Jak wybieraliśmy najlepsze miasta i wsie

Pytania dla samorządów podzieliliśmy na trzy grupy: inwestycje infrastrukturalne, turystykę, sport i rekreację oraz ochronę środowiska. Kluczem do sukcesu była wysoka punktacja we wszystkich kategoriach. Podobnie jak w rankingu wójtów, burmistrzów i prezydentów bazowaliśmy na informacjach uzyskanych z urzędów miast i gmin.

Miasta powyżej 100 tys. mieszkańców

W ramach pytań w zakresie infrastruktury technicznej pytaliśmy o:

- wydatki poniesione na inwestycje infrastrukturalne zrealizowane od początku 2010 r. (wg faktycznych kosztów). W tej grupie najlepszy okazał się Gdańsk, który jako jedyny przekroczył kwotę 3 tys. zł na mieszkańca. Za nim znalazły się Częstochowa, Rzeszów, Białystok i Bielsko-Biała,

- wydatki poniesione na inwestycje infrastrukturalne realizowane od początku 2010 r. (wg kosztów przetargowych); w tym zestawieniu liderem okazał się ponownie Gdańsk wyprzedzając Poznań,

- środki zewnętrzne, o których pozyskanie gmina starała się od 2010 r. - chodziło o pieniądze, które zgodnie z wnioskiem miały być przeznaczone na inwestycje infrastrukturalne. Nie tylko o środki unijne, lecz także te z innych źródeł (np. Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska); w tym zestawieniu wygrał Gdańsk przed Olsztynem, Katowicami i Białymstokiem,

- środki zewnętrzne, które gmina pozyskała od 2010 r. Chodziło nam o pieniądze, które zgodnie z wnioskiem miały być przeznaczone na inwestycje infrastrukturalne. Tym razem wygrał Olsztyn przed Białymstokiem i Katowicami.

Wśród miast powyżej 100 tys. mieszkańców liderem w zakresie inwestycji infrastrukturalnych okazał się Gdańsk. Kolejne miejsca zajęły Białystok, Poznań i Rzeszów.

W ramach zagadnień związanych z ochroną środowiska pytaliśmy o:

- procent budżetu miasta przeznaczony na ochronę środowiska. Liderem okazała się Dąbrowa Górnicza, która przeznaczyła na ten cel 19,33 proc. swoich środków budżetowych. Na kolejnych pozycjach uplasowały się Opole, Olsztyn i Gdynia,

- procent budżetu miasta, który wydano na działania związane z ochroną środowiska. Ponownie wygrała Dąbrowa Górnicza, która wydała ponad 12,5 proc. Na kolejnych miejscach znalazły się Opole, Olsztyn i Gdynia.

Zainteresowaliśmy się też formami ochrony przyrody. Pytaliśmy o:

- pomniki przyrody - najwięcej zostało ustanowionych w Krakowie (59) i w Poznaniu (34),

- rezerwaty przyrody - nowymi mógł pochwalić się tylko Poznań (2 rezerwaty).

Interesowaliśmy się, czy gmina wdrożyła program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt; okazało się, że zrobiły to wszystkie uczestniczące w rankingu miasta. Także czy gmina podjęła uchwałę dotyczącą znakowania zwierząt; na to pytanie pozytywnie odpowiedziało 5 miast - Białystok, Gdańsk, Olsztyn, Opole i Poznań.

Rok 2012 to czas przygotowań samorządów do reformy w zakresie odpadów komunalnych, dlatego sporo pytań poświęciliśmy tym zagadnieniom. Pytaliśmy:

- czy w gminie wdrożono selektywną zbiórkę odpadów; pozytywnie odpowiedziały wszystkie miasta,

- czy organizowana przez gminę selektywna zbiórka odpadów jest bezpłatna; tak jest w 14 miastach,

- czy gmina organizuje nieodpłatne zbieranie odpadów wielkogabarytowych; taką możliwość dało swoim mieszkańcom 11 miast,

- czy gmina organizuje nieodpłatne zbieranie sprzętu elektronicznego i elektrycznego; na tak zadane pytanie tylko jedno miasto odpowiedziało negatywnie,

- czy gmina organizuje nieodpłatne zbieranie baterii; pozytywnie odpowiedziało 15 miast.

W sumie największą liczbę punktów w zakresie ochrony środowiska otrzymało Opole, a tuż za nim uplasowały się Poznań i Dąbrowa Górnicza.

Kolejna grupa pytań dotyczyła sportu i rekreacji. Pytaliśmy:

- jaki procent budżetu został przeznaczony na działania związane z turystyką. W tej klasyfikacji na pierwszym miejscu znalazło się Opole, a na drugim był Gdańsk; oraz jaki procent budżetu został przeznaczony na działania związane ze sportem i rekreacją. W ten sposób o kulturę fizyczną najbardziej dbają Tychy. Za nimi uplasowały się Olsztyn, Rzeszów i Poznań.

Sprawdziliśmy, jaki procent budżetu został wydany na działania związane z turystyką. Tu na pierwszym miejscu znalazło się Opole, a na drugim był Gdańsk. Trzecie były Katowice.

Pytaliśmy też o ścieżki rowerowe, które zgłosiło 15 miast, o liczbę boisk sportowych, których najwięcej jest w Gdańsku i Poznaniu, o miejsca biwakowe, plaże, kąpieliska i miejsca do pływania. O dziwo najwięcej takich obiektów znajduje się w Dąbrowie Górniczej i Poznaniu, na trzecim miejscu uplasowała się Gdynia. Pytaliśmy też m.in., czy miasto wdrożyło programy sportowe twierdząco odpowiedziało 13 miast.

Punkty można było otrzymać również za nowo utworzone miejsca pracy w sektorze turystyki, sportu i rekreacji - najwięcej ich powstało w Gdyni, a następnie Gdańsku, Rzeszowie i Dąbrowie Górniczej. Puntowaliśmy także liczbę zorganizowanych imprez z zakresu turystyki, sportu i rekreacji. W tej kategorii najlepiej wypadła Częstochowa, która znacząco wyprzedziła Gdynię i Poznań. Ogółem w zakresie turystyki, spotu i rekreacji prym wiedzie Poznań, przed Dąbrową Górniczą, Gdańskiem i Gdynią.

Natomiast w całym rankingu w grupie miast powyżej 100 tys. mieszkańców zwyciężył Poznań przed Gdańskiem i Olsztynem.

Miasta do 100 tys. mieszkańców

Takie same pytania o inwestycje infrastrukturalne jak wielkim zadaliśmy mniejszym miastom. Dobre wyniki dzięki odpowiedziom na poszczególne pytania uzyskiwały w tej kategorii Uniejów, Łeba, Nowy Sącz, Puławy, Rawicz, Legnica i Józefów (pod Warszawą).

Jeśli chodzi o procent budżetu miasta przeznaczony na działania związane z ochroną środowiska, liderem okazał się Imielin w woj. śląskim, na kolejnych pozycjach uplasowały się Aleksandrow Łódzki, Sędziszów i Kąty Wrocławskie. Jeśli chodzi o wydane kwoty na ten cel, najlepszy okazał się ponownie Imielin, a kolejne Józefów i Sędziszów.

Najwięcej nowych pomników przyrody zostało ustanowionych w Kozienicach w woj. mazowieckim (57) i w Aleksandrowie Łódzkim (31).

Większość miast wdrożyła programy opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Nie zrobiło tego tylko 6 miast. Na pytanie o znakowanie zwierząt pozytywnie odpowiedziało 28 miast.

Jeśli chodzi o odpady, to selektywnej zbiórki nie wprowadzono w 7 miastach, a tylko w pięciu z tych, które je wprowadziły, nie była ona bezpłatna. 22 miasta zorganizowały nieodpłatne zbieranie odpadów wielkogabarytowych, zdecydowana większość odbiera bezpłatnie sprzęt elektryczny i elektroniczny. Jednak aż 22 samorządy nie prowadzą bezpłatnej zbiórki zużytych baterii. W zakresie ochrony środowiska absolutnym liderem okazał się Aleksandrów Łódzki, a za nim uplasowało się Brzesko.

O nakłady na kulturę fizyczną najbardziej dba Bukowno (woj. małopolskie). Za nim plasują się Uniejów i Włodawa, z kolei na turystykę najwięcej przeznaczyły Trzebnica, Kuźnia Raciborska i Moryń. Jeśli chodzi o wydane pieniądze na te cele, w czołówce znalazły się Bukowno, a następnie kolejno: Uniejów, Włodawa i Środa Śląska. Większość miast ma ścieżki rowerowe (nie ma ich w 13), a największą liczbą boisk pochwaliły się Legnica i Jastrzębie Zdrój. Miejsca biwakowe na swoim terenie zgłosiła ok. 1/3 miast. Z kolei placów zabaw dla dzieci najwięcej jest w Legnicy, Jastrzębiu Zdroju i w Głogowie, a plaż, kąpielisk i miejsc do pływania w Czaplinku w woj. zachodniopomorskim.

Większość miast wdrożyła u siebie programy sportowe, a 29 uczestniczyło w rywalizacji sportowej dzieci i młodzieży. Inwestycje w sport, turystykę i rekreację pociągnęły za sobą powstanie nowych miejsc pracy - najwięcej w Uniejowie i Niepołomicach.

W rankingu imprez sportowo-rekreacyjnych prym wiodą Jastrzębie-Zdrój i Rabka-Zdrój. W zakresie turystyki, sportu I rekreacji wygrał Aleksandrów Łódzki, przed Legnicą.

W całym rankingu w powyższej kategorii wygrał Aleksandrów Łódzki. Jest przed Uniejowem i Puławami i Brzeskiem.

Gminy wiejskie

Z planowaniem nakładów na infrastrukturę w przeliczeniu na jednego mieszkańca w czołówce znalazły się: Wielka Nieszawka (woj. kujawsko-pomorskie), Rząśnia (woj. łódzkie), a za nią Rewal (woj. zachodniopomorskie), który faktycznie poniósł najwięcej wydatków na ten cel. O najwięcej środków zewnętrznych, które miały być przeznaczone na inwestycje infrastrukturalne, starały się Korycin, Rewal oraz Tychowo (woj. zachodniopomorskie), a najwięcej ich pozyskał Rewal przed Tychowem i Wilkowem (woj. lubelskie).

Wśród gmin wiejskich liderem w zakresie inwestycji infrastrukturalnych jest Rewal, a kolejne miejsca zajęła Rząśnia.

Najwięcej w budżecie na działania związane z ochroną środowiska przeznaczył Jordanów Śląski. Na kolejnych pozycjach uplasowały się Morawica (woj. świętokrzyskie) i Botonów (woj. śląskie). Te same miasta wydały też najwięcej środków na ten cel.

Najwięcej nowych pomników przyrody ustanowiono w Dubiecku w woj. podkarpackim (35) i w Radomyślu (woj. Podkarpackie) (15). Trzecia była Lesznowola w woj. mazowieckim (11).

Rezerwaty przyrody powstały tylko w Radomyślu (2) oraz w Dubiecku i Połańcu. Trzy gminy pochwaliły się powiększeniem obszarów parków krajobrazowych.

Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt nie został wdrożony w 19 gminach wiejskich. Pozostałe wywiązały się z obowiązku. Tylko 12 gmin podjęło uchwałę dotyczącą znakowania zwierząt.

Większość prowadzi selektywną zbiórkę odpadów (12 tego nie robi) i jest to nieodpłatne dla mieszkańców. 25 gmin nie zbiera nieodpłatnie odpadów wielkogabarytowych, 14 gmin nie zbiera sprzętu elektronicznego, a 26 baterii.

W zakresie ochrony środowiska absolutnymi liderami okazały się Dubiecko i Lesznowola, a za nimi uplasowała się Dębica.

Najwięcej na działania związane z turystyką przeznacza Narewka (woj. podlaskie), drugie jest Tychowo, a następnie Perlejewo w woj. podlaskim. Warto zauważyć, że 51 gmin nie przeznaczyło na ten cel żadnych pieniędzy. O kulturę fizyczną najbardziej dba Wielka Nieszawka (woj. kujawsko-pomorskie) i Malanów w wielkopolskim. Za nimi plasują się Polska Cerekiew (woj. opolskie) oraz Strawczyn (woj. świętokrzyskie). Jeśli chodzi o wydane na te cele pieniądze, to w czołówce znalazły się Tychowo w woj. zachodniopomorskim oraz Nowa Słupia w woj. świętokrzyskim.

W ponad połowie gmin nie ma ścieżek rowerowych. Najwięcej boisk jest w Rewalu, Kórniku i Lesznowoli. Połaniec i Kurnik przodują też, jeśli chodzi o liczbę miejsc biwakowych, gmina Wisznice w woj. lubelskim mogże pochwalić się największa liczbą placów zabaw. Nieco ponad polowa gmin wdrożyła u siebie programy sportowe, a 23 uczestniczyły we współzawodnictwie dzieci i młodzieży.

W zakresie turystyki, sportu i rekreacji prym wiedzie Rewal przed Narewką.

Ogólnie w rankingu w powyższej kategorii zwyciężyła Narewka. Jest przed Rewalem i Lesznowolą.

Kategoria: SAMORZĄD
miejsce	miasta do 100 tys. mieszkańców	punkty
1	Aleksandrów Łódzki	80
2	Uniejów	61
3	Puławy, Brzesko	59
4	Legnica, Chojnice, Zator	57
5	Rawicz, Bukowno, Józefów	56
6	Moryń, Prusice	55
7	Sędziszów, Kąty Wrocławskie	54
8	Jastrzębie-Zdrój, Suchedniów, Bytów, Ełk, Konin, Środa Śląska	53
9	Połaniec, Kozienice	52
10	Łeba, Oświęcim, Trzebnica, Kórnik	51

 

Kategoria: SAMORZĄD
	Narewka	61
	Rewal	59
	Lesznowola	56
	Tychowo, Chojnice	55
	Konstantynów, Strawczyn	54
	Wielka Wieś	53
	Dębica, Mielno	52
	Bieliny	49
	Boronów, Rząśnia, Lanckorona	48
	Korycin, Polska Cerekiew	47
	Radomyśl nad Sanem, Cekcyn, Morawica	46
	Garbatka Letnisko, Wisznice, Perlejewo	45
	Dubiecko, Moszczenica, Świeszyno, Wielka Nieszawka	44
	Borowie, Nowa Słupia, Przykona, Reńska Wieś	43
	Kuryłówka	42

 

Kategoria: SAMORZĄD
1	Poznań	74
2	Gdańsk	67
3	Olsztyn	62
4	Rzeszów, Dąbrowa Górnicza, Kraków	60
5	Gdynia	59

Zofia Jóźwiak

zofia.jozwiak@infor.pl