Nowelizacja usuwa luki w ustawie o finansach

Rady gmin, którym regionalna izba obrachunkowa ustaliła budżet, będą mogły wprowadzać zmiany w planie finansowym, ale jedynie w przypadku gdy nie zwiększą one zadłużenia jednostki. Przewiduje to nowelizacja ustawy o finansach publicznych z 9 maja tego roku, którą wczoraj podpisał prezydent.

Nowelizacja rozstrzyga wątpliwości dotyczące ustalania budżetów gmin, powiatów i województw w sytuacji, gdy nie spełniają one wymogów dotyczących zadłużenia. Chodzi o przypadki określone w art. 242-244 ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

Zgodnie z art. 242 rada gminy, powiatu czy sejmik województwa nie mogą uchwalić budżetu danej jednostki samorządu terytorialnego, w którym planowane wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki. Z kolei art. 243 i 244 określają wskaźnik zadłużenia. Jeśli więc kwoty spłat zobowiązań na kolejny rok przekraczają dopuszczalny poziom ustalony zgodnie z tym przepisem, to również w tym przypadku organy stanowiące jednostki samorządu nie mogą uchwalić budżetu tej jednostki.

W obu sytuacjach, które powodują, że zagrożona jest realizacja zadań publicznych, kolegium regionalnej izby wzywa samorząd do opracowania i uchwalenia programu naprawczego. Obecnie ustawa o finansach przewiduje, że jeśli regionalna izba obrachunkowa wyda pozytywną opinię o tym programie, to organ stanowiący, czyli np. rada gminy, może uchwalić budżet, nawet jeśli nie spełnia on wymogów dotyczących zadłużenia.

Natomiast jeśli gmina nie uzyskała pozytywnej opinii RIO lub w ogóle nie opracowała programu naprawczego, to zgodnie z obecnymi przepisami budżet jednostki ustala regionalna izba. Może ona przyjąć budżet np. gminy, mimo że w dalszym ciągu nie będzie on spełniał wymogów dotyczących zadłużenia. Problem zaczyna się dopiero później. Rada gminy zgodnie z obecnymi przepisami po ustaleniu budżetu może wprowadzać w nim zmiany, które jeszcze pogłębią zadłużenie.

Nowelizacja ustawy przewiduje natomiast, że rada gminy będzie mogła zmieniać poszczególne pozycje w budżecie, ale zmiany takie nie będą mogły powodować zwiększenia zadłużenia. Ponadto radni będą musieli uwzględnić ograniczenia wynikające z art. 240a ust. 5 i 6 ustawy o finansach publicznych. Oznacza to, że zmieniając budżet nadmiernie zadłużonej gminy, nie będą mogli m.in. udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek, ponosić wydatków na promocję jednostki, tworzyć funduszu sołeckiego ani zwiększać diet radnych i wynagrodzeń np. dla wójta.

Nowelizacja ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

Nowelizacja podpisana przez prezydenta