Stowarzyszenia gmin mogą uzyskać status organizacji pożytku publicznego

Gminy w celu wspierania idei samorządu terytorialnego oraz obrony wspólnych interesów mogą tworzyć stowarzyszenia. Organizacje te są dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych. Posiadają one osobowość prawną (art. 2 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach). Podstawy ich funkcjonowania zostały określone w art. 84 ustawy o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.). W przeważającej mierze stosuje się jednak przepisy ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, a wobec stowarzyszeń gmin będących organizacjami pożytku publicznego ustawę z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536).