Pełnomocnicy do wszystkiego, czyli najczęściej do niczego

Prezydent dużego miasta ma u siebie 8 pełnomocników, marszałek województwa - 4, a wojewoda - 5 - wynika z sondy DGP (13 urzędów największych miast, 13 urzędów marszałkowskich i 14 wojewódzkich).

Pełnomocnicy powoływani np. do spraw ochrony informacji niejawnych, osób niepełnosprawnych czy współpracy z organizacjami pozarządowymi nie budzą większych wątpliwości, jednak są przykłady powołań, w których sens nie wierzą ani obywatele, ani eksperci.

Przykład: wojewoda śląski ma pełnomocnika ds. wychowania patriotycznego i promocji obronności. Oraz drugiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych. Obaj kosztują miesięcznie ok. 4 tys. zł.

Z kolei w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim wśród czterech działających jest też pełnomocnik ds. przyjmowania petycji, skarg i wniosków. Urząd zapewnia, że nie musi przeznaczać dodatkowych środków na ich utrzymanie, bo powierzone im zadania realizują w ramach ustalonego wynagrodzenia dla pracownika urzędu.

Nietypowe przykłady można mnożyć: pełnomocnik ds. ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań (wojewoda świętokrzyski), ds. uzależnień, HIV i AIDS (wojewoda kujawsko-pomorski), ds. ochrony zwierząt (do końca 2011 r. w Urzędzie Marszałkowskim Woj. Małopolskiego) czy ds. etyki, którego zadaniem jest propagowanie i przestrzeganie stosowania kodeksu etyki wśród pracowników urzędu (Urząd Marszałkowski Woj. Lubuskiego).

Gdzieniegdzie znajdzie się jeszcze pełnomocnik ds. wprowadzania naziemnej telewizji cyfrowej (wciąż obecny w urzędzie Woj. Warmińsko-Mazurskiego, ale już np. w woj. dolnośląskim przestał funkcjonować z końcem 2013 r.). Wszystko to w sytuacji gdy rząd ogłosił koniec ery analogowej 23 lipca 2013 r., a kłopoty z odbiorem sygnału radzi zgłaszać do Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Z kolei przy wojewodzie lubelskim przez kilka lat działał pełnomocnik ds. Euro 2012, choć sam turniej rozgrywany był w innych regionach, a wojewoda podkarpacki - jego region też graniczy z Ukrainą, współorganizującą Euro 2012 - najwyraźniej nie widział potrzeby powoływania podobnego pełnomocnika.

Miasta z kolei lubią powoływać pełnomocników do konkretnych zadań lub inwestycji. I tak np. Bydgoszcz przez kilka miesięcy 2010 r. miała pełnomocnika ds. Parku Wodnego Aquapark Bydgoszcz-Myślęcinek, Łódź - ds. organizacji obchodów 70. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto oraz obchodów w Łodzi Roku Jana Karskiego, a Warszawa - ds. utworzenia instytucji kultury pod roboczą nazwą "Muzeum Komunizmu" (2008-2011).

- Niektóre funkcje są klasycznym dublowaniem bytów. Pełnomocnik zajmuje się np. ograniczaniem przestępczości, podczas gdy równolegle robią to inne podmioty podległe wojewodzie, np. policja czy wydziały bezpieczeństwa i ochrony ludności - komentuje Paweł Soloch, były wiceszef MSWiA, dziś analityk Instytutu Sobieskiego. - Dużo mówi się o przeregulowaniu w urzędach ograniczającym swobodę działania i zatrudnienia, a tymczasem okazuje się, że jest bardzo duża swoboda w wymyślaniu stanowisk. Szczególnie dziwi to w przypadku wojewodów reprezentujących przecież administrację państwową, której organizacja jest określana odgórnie przez władze centralne - dodaje ekspert. Jego zdaniem w niektórych przypadkach powoływania pełnomocników mamy do czynienia ze swoistym outsourcingiem działań administracyjnych. - Czasem urzędnicy są nieefektywni, a ponieważ pracodawca nie jest w stanie w łatwy sposób ich zwolnić, na zasadzie bajpasa wprowadza pełnomocnika - tłumaczy Paweł Soloch.

Podobne wątpliwości ma dr Grzegorz Makowski z Fundacji im. Stefana Batorego. - Pytanie, po co kolejna funkcja w strukturze urzędu, skoro większością tematów zajmują się poszczególne komórki organizacyjne urzędu - zastanawia się dr Makowski. Ale też wiele zależy od podejścia pełnomocnika do sprawowanej funkcji. - Pełnomocnik ds. etyki to pomysł zaczerpnięty z korporacji. Jeśli na poważnie podchodzi do swoich działań, można to traktować jako słuszny postulat w zakresie działań antykorupcyjnych - ocenia ekspert.

Pełnomocnicy są czasem bajpasem na lenistwo urzędników

@RY1@i02/2014/070/i02.2014.070.00000020b.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2014/070/i02.2014.070.00000020b.805.jpg@RY2@

Przykłady pełnomocników występujących w urzędach miejskich, marszałkowskich i wojwódzkich

Tomasz Żółciak

 tomasz.zolciak@infor.pl