Poradnia samorządowa

● Co wynika z uchwalenia gminnego programu rewitalizacji przez gminę

● Na czym polegają różnice między miejscowym planem rewitalizacji a zwykłym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego

● Jaki jest cel powołania w gminie specjalnej strefy rewitalizacji

Czym się różni obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji? Jakie są konsekwencje ich ustanowienia?

Obszar zdegradowany to obszar gminy znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych, w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym. Ponadto musi na nim wystąpić co najmniej jedno z negatywnych zjawisk gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno-funkcjonalnych lub technicznych. W przypadku gdy na obszarze zdegradowanym wystąpi szczególna koncentracja negatywnych zjawisk społecznych, można wyznaczyć - z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego - obszar rewitalizacji. Obszar rewitalizacji stanowi więc kolejne stadium obszaru zdegradowanego. Jednocześnie to na obszarze rewitalizacji podejmowane są dalsze działania związane z procesem rewitalizacji.

Obszar rewitalizacji i obszar zdegradowany tworzone są w taki sam sposób, w formie uchwały rady gminy. Uchwała może zostać podjęta zarówno z inicjatywy samej rady gminy, jak i z wniosku wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Obie uchwały stanowią akty prawa miejscowego.

Podstawa prawna

Art. 8-10, art. 13 ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777).

Jakie konsekwencje wynikają z uchwalenia przez gminę gminnego programu rewitalizacji?

Gminny program rewitalizacji nie jest aktem prawa miejscowego. Zawiera jednak postanowienia, które mogą być wykorzystywane w kolejnych dokumentach i aktach gminnych. Najważniejszym elementem programu jest wyznaczenie przedsięwzięć rewitalizacyjnych, które powinny zostać zrealizowane w ramach obszaru rewitalizacji. To właśnie realizacja tych przedsięwzięć stanowić będzie najważniejsze, związane z procesem rewitalizacji działanie. Dlatego też gminny program rewitalizacji zapewnia monitorowanie kolejnych działań.

Pamiętać trzeba o tym, że gminny program rewitalizacji musi być połączony merytorycznie zarówno z wieloletnią prognozą finansową, jak i ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W przypadku gdy wystąpi rozbieżność między programem a studium, to ostatnie powinno zostać do niego dostosowane. W ten sposób gminny program rewitalizacji determinować będzie w znacznym stopniu politykę przestrzenną w ramach obszaru rewitalizacji.

Podstawa prawna

Art. 14 i 15 ustawy z z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777).

W znowelizowanym brzmieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzony został miejscowy plan rewitalizacji. Czym różni się on od zwykłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?

Miejscowy plan rewitalizacji stanowi szczególną formę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tak więc stanowi on akt prawa miejscowego powszechnie obowiązujący na danym terenie. Od zwykłego planu miejscowego plan rewitalizacji różni się przede wszystkim tym, że dopasowany jest do konkretnych, specyficznych terenów, podlegających procesom rewitalizacji. W związku z powyższym w planie rewitalizacji znacznie większą wagę przywiązuje się na przykład do terenów przestrzeni publicznej. Ponadto w miejscowym planie rewitalizacji - jak to ujęto wprost w ustawie - możliwe jest wprowadzanie ograniczeń i zakazów prowadzenia działalności handlowej i usługowej.

Kolejne specyficzne dla miejscowego planu rewitalizacji rozwiązanie to umowa urbanistyczna. Plan może uzależnić możliwość realizacji komercyjnej inwestycji na danym terenie od zrealizowania przez tegoż inwestora tzw. inwestycji ubocznej, korzystnej dla danej społeczności lokalnej. Można więc przyjąć, że miejscowy plan rewitalizacji jest nie tylko bardziej szczegółowy pod względem merytorycznym od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz także zawiera bardziej elastyczne rozwiązania.

Podstawa prawna

Art. 37f-37i ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.).

Art. 41 ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777).

W jakim celu powołuje się w gminie specjalną strefę rewitalizacji (SRR)?

Celem ustanowienia SRR jest zapewnienie sprawnej realizacji przedsięwzięć określonych w gminnym programie rewitalizacji. Powołuje się ją dla terenu stanowiącego obszar rewitalizacji. Uchwała rady gminy w tej sprawie stanowi akt prawa miejscowego (czyli można ją kwestionować przed sądami administracyjnymi).

Stworzenie SRR umożliwi zarówno wywłaszczanie nieruchomości na cele związane z budową budynków służących rozwojowi społecznego budownictwa czynszowego, jak i wymuszanie czasowego opróżniania lokali przez lokatorów mieszkaniowego zasobu gminy w związku z realizacją przedsięwzięć rewitalizacyjnych. W ramach strefy może zostać również wprowadzony w uzasadnionych przestrzennie przypadkach, zakaz wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Podstawa prawna

Art. 25-29 ustawy z z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777).