Prywatne placówki nie dla 4-latków

Na przełomie lutego i marca samorządy będą przeprowadzać rekrutację do przedszkoli. Muszą w nich znaleźć miejsce już nie tylko dla wszystkich 5-latków, ale także dla 4-latków, których od września obejmie obowiązek przedszkolny. Za dwa lata gminy będą musiały też umieścić w placówkach wszystkie 3-latki.

Pomocą w zapewnieniu im miejsc miały służyć niepubliczne placówki. W zamian otrzymają 100 proc. dotacji, a nie jak obecnie 75 proc. Problem polega na tym, że w takiej sytuacji nie będą zarabiać na rodzicach, bo po zrealizowaniu podstawy programowej mogą od nich pobierać nie więcej niż złotówkę za każdą dodatkową godzinę pobytu dziecka. W efekcie zarobią na dziecku najwyżej ok. 60 zł miesięcznie. Obecnie zyski z czesnego sięgają nawet 2 tys. zł. A dotację trzeba wydać na dzieci i skrupulatnie się z tego rozliczyć.

Prywatne firmy nie są więc zainteresowane taką współpracą z gminami. Także samorządy - jak wynika z sondy DGP - wolą umieszczać dzieci w szkołach, nawet na dwie zmiany, niż wzbogacać niepubliczne przedszkola.

Kosztem 3-latków

Zgodnie z art. 90 ust. 1d ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) samorządy mogą rozpisywać konkursy dla prywatnych przedszkoli na przystąpienie do powszechnej rekrutacji. Rzadko się jednak na to decydują.

Z naszej sondy wynika, że z możliwości takiej współpracy z niepublicznymi placówkami nie zamierzają korzystać m.in. Bydgoszcz, Rzeszów, Białystok, Lubań, Żywiec, Starachowice i Chrzanów. Ten ostatni uznał, że nie trzeba będzie tworzyć wielu nowych miejsc, bo już teraz 74 proc. 4-latków i 56 proc. 3-latków uczęszcza do samorządowych placówek. Ponadto część 5-latków ma trafić do zerówek w szkole.

- Nie będziemy rozpisywać konkursu, bo powinniśmy zapewnić miejsca w przedszkolu dla 5-latków i 4-latków - tłumaczy Krzysztof Jan Kaliński, burmistrz Łowicza. Dodaje, że pozostałe miejsca będą przeznaczone dla 3-latków. Obecnie do samorządowych przedszkoli uczęszcza ponad 70 proc. dzieci w tym wieku.

I to właśnie na nich najpewniej odbije się brak współpracy gmin z prywatnymi przedszkolami.

- Może się zdarzyć, że po przyjęciu 5- i 4-latków zabraknie miejsc dla części 3-latków w samorządowych przedszkolach - przyznaje Anna Wilisowska, kierownik referatu edukacji, kultury i sportuUrzędu Gminy Kobierzyce.

- Nie możemy przewidzieć zachowania rodziców, których dzieci dotąd uczęszczały do przedszkoli niepublicznych. Mogą przecież złożyć wnioski do naszych placówek. Wówczas pojawi się problem. Wtedy możemy zagospodarować 5- i 4-latki, ale odbędzie się to kosztem 3-latków - zastrzega Bożena Ratajczyk z wydziału oświaty i spraw społecznych w Ostródzie.

Problemów z diametralnym zmniejszeniem liczby miejsc dla 3-latków nie przewiduje natomiast Ryszard Stefaniak, naczelnik wydziału edukacji Urzędu Miasta Częstochowy.

Może będzie konkurs

Nie brakuje też gmin, które się wahają i nie podjęły jeszcze decyzji o rozpisaniu konkursu. Gdańsk zadecyduje o tym dopiero po zakończeniu pierwszego etapu rekrutacji. Grudziądz uważa, że powinnien się wywiązać z nowego obowiązku wobec 4-latków, ale na wszelki wypadek jest w trakcie przygotowywania dokumentów konkursowych.

Taką decyzję rozważa też Konstancin-Jeziorna. Jak tłumaczy Magdalena Gołębiowska, kierownik wydziału oświaty, kultury i zdrowia w tamtejszym urzędzie, zależy to m.in. od rodziców 5-latków - czy poślą je do szkoły, czy zostawią w przedszkolu (uwolni to lub zablokuje miejsca). A także od tego, ile dzieci mieszka na terenie gminy bez meldunku (nie widnieją w ewidencji, a trzeba im zapewnić miejsca).

Rozpisanie konkursów jest przesądzone tylko w nielicznych pytanych przez nas gminach. 28 stycznia uchwałę w tej sprawie przyjęli radni Kościerzyny. - Inaczej zabraknie miejsc zarówno dla 3-latków, jak i 4-latków - mówi Alicja Kirstein, dyrektor biura placówek oświatowych w Kościerzynie.

Z zamiarem rozpisania konkursu noszą się też Białe Błota i Olsztyn.

Rozliczyć dotację

Także właściciele prywatnych przedszkoli nie są zainteresowani powszechną rekrutacją.

- Ze 100 proc. dotacji, którą otrzymam, muszę się rozliczyć, a pieniądze mają trafiać na wychowanie przedszkolne. Jedynie te osoby, które są jednocześnie dyrektorami i właścicielami placówki, mogą pokryć sobie z tych pieniędzy pensję. Jeśli właściciel nie pełni tej funkcji, nie ma co na nie liczyć - wyjaśnia Julita Skrzypczak, dyrektor niepublicznego przedszkola Jacek i Agatka w Olsztynie. Dodaje, że wtedy pozostaje mu niewielki zysk z obniżonych opłat od rodziców.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że będzie dochodziło do nieprawidłowości, np. wystawiania fałszywych faktur, aby wykazać, że dotacja została wydana na przedszkolaki, choć w rzeczywistości część pieniędzy trafiła do kieszeni przedsiębiorców.

- Musiałam podnieść sobie pensje do 12 tys. zł, bo miałam problem z udokumentowaniem rozliczenia przyznanej dotacji - wyjawia właścicielka jednego z podwarszawskich przedszkoli (dane do wiadomości redakcji). Zaznacza, że poza częścią dotacji zyskiem dla firmy jest też całe czesne wnoszone przez rodziców.

- Z dotacji trzeba się rozliczyć - podkreśla Grzegorz Pochopień, dyrektor departamentu analiz i prognoz Ministerstwa Edukacji Narodowej.

- Z pewnością, jeśli gminy będą zapewniały miejsca dla wszystkich przedszkolaków, to niepubliczne przedszkola, chcąc się utrzymać, będą przystępować do powszechnej rekrutacji. Oczywiście, jeśli taką ofertę otrzymają ze strony samorządów. Z naszej analizy wynika jednak, że gminy chcą się w większości samodzielnie wywiązać z tego ustawowego obowiązku - dodaje.

Powodem może być to, że już obecnie jest wiele przypadków kwestionowania przyznanej dotacji.

- W latach 2011-2014 prywatne przedszkola zwróciły miastu dotacje na łączną kwotę ponad 371 tys. zł. Większość była wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem. Beneficjentami nie były przedszkolaki, a środki nie zostały przeznaczone na zadania w zakresie ich wychowania i opieki - wymienia Beata Krzyżanowska, rzecznik prasowy prezydenta Lublina.

- Zamiast tego dotacje przeznaczono na wynagrodzenia za obsługę finansową wykonywaną przez podmioty zewnętrzne, a także na realizację zobowiązań prywatnych osób prowadzących przedszkola, np. odprowadzanie składek do ZUS, kupno wyposażenia samochodów lub reklamę przedszkoli dla pozyskania nowych dzieci - dodaje.

Podobnie było w Krakowie, gdzie w tym czasie niepubliczne przedszkola musiały zwrócić 400 tys. zł z dotacji.

@RY1@i02/2015/021/i02.2015.021.18300070b.802.jpg@RY2@

Miejsca dla przedszkolaków

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl