Perły Samorządu: najlepsi włodarze, gminy i skarbnicy w Gdyni

Tegoroczna edycja była już szóstym z kolei rankingiem. Przyznaliśmy nagrody odrębnie najlepszym włodarzom i odrębnie najlepszym samorządom. Wśród samorządów w tegorocznej edycji wygrały te miasta i gminy, które od lat imponują swoim dorobkiem i które zauważaliśmy już w poprzednich edycjach Pereł: Gdańsk (miasta powyżej 100 tys. mieszkańców), Nowy Sącz (miasto do 100 tys. mieszkańców), Aleksandrów Łódzki (gmina miejsko-wiejska) oraz Iława (gmina wiejska). A wśród włodarzy, co zdarzyło się po raz pierwszy w sześcioletniej historii rankingu, zwycięzcami zostali włodarze, którzy doprowadzili do sukcesu najlepsze gminy, czyli: Paweł Adamowicz (Gdańsk), Ryszard Nowak (Nowy Sącz), Jacek Lipiński (Aleksandrów Łódzki) i Krzysztof Harmaciński (Iława).

Jak wybieraliśmy

Dziennik Gazeta Prawna po raz drugi zorganizował galę i kongres wspólnie z miastem Gdynia.

- To szczególne miejsce i to wielki zaszczyt dla nas, że możemy tutaj gościć kwiat polskiego samorządu - przywitał zgromadzonych podczas gali gospodarz tego miejsca, prezydent Gdyni Wojciech Szczurek. - Cieszę się, że po raz kolejny spotykamy się na gali Pereł Samorządu, bardzo dziękuję "Dziennikowi Gazecie Prawnej" za tę inicjatywę. Dla każdego samorządowca największą nagrodą jest satysfakcja w oczach mieszkańców, ale bez wątpienia te mają cechę takiej małej nagrody i dają satysfakcję, że dobrze pracowaliśmy dla naszych małych ojczyzn - stwierdził.

- Taki ranking jak nasz jest rzadkością w Polsce, bo poddaje głębokiej merytorycznej i mierzalnej analizie działalność JST, działanie ich włodarzy - dodał prowadzący galę Marek Tejchman, zastępca redaktora naczelnego DGP. - Tylko takie mierzenie pozwala w dłuższej perspektywie doprowadzić do tego, że być może będziemy mieli wysoką jakość zarządzania także przestrzenią publiczną w Polsce.

Ocenialiśmy samorządy i włodarzy wyłącznie na podstawie tego, czego dokonali w 2017 r. Wygrać mogła każda gmina, bez względu na sytuację wyjściową: położenie geograficzne, problemy społeczne czy zamożność. Gminy ocenialiśmy w czterech kategoriach - jakość zarządzania, w tym m.in. pozyskiwanie środków zewnętrznych czy inwestorów; jakość usług publicznych (oświata, polityka społeczna, prozdrowotna i zdrowie publiczne); jakość przestrzeni, w tym m.in. rewitalizacja i jakość powietrza, oraz jakość kapitału społecznego, w tym m.in. współpraca z lokalną społecznością i organizacjami pozarządowymi. Jak szczegółowo ocenialiśmy samorządy, może świadczyć to, że robiliśmy to na podstawie ponad 50 zadanych pytań. Z kolei włodarzy ocenialiśmy przez pryzmat tego, jakimi są menedżerami, koordynatorami, ambasadorami gminy i mieszkańców na forum krajowym i międzynarodowym, a także na ile wywiązali się z wyborczych obietnic.

- Ten rok dla samorządów jest rokiem podsumowań, więc i my postanowiliśmy dokonać podsumowania dotychczasowych edycji rankingu - powiedziała Mariola Wytrykus, menedżer w zespole ds. sektora publicznego z Deloitte, firmy, która już po raz trzeci była partnerem merytorycznym Pereł. - Co z niego wynika? Otóż w dotychczasowych edycjach nagrodziliśmy łącznie aż 170 włodarzy i ponad 147 gmin. Wśród najbardziej utytułowanych dotychczas gmin znalazły się m.in. Poznań, Gdańsk, gmina Iława czy Aleksandrów Łódzki. Jeśli chodzi o włodarzy, to poza sprawującymi rządy w tych samorządach należałoby jeszcze wymienić rządzących Gdynią, Nowym Sączem czy Gliwicami.

Po nagrody i po wiedzę

Także po raz drugi wieńczącej ranking Perły Samorządu imprezie towarzyszył kongres pod tą samą nazwą. Wszystkie spotkania odbywały się w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni. Podczas sesji otwarcia "Jakiego samorządu potrzebuje państwo, jakiego państwa samorządy" padło wiele wypowiedzi dotyczących aktualnej sytuacji politycznej i odchodzenia od założeń, jakie przyświecały tworzeniu samorządności w Polsce. - Czytając prawo, wydaje się, że wszystko jest w porządku, praktyka dnia codziennego od tego odchodzi, jesteśmy tego świadkami na co dzień - mówił m.in. Wojciech Szczurek. - Paneliści nie szczędzili krytyki zmienionej ordynacji wyborczej i irytowali się na obniżki uposażeń nie tylko swoich, ale i ich zastępców.

Podczas paneli dyskusyjnych i warsztatów nie zabrakło też tematyki bliskiej włodarzom i urzędnikom właśnie w tym roku - wprowadzania unijnego rozporządzenia RODO i polskiej ustawy o ochronie danych osobowych, problemów związanych ze służbą zdrowia, komunikacją miejską, odpadami czy smogiem.

Finanse we właściwych rękach

Drugiego dnia kongresu, podczas debaty o najważniejszych samorządowych kwestiach, czyli finansach, nadszedł czas na wyróżnienie najlepszych samorządowych skarbników.

- Sprawne zarządzanie jednostką samorządu terytorialnego to m.in. budowa funkcjonalnej infrastruktury, określenie priorytetów rozwojowych, ciągłe podnoszenie jakości życia mieszkańców - mówił zajmujący się w DGP samorządami Tomasz Żółciak. - Osiągnięcie tych celów nie byłoby możliwe bez sprawnego zarządzania budżetem gminy i powiatu. W tym roku po raz pierwszy uhonorujemy samorządowców odpowiedzialnych za ten fundamentalny aspekt funkcjonowania JST. Partnerem merytorycznym tego rankingu było Centrum Innowacji Społeczno-Samorządowych CentroPolis. Laureatów w tegorocznej edycji wyróżniliśmy aż w 11 kategoriach.

- Opracowując dla DGP ranking Skarbnik Samorządu, zdawaliśmy sobie sprawę, jak wielopłaszczyznową i fundamentalną rolę odgrywa ten urząd w samorządzie. Jego istotą są fachowość i apolityczność. Skarbnik musi mieć umiejętność i możliwość powiedzenia niekiedy "pas" w przypadku zbyt ambitnych pomysłów włodarzy oraz radnych. Pamiętajmy, że odpowiedzialność i rola skarbnika nie kończy się w chwili złożeniu projektu budżetu albo głosowania nad udzieleniem absolutorium. To konieczność posiadania wszechstronnej wiedzy w każdym obszarze działalności samorządu oraz umiejętności wieloletniego planowania, niezależnie od politycznego czy kadencyjnego kalendarza. Bez wątpienia osoby, które pełnią funkcje skarbników w gminach i powiatach, to prawdziwa elita korpusu urzędników samorządowych Rzeczypospolitej. Cieszymy się, że wspólnie z redakcją "Dziennika Gazety Prawnej" CentroPolis miało szansę uhonorować tych najaktywniejszych i najbardziej zaangażowanych w swoją pracę - komentuje Krzysztof Koman, prezes CentroPolis.

Wszystkie pierwsze miejsca zajęły panie. Wśród gmin wiejskich do 5 tys. mieszkańców zwyciężyła Jadwiga Kaczmarek z gminy Żelechlinek. W większych gminach wiejskich prym wiodła Jolanta Sobczak z Gminy Stare Miasto. Z kolei Urszula Killman ze Strzelec Opolskich wygrała w kategorii gmin miejsko-wiejskich do 10 tys. mieszkańców. W tych liczących ponad 10 tys. mieszkańców na czele znalazła się Anna Andrałojć z Międzychodu. W miastach do 20 tys. mieszkańców zwyciężyła Jadwiga Skórcz ze Złotowa, a w tych powyżej 20 tys. - Ewa Szeluga, reprezentująca Ciechanów. W miastach na prawach powiatu do 120 tys. mieszkańców pierwsza była Renata Ćwirzeń-Szymańska z Opola, a w największych Teresa Blacharska - skarbnik Gdańska. Edwarda Mazurkiewicz reprezentująca powiat elbląski wygrała w kategorii powiatów do 60 tys. mieszkańców. W większych powiatach laureatką została Danuta Jabłońska-Drążela z powiatu toruńskiego, a w największych, liczących ponad 12 tys. mieszkańców - Elżbieta Wątroba, skarbnik powiatu żywieckiego.

@RY1@i02/2018/108/i02.2018.108.214000100.801.jpg@RY2@

fot. Ireneusz Rek

@RY1@i02/2018/108/i02.2018.108.214000100.802.jpg@RY2@

fot. Ireneusz Rek

@RY1@i02/2018/108/i02.2018.108.214000100.805.jpg@RY2@

@RY1@i02/2018/108/i02.2018.108.214000100.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2018/108/i02.2018.108.214000100.803.jpg@RY2@

Zofia Jóźwiak

zofia.jozwiak@infor.pl