Samorządy - łączcie się w związki i twórzcie centra usług wspólnych

Możliwość tworzenia wyspecjalizowanych podmiotów obsługujących gminne jednostki, nowe rozwiązania dotyczące łączenia jednostek samorządu terytorialnego (JST) oraz dopuszczalność powoływania związku powiatowo-gminnego to najważniejsze zmiany wynikające z nowelizacji ustaw samorządowych. Konkretnie z ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1045). Nie są to wszystkie nowości wynikające z tej regulacji. Zmienia ona bowiem aż 40 aktów prawnych.

Rozwiązania, które omawiamy, wpisują się wraz z ustawą z 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1890) w tendencję do poszerzania form współpracy między jednostkami terytorialnymi. Skuteczne wykonywanie zadań na rzecz mieszkańców wymaga często kooperacji między wspólnotami kilku szczebli. Przykładem takich zadań są transport publiczny, edukacja czy ochrona zdrowia. Dotychczas regulacje ustrojowe nie przewidywały możliwości tworzenia zrzeszeń różnych szczebli samorządu. Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które dopuszczają powoływanie związków powiatowo-gminnych. Będzie to mogło nastąpić w drodze przekształcenia istniejącego obecnie związku międzygminnego, gdy przystąpi do niego powiat. Takie przekształcenie wymagać będzie zmiany statutu związku w trybie i na zasadach dotyczących odpowiednio związku powiatów albo międzygminnego. Nowo powstałe zrzeszenie z dniem ogłoszenia statutu wstąpi we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego związku. Z nowelizacji wynika, że taką formę współpracy można będzie nawiązać w celu wspólnej obsługi m.in. administracyjnej, finansowej i organizacyjnej zrzeszonych JST i ich jednostek organizacyjnych.

Właśnie możliwość tworzenia centrów usług wspólnych to bodaj najważniejsza zmiana wynikająca z nowelizacji. Rozwiązanie to od 10 lat doskonale sprawdza się w oświacie. Jednostki samorządu terytorialnego mogą bowiem tworzyć zespoły obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i placówek oświatowych lub organizować ich wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną.

Centra usług wspólnych mają umożliwić ujednolicenie procedur wewnętrznych obowiązujących dotychczas w różnych placówkach, efektywniejsze wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych oraz optymalizację struktur przez ich konsolidację. Wspólną obsługę będzie można zapewnić w ramach jednostki organizacyjnej danej JST, w tym urzędu gminy, starostwa powiatowego czy urzędu marszałkowskiego. Także w ramach związku międzygminnego, związku powiatów albo związku powiatowo-gminnego. Nowelizacja przewiduje odmienne rozwiązania w zakresie organizacji wspólnej obsługi w zależności od charakteru jednostek obsługiwanych. Jeżeli będą to podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych (np. zakłady budżetowe), to dla zorganizowania wspólnej obsługi organ stanowiący będzie musiał podjąć uchwałę. Jeżeli zaś będą to samorządowe instytucje kultury lub inne osoby prawne, to potrzebne będzie zawarcie porozumienia pomiędzy jednostką obsługiwaną a centrum usług wspólnych.

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym w zakresie wskazanych rozwiązań zacznie obowiązywać 1 stycznia 2016 r.

Dotychczas regulacje ustrojowe nie przewidywały możliwości tworzenia zrzeszeń różnych szczebli samorządu. Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które dopuszczają powoływanie związków powiatowo-gminnych.

@RY1@i02/2015/246/i02.2015.246.18300200b.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl