalne przybliżenie do obywatela miejsca świadczenia usług administracyjnych. To właśnie z tych względów zdecydowaliśmy się na przygotowanie i skierowanie do Sejmu projektu ustawy, który umożliwiałby wydawanie pozwoleń na budowę przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, a nie przez starostów, jak to jest obecnie.

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 82a ustawy - Prawo budowlane starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, spraw z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Do tych przypadków nie stosuje się również przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, dopuszczającego zawieranie przez powiat porozumień w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych z jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego, a także z województwem, na którego obszarze znajduje się terytorium powiatu. Rozwiązania te zostały wprowadzone do naszego porządku prawnego w 2003 roku na skutek kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Wykazała ona wiele nieprawidłowości w realizowaniu zadań administracji architektoniczno-budowlanej przez gminy. Zmiany miały także zapobiec temu, aby wójt, burmistrz, prezydent miasta wydawał jednocześnie decyzje o warunkach zabudowy oraz decyzje z zakresu procesu budowlanego, jak np. pozwolenie budowlane. W szczególności, gdy przedmiotem decyzji byłyby nieruchomości należące do gminy.

Z perspektywy czasu można ocenić, że ingerencja prawodawcy była niewspółmierna do skali zdiagnozowanych problemów. Doprowadziła ona natomiast do oddalenia od obywatela miejsca rozpatrywania wnoszonych przez niego spraw z zakresu budownictwa. Celem przeciwdziałania temu efektowi w niektórych rejonach kraju przy urzędach gmin powstawały wydziały zamiejscowe starostwa, które prowadziły lokalnie sprawy z zakresu budownictwa i architektury. Wiązały się z tym jednak liczne problemy organizacyjne.

Przygotowany przez nas projekt ma na celu przywrócenie możliwości powierzania przez starostę wójtom, burmistrzom, prezydentom miast swoich kompetencji z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej. Dzięki temu zadania te będą mogły być realizowane - o ile tylko jest to uzasadnione okolicznościami lokalnymi, w szczególności poziomem merytorycznym kadry urzędniczej - bezpośrednio w gminach. Celem uniknięcia sytuacji, w której gmina wydawałaby decyzję na swoją własną rzecz, ustawa przewiduje katalog wyłączeń, które obligatoryjnie pozostają w gestii powiatu. Dotyczy to sytuacji, w których inwestorem jest gmina, komunalna osoba prawna lub inna komunalna jednostka organizacyjna, które dotyczą nieruchomości będących własnością gminy, chyba że na nieruchomościach tych zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego, a także inwestycji, które dotyczą nieruchomości będących własnością komunalnej osoby prawnej.

Dopuszczenie do przekazywania wykonywania zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej na szczebel gmin, wywrze pozytywne skutki społeczne przejawiające się przybliżeniu miejsca realizacji określonych usług administracyjnych do obywatela.

@RY1@i02/2010/003/i02.2010.003.092.002a.001.jpg@RY2@

Edward Trojanowski, sekretarz Związku Gmin Wiejskich