Jak przygotować nowe uchwały ograniczające liczbę punktów sprzedaży i godziny ich otwarcia

Od 9 marca 2018 r. rady gmin mają więcej kompetencji w zakresie związanym ze sprzedażą alkoholu. Tego dnia weszła w życie ustawa z 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 310; dalej: nowelizacja). Wskazana ustawa wprowadziła kluczowe zmiany w ustawie z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.; dalej: u.w.t.p.a. lub ustawa antyalkoholowa), która stawia szczególne zadania przed jednostkami samorządu terytorialnego. Nie są to jednak jedyne zmiany. Kolejna nowelizacja wynika z ustawy z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 2439). Weszła ona w życie 1 stycznia 2018 r.

Zmiany w u.w.t.p.a. wynikają także z ustawy z 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. Ta z kolei regulacja czeka na publikację w Dzienniku Ustaw. Zacznie obowiązywać po 30 dniach od jej ogłoszenia. Wszystkie te nowelizacje omawiamy w niniejszym opracowaniu.

TABELA 1. Najważniejsze zmiany w ustawie antyalkoholowej ⒸⓅ

n zwiększa uprawnienia rad gmin w zakresie określania maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż alkoholu odrębnie dla poszczególnych jego rodzajów, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży (w tym dla piwa i alkoholu do 4,5 proc.); n przyznaje radom gmin uprawnienia do ustalania liczby zezwoleń osobno dla każdej jednostki pomocniczej gminy; n wprowadza zakaz spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, za wyjątkiem miejsc do tego przeznaczonych (dotychczas zakaz obejmował konkretne miejsca określone w ustawie); n przyznaje radom gmin uprawnienia do wprowadzania ograniczeń sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach nocnych, tj. pomiędzy 22.00 a 6.00; n określa kryteria decydujące o wydaniu zezwolenia, w przypadku gdy liczba wniosków o zezwolenie przekroczy maksymalny limit.	n wprowadza zakaz spożywania alkoholu na stadionach i innych obiektach sportowych; n upoważnia gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych do występowania do innych instytucji o informacje niezbędne dla udokumentowania wniosku w sprawie zobowiązania do leczenia odwykowego.	n określa, że wydawanie zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami o zawartości do 18 proc. alkoholu, wydawanie decyzji wprowadzających zmiany w tych zezwoleniach oraz duplikatów tych zezwoleń należy do zadań własnych województw; n ustala, że wydawanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu (w tym zezwoleń jednorazowych) należy do zadań własnych gminy.

- Celem wszystkich zmian jest sprawniejsze realizowanie celów u.w.t.p.a., czyli ograniczanie dostępności napojów alkoholowych. Im łatwiejszy dostęp do alkoholu, tym bardziej wzrasta ogólne spożycie w populacji, co w efekcie przekłada się na zwiększone problemy alkoholowe - wyjaśnia Maciej Kiełbus, partner w kancelarii dr Krystian Ziemski & Partners. Co więcej, dane organizacji międzynarodowych są alarmujące. Polska staje się liderem pod względem wypijanego alkoholu w krajach Unii Europejskiej. Okazuje się, że wielkość spożycia alkoholu w Polsce jest wyższa niż średnia wielkość spożycia alkoholu w krajach Unii Europejskiej. Z szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO) wynika, że wielkość spożycia trunków w Polsce będzie rosła. Wśród krajów europejskich jesteśmy w pierwszej piątce krajów o szacowanym największym wzroście spożycia. WHO szacuje, że w 2025 r. spożycie w Polsce może wynieść 12,3 l alkoholu na jednego mieszkańca w populacji 15+. Dlatego ważne jest, aby rozważyć wprowadzenie skutecznych działań zmniejszających spożycie alkoholu. Do takich działań, jak wskazuje WHO w "Global status report on alcohol and health 2014", należy ograniczanie dostępności fizycznej i ekonomicznej napojów alkoholowych. To uznany na świecie mechanizmem przyczyniający się do ograniczenia spożycia alkoholu, w tym przez młodzież.

Przy czym nie sposób nie wskazać, że według WHO alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników ryzyka dla zdrowia populacji, a ponad 200 rodzajów chorób i urazów wiąże się z jego spożywaniem. Nie ma się co dziwić, że projektowi nowelizacji ustawy antyalkoholowej przyklasnął minister zdrowia. Ale i samorządowcy zgodnie twierdzili, że przewidziane obostrzenia w sprzedaży napojów wyskokowych są potrzebne. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.w.t.p.a. organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są zobowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania w tym zakresie działalności organizacji społecznych i zakładów pracy.

OPINIA EKSPERTA

Władze i radni gminy wiedzą najwięcej o problemach lokalnej społeczności

@RY1@i02/2018/066/i02.2018.066.050000100.801.jpg@RY2@

Bartłomiej Bartczak burmistrz Gubina

Po zapoznaniu się ze zmianami trudno odmówić prawodawcy dobrych intencji. Nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sama w sobie nie wprowadza zakazu sprzedaży alkoholu. Taka możliwość została przyznana samorządowcom. Dlaczego? Uważam, że decydujące znaczenie przy tej decyzji miały dane, które tak naprawdę wszyscy znamy. Przecież jeszcze trzy lata temu spożycie alkoholu w Polsce wynosiło blisko 7 litrów spirytusu na osobę rocznie, a teraz jest to już 9 litrów.

Przed nowelizacją art. 14 stanowił, że to rada gminy określała liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych, a w limicie nie uwzględniano piwa i alkoholu do 4,5 proc. Organ stanowiący gminy określał jedynie liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży. Po nowelizacji limit obejmuje wszystkie napoje wyskokowe. Ten fakt nie może dziwić, gdyż jeżeli ponownie spojrzymy na statystyki, to Polacy spożywają najwięcej alkoholu w postaci piwa, i to właśnie po ten trunek najczęściej sięga młodzież. Piwo jest najtańszym, najbardziej dostępnym i - niestety - wysoce akceptowalnym społecznie środkiem psychoaktywnym.

Obecnie gminy będą mogły zasadniczo ograniczyć ilość sprzedawanego alkoholu, a to właśnie radni doskonale znają specyfikę miasta i w zależności od potrzeb oraz zagrożeń będą mogli wprowadzać nocny zakaz sprzedaży alkoholu. Z jednej strony takie działanie może znacząco wpłynąć na zmniejszenie spożycia alkoholu i w efekcie na mniej przypadków zakłócania porządku publicznego. Z drugiej strony należy się liczyć z tym, że wprowadzenie zakazu (pewnego rodzaju prohibicji) może skutkować pojawieniem się innych form dystrybucji alkoholu, z czego chętnie skorzysta szara strefa. Trzeba mieć na uwadze, że takie prawo może się przyczynić do powstania nielegalnych lokali oferujących tani, niesprawdzony alkohol.

Moim zdaniem cały temat można podsumować następująco: wprowadzenie czasowego zakazu handlu alkoholem wydaje się zasadne w przypadku dużych miast, w których jest więcej młodzieży, studentów, a także sklepów, barów i lokali. Nie dziwi fakt, że zwiększono kompetencje organów samorządu terytorialnego, gdyż to władze i radni gminni wiedzą najwięcej o problemach lokalnej społeczności, rozumieją specyfikę swojego regionu. W efekcie mogą skutecznie opracować właściwe środki zaradcze i naprawcze. A same zmiany w ustawie? Są podyktowane rosnącym spożyciem alkoholu w Polsce i próbą przeciwdziałania temu niebezpiecznemu zjawisku.

Wskazana powyżej ustawa wprowadziła kluczowe zmiany w ustawie antyalkoholowej. Nie są to jednak jedyne zmiany. Kolejna nowelizacja wynika z ustawy z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 2439). Weszła ona w życie 1 stycznia 2018 r.

Zmiany w u.w.t.p.a. wynikają także z ustawy z 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności  gospodarczej. Ta z kolei regulacja czeka na publikację w Dzienniku Ustaw. Zacznie ona obowiązywać po upływie 30 dni od jej  ogłoszenia. Wszystkie te nowelizacje omawiamy w niniejszym opracowaniu.

Piwo też trzeba uwzględnić

W myśl dotychczasowego art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. rada gminy ustalała w drodze uchwały liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży. Od 9 marca 2018 r. to się zmieniło, bowiem zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. rada gminy ustala w drodze uchwały maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta), odrębnie dla:

wposzczególnych rodzajów napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 ust. 3 u.w.t.p.a.;

wzezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży;

wzezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

RAMKA 1. Ustalenie limitów przez radę gminy

Ustalenie maksymalnej liczby zezwoleń dla napojów alkoholowych zawierających do 4,5 proc. alkoholu oraz dla piwa.

Określenie maksymalnej liczby zezwoleń dla napojów alkoholowych zawierających od 4,5 proc. do 18 proc. (z wyjątkiem piwa).

Wyznaczenie maksymalnej liczby zezwoleń dla napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 proc. alkoholu.

Ustalenie maksymalnej liczby zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.

Określenie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Zmiana ta oznacza, że gminy mają obecnie prawo decydować o limicie miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, w tym także piwa. Ustawodawca powołuje się wyraźnie na art. 18 ust. 3 u.w.t.p.a., gdzie ustalone są rodzaje napojów alkoholowych.

RAMKA 2. Rodzaje trunków

Ustawa wyróżnia następujące rodzaje alkoholu:

n do 4,5 proc. zawartości alkoholu oraz piwo;

n powyżej 4,5 proc. do 18 proc. zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa);

n powyżej 18 proc. zawartości alkoholu.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji wskazywano, że z uwagi na ograniczanie dostępności napojów alkoholowych, głównie wśród młodzieży, konieczne jest, aby wszystkie napoje alkoholowe były uwzględniane w limicie. Argumentowano, że według danych odnośnie do spożywania alkoholu to obecnie 57,9 proc. zużywanego alkoholu w przeliczeniu na 100 proc. alkoholu Polacy spożywają w postaci piwa. I to właśnie po ten alkohol najczęściej sięga młodzież.

Przyjęte limity nadal będą określane oddzielnie dla punktów sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia w miejscu oraz poza miejscem sprzedaży - uważa dr Magdalena Niziołek, radca prawny z kancelarii Wardyński i Wspólnicy. I dodaje, że rada gminy będzie mogła o wiele bardziej elastycznie zarządzać limitami poszczególnych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w odniesieniu, tak jak dotychczas, osobno do zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i osobno do zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Nowe brzmienie art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. określa także kolejność, w jakiej powinny być ustalane limity.

Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dalej: PARPA) zwraca uwagę na ważną kwestię. Otóż jej zdaniem limit zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych musi się znaleźć w puli limitów zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza tym miejscem.

PRZYKŁAD 1

Rozkład puli zezwoleń

Rada gminy ustaliła następujące limity zezwoleń:

1) 20 dla napojów do 4,5 proc. zawartości alkoholu oraz na piwa;

2) 20 dla napojów powyżej 4,5 proc. do 18 proc. zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa);

3) 20 dla napojów powyżej 18 proc. zawartości alkoholu.

Łączna liczba zezwoleń wynosi 60. Oznacza to, że ta liczba zezwoleń musi się znaleźć w puli limitów zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza tym miejscem. Rada gminy może więc ustalić np. limit zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia:

4) 30 - w miejscu sprzedaży;

5) 30 - poza miejscem spożycia.

W sumie (pkt 4 i 5) ogólna liczba zezwoleń wynosi 60 (czyli analogicznie jak suma w pkt 1-3).

Gminne programy

Dotychczas rada gminy, ustalając liczbę punktów sprzedaży oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych, musiała się stosować do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Taki obowiązek wynikał z art. 12 ust. 4 u.w.t.p.a. Obecnie rada gminy również ma taki obowiązek. Wynika on z art. 12 ust. 7 u.w.t.p.a. Zgodnie z nim przy ustalaniu liczby zezwoleń trzeba uwzględnić postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

PRZYKŁAD 2

Uwzględnienie gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych

Rada miasta podjęła uchwałę w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży. Akt ten zaskarżył do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jeden z przedsiębiorców. Zarzucił on w skardze, że uchwała przekroczyła określone w art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. kompetencje organu, przez co spowodowała, iż uzyskanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu zostało ograniczone w sposób całkowicie oderwany od potrzeb ograniczania dostępności alkoholu określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Skarżący podkreślił, że treść programu profilaktyki wskazuje jasno, iż jego celem jest obniżenie spożycia alkoholu przez mieszkańców miasta, a nie obniżenie spożycia alkoholu na jego terenie, bez względu na osoby spożywające. Zdaniem przedsiębiorcy niezrozumiałe jest ograniczenie możliwości uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu przedsiębiorcom, np. prowadzącym w centrum miasta działalność turystyczną (hotele, hostele, pensjonaty), nakierowaną - co oczywiste - na świadczenie usług na rzecz osób przyjezdnych, a nie mieszkańców miasta, z powołaniem na potrzebę walki z problemami alkoholowymi społeczności lokalnej. Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem uchwała narusza prawo w stopniu istotnym. Zdaniem sądu liczba punktów sprzedaży powinna być dostosowana do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Powyższy związek powinien wynikać z uzasadnienia projektu uchwały. W niniejszej sprawie w projekcie zaskarżonej uchwały brak jest odniesienia do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Powoduje to, że uchwała narusza prawo w sposób istotny, gdyż w istocie brak jest możliwości dokonania jej kontroli z punktu widzenia zgodności jej postanowień z podstawą prawną jej podjęcia. Z uzasadnienia projektu uchwały nie wynika, dlaczego przyjęto taką, a nie inną liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jak i poza miejscem sprzedaży, a w szczególności jaki jest związek pomiędzy określoną w zaskarżonej uchwale liczbą punktów sprzedaży a potrzebą ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

(na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1739/16) ⒸⓅ

Program ten powinien zawierać diagnozę skali problemów alkoholowych w danym samorządzie. Konieczne jest więc analizowanie co roku skuteczności i celowości prowadzonych dotychczas działań. W programie musi się także znaleźć ocena, czy problemy mają charakter nasilający się, czy słabnący. Ten dokument znajdzie zastosowanie przy ustalaniu maksymalnej liczby zezwoleń. Nadal będzie on aktualny. Podstawowym kryterium, jakim powinna się kierować gmina przy określaniu pułapu zezwoleń, musi więc być dopasowanie tej liczby do szacowanej skali problemów. Podnoszenie limitów w danej gminie w sytuacji, gdy problemy związane z alkoholem narastają, będzie naruszaniem art. 12 ust. 7 u.w.t.p.a.

Przepisy zobowiązują radnych podejmujących uchwały do współpracy z gminną komisją, która powinna stanowić grono ekspertów formułujących zalecenia dotyczące potrzeb ograniczania dostępności alkoholu. Przy diagnozowaniu skali problemów w danej gminie powinno się brać pod uwagę rozpowszechnienie picia alkoholu wśród młodzieży oraz m.in. liczbę:

wosób zatrzymanych przez policję w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa/wykroczenia znajdujących się pod wpływem alkoholu,

winterwencji domowych w związku z przemocą oraz liczbę sprawców znajdujących się pod wpływem alkoholu,

wosób zatrzymanych przez straż miejską w związku z alkoholem,

wpacjentów placówek lecznictwa odwykowego,

wklientów punktów konsultacyjnych,

wosób korzystających z pomocy ośrodka pomocy społecznej w związku z alkoholem,

wklientów izb wytrzeźwień ogółem i pierwszorazowych.

W przypadku gdy powyższe dane wzrastają w kolejnych latach, gmina powinna rozważyć zmniejszenie obowiązujących limitów.

WAŻNE

Brak diagnozy problemów i nieumieszczenie jej w gminnym programie może skutkować nieważnością uchwał limitujących liczbę zezwoleń.

Dozwolona rejonizacja

Zgodnie z art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. rada gminy może ustalić w drodze uchwały maksymalną liczbę zezwoleń, odrębnie dla poszczególnych jednostek pomocniczych gminy. Jednostkami pomocniczymi gminy, w myśl art. 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.; dalej: u.s.g.) są: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy. Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy.

WAŻNE

Rada gminy podejmuje jedną uchwałę w sprawie limitu maksymalnej liczby zezwoleń, w której limit ten będzie dodatkowo podzielony na jednostki pomocnicze gminy.

Artykuł 12 ust. 2 wprowadza możliwość rejonizacji limitów w gminie czy mieście. Jak uzasadniał podczas prac nad ustawą w Sejmie przedstawiciel wnioskodawców Szymon Szynkowski vel Sęk, samorząd nie ma odpowiednich narzędzi do reagowania na problem związany z koncentracją dużej liczby punktów sprzedaży alkoholu. Problem ten dotyka szczególnie centra dużych miast oraz kurorty turystyczne. Do tej pory obowiązujący stan prawny pozwalał gminie czy miastom decydować o ogólnej liczbie punktów sprzedających alkohol w odniesieniu do całości jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast problem, zdaniem posła, nie występował na całym terenie jednostki samorządu terytorialnego, tylko dotyczył określonych jej części. Występował w określonych porach, dniach, a samorząd nie posiadał kompetencji czy narzędzi, aby na niego reagować. Wprowadzenie ww. przepisu ma go rozwiązać.

Rozwiązanie to ma charakter fakultatywny - podkreśla Maciej Kiełbus. I dodaje, że rada gminy może, ale nie musi z niego korzystać. Decydując się na to rozwiązanie, maksymalna liczba zezwoleń powinna zostać określona dla każdej z ustanowionych w danej gminie jednostek pomocniczych (w gminach wiejskich - sołectw, w gminach miejskich co do zasady - dzielnic).

Próby rozwiązania problemu

Gminy w dotychczasowym stanie prawnym próbowały wprowadzić rejonizację limitów punktów sprzedaży alkoholu. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano jednak, że rada gminy nie ma takiej kompetencji. Przykładowo NSA w wyroku z 8 czerwca 2017 r. (sygn. akt II GSK 4181/16) stwierdził, że art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. odnosi się jedynie do liczby punktów sprzedaży w ujęciu całościowym, dotyczącym całego obszaru gminy/miasta, a nie poszczególnych jej części. W tym kontekście nie daje on podstaw do wprowadzania ograniczeń sprzedaży alkoholu w zależności od rejonizacji.

NSA podkreślił, że rada gminy jest zobowiązana przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, a ich treść może być tylko i wyłącznie wykonaniem przepisów ustaw. Zatem określenie liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży dla poszczególnych bądź ściśle określonych terenów danej gminy byłoby możliwe tylko w sytuacji, gdyby norma kompetencyjna stanowiła wprost o takiej możliwości. Realizując bowiem kompetencję, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Artykuł 12 ust. 1 u.w.t.p.a. w powiązaniu z kolejnymi przepisami tej ustawy nie przewiduje takiej możliwości.

PRZYKŁAD 3

Brak podstaw prawnych źródłem wielu problemów

Rada miejska w zakresie liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży, dokonała podziału gminy (miasta) na rejony. Ustaliła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży na poziomie 1000, w tym: 1) dla rejonu nr 1 - 30 punktów sprzedaży, 2) dla rejonu nr 2 - 220 punktów sprzedaży, 3) dla rejonu nr 3 - 300 punktów sprzedaży, 4) dla rejonu nr 4 - 275 punktów sprzedaży, 5) dla rejonu nr 5 - 175 punktów sprzedaży. Z kolei w pkt 2 tego paragrafu rada ustaliła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży na poziomie 700, w tym: 1) dla rejonu nr 1 - 350 punktów sprzedaży, 2) dla rejonu nr 2 - 85 punktów sprzedaży, 3) dla rejonu nr 3 - 150 punktów sprzedaży, 4) dla rejonu nr 4 - 70 punktów sprzedaży, 5) dla rejonu nr 5 - 45 punktów sprzedaży.

Wojewoda stwierdził nieważność powyższych zapisów. W uzasadnieniu wskazał, że możliwość podziału gminy na określone strefy, dla których ustala się odrębną liczbę punktów sprzedaży, nie wynika z art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a., bowiem przepis ten dopuszcza jedynie, aby rada gminy określiła w drodze uchwały liczbę określonych punktów sprzedaży dla terenu gminy (miasta) jako całości, a nie dla jej poszczególnych czy wybranych części.

(na podstawie rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody dolnośląskiego z 27 kwietnia 2015 r., znak: NK-N.4131.155.18.2015.GD1) ⒸⓅ

Usytuowanie miejsc sprzedaży

Zgodnie z art. 12 ust. 3 u.w.t.p.a. rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Obowiązek ten nie zmienił się. Dotychczasowy art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. brzmiał identycznie. Jak rada gminy powinna określić ww. zasady, wyczerpująco wyjaśnił WSA w Kielcach w wyroku z 25 maja 2017 r. (sygn. akt II SA/Ke 130/17).

RAMKA 3. Zasady sytuowania miejsc sprzedaży na terenie gminy

Ustala się zasady usytuowania na terenie gminy Iwaniska miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych w sposób następujący:

1. Punkt sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży napojów alkoholowych nie powinien być usytuowany bliżej niż 30 metrów od:

- szkół i placówek oświatowo-wychowawczych,

- obiektów kultu religijnego,

- zakładów opieki zdrowotnej i społecznej.

2. Punkt sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży nie powinien być usytuowany bliżej niż 100 metrów od:

- szkół i placówek oświatowo-wychowawczych,

- obiektów kultu religijnego,

- zakładów opieki zdrowotnej i społecznej.

3. Odległość, o której mowa w ust. 1 i 2, mierzy się najkrótszą drogą dojścia od głównego wejścia do budynku, w którym usytuowany jest punkt sprzedaży napojów alkoholowych, do głównego wejścia obiektów wymienionych w ust. 1 i 2.

4. Najkrótsza droga dojścia oznacza dojście po terenie dopuszczonym do ruchu pieszego, zgodnie z przepisami ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...).

Jeden z mieszkańców w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Ten ją oddalił. Uznał, że uchwała jest zgodna z prawem.

Analizując kwestionowane przez skarżącego zasady usytuowania na terenie gminy Iwaniska miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (w szczególności minimalne odległości tych punktów od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, obiektów kultu religijnego, zakładów opieki zdrowotnej i społecznej), wskazać trzeba, że mogą one być określone przez radę gminy na podstawie art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. (obecnie art. 12 ust. 3 u.w.t.p.a. - przypis red.), o ile uczyni to zgodnie z powołanym upoważnieniem ustawowym. Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "zasad usytuowania miejsc sprzedaży" należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, w szczególności usytuowanie względem miejsc chronionych, takich jak szkoły, przedszkola, miejsca kultu religijnego itp. Celem ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jest wyłącznie szczególna ochrona pewnych miejsc lub obiektów przed zagrożeniem, jakie może stwarzać alkohol (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 497/11).

W odniesieniu do par. 1 ust. 1 uchwały brak było podstaw do zakwestionowania legalności tej regulacji. Rada Gminy Iwaniska, jednoznacznie wskazując minimalną odległość 30 metrów pomiędzy punktami sprzedaży alkoholu a ww. miejscami chronionymi, prawidłowo zadośćuczyniła wymogowi precyzyjnego określenia punktów, pomiędzy którymi ma następować pomiar odległości pomiędzy obiektami chronionymi a punktem sprzedaży napojów alkoholowych. Stanowisko takie znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażonym m.in. w wyroku NSA z 10 maja 2012 r. (sygn. akt II GSK 497/11). Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie zakwestionowano ustalenie przez radę gminy odległości 15 metrów pomiędzy miejscami sprzedaży napojów alkoholowych a obiektami chronionymi, wskazując, że stanowi to bliskie, bezpośrednie sąsiedztwo z takimi obiektami, które w oczywisty sposób kłóci się z koniecznością realizowania obowiązku ograniczania dostępności alkoholu, w szczególności w stosunku do osób nieletnich (por. wyrok WSA w Lublinie z 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 335/13). Tymczasem w zaskarżonej uchwale przyjęto odległości 30 metrów i 100 metrów, odpowiednio dla punktów sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem ich sprzedaży (par. 1 ust. 1) oraz dla punktów sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży (par. 1 ust. 2).

Za niezasadne należy uznać zarzuty skargi o niezgodnym z obowiązującymi przepisami określeniu ww. odległości, mierzonych najkrótszą drogą dojścia od głównego wejścia do budynku, w którym usytuowany jest punkt sprzedaży napojów alkoholowych, do głównego wejścia obiektów chronionych. W tym zakresie sąd w całości podziela stanowisko przedstawione w wyroku WSA w Poznaniu z 24 listopada 2011 r. (sygn. akt IV SA/Po 571/11). W orzeczeniu tym sąd wskazał, że:

n po pierwsze, minimalne odległości między punktami sprzedaży napojów alkoholowych a odpowiednimi obiektami o szczególnym znaczeniu powinny być mierzone w oparciu o obiektywne mierniki pomiaru odległości, którymi są w szczególności osie dróg publicznych bądź krawędzie jezdni łączących obiekty chronione z miejscami sprzedaży, bądź miejscami podawania napojów alkoholowych,

n po drugie, przy określaniu w uchwale wydanej na podstawie art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. rada gminy może w szczególności nawiązywać do pojęć użytych w definicji zawartej w art. 21 pkt 1 u.w.t.p.a.,

n po trzecie, uchwała wydana na podstawie art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. może określać metodę mierzenia odległości między obiektami chronionymi a miejscami podawania i sprzedaży napojów alkoholowych oraz przewidzieć, w dalszej kolejności inny, weryfikowalny sposób mierzenia tej odległości, jeśli między tymi miejscami nie ma dróg publicznych.

Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z doświadczeniem życiowym droga dojścia z obiektów chronionych do miejsc sprzedaży alkoholu - dopuszczalna przez kodeks ruchu drogowego - może być dłuższa od wzajemnej odległości w linii prostej tych punktów. Z punktu widzenia ochrony miejsc takich jak szkoły, kościoły itp. istotny jest zatem dystans, jaki należy pokonać od wyjścia z terenu punktu sprzedaży alkoholu do wejścia na teren obiektu chronionego, bez napotykania przeszkód i narażania się na naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 858/10). Nie ma zatem przeszkód, aby uchwała podjęta w sprawie określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych zawierała dostatecznie jasne określenie, że przedmiotowe odległości powinny być mierzone najkrótszą drogą dojścia od głównego wejścia do ww. miejsc, definiowaną jako dojście po terenie dopuszczonym do ruchu pieszego, zgodnie z przepisami ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...).

Godzinowe ograniczenia

Zgodnie z art. 12 ust. 4 u.w.t.p.a. rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, dla terenu gminy lub wskazanych jednostek pomocniczych gminy ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Ograniczenia mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między godz. 22.00 a 6.00. Jest to nowe uprawnienie przewidziane dla organu uchwałodawczego.

W trakcie prac legislacyjnych w Sejmie przedstawiciel wnioskodawców tłumaczył, że samorząd będzie mógł wprowadzić takie ograniczenie nie tylko w godzinach podanych w ustawie (bo są to widełki maksymalne), lecz także w innych godzinach mieszczących się w tych widełkach, które uzna za stosowne. Na przykład, jeśli uzna on, że problem jest dotkliwy głównie po północy, to zastrzeżenie będzie można wprowadzić od północy, a nie od godz. 22.00. Przedstawiciel wnioskodawców zwracał uwagę, że: "Wzmacniamy tutaj też głos jednostek pomocniczych gminy, które będą opiniowały takie uchwały rady gminy, które dotyczą mieszkańców".

Zgodnie z art. 12 ust. 5 u.w.t.p.a. rada gminy przed podjęciem uchwał, o których mowa w ust. 1-4, zasięga opinii jednostki pomocniczej gminy. Maciej Kiełbus uważa, że obowiązek opiniowania dotyczy wszystkich jednostek pomocniczych na terenie gminy, także tych, co do których nie planuje się wprowadzenia ograniczeń czasowych w sprzedaży napojów alkoholowych.

Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Tak mówi art. 35 ust. 1 u.s.g. Ze statutu powinno więc wynikać, jaki organ jednostki pomocniczej jest właściwy do opiniowania uchwał wydanych na mocy art. 12 ust. 1-4 u.w.t.p.a. Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka (art. 36 ust. 1 u.s.g.). Natomiast w dzielnicy (osiedlu) organem uchwałodawczym jest rada. Zarząd jest zaś organem wykonawczym. Na jego czele stoi przewodniczący (art. 37 ust. 1 i 2 u.s.g.).

Kompetencję uchwałodawczą rady gminy wykonywały (i wykonują) w dwóch tokach formalnoprawnych, w zależności od tego, czy na terenie gminy jest rozmieszczona jednostka wojskowa, czy też nie. W przypadku gdy na terenie gminy jest taka jednostka, rada gminy podejmuje ww. uchwały po zasięgnięciu opinii właściwych dowódców garnizonów (art. 12 ust. 6 u.w.t.p.a.).

Zakaz picia w miejscach publicznych

Kolejna zmiana dotyczy ust. 2a art. 14. Zgodnie z nowym brzmieniem zabrania się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów. Dotychczas przepis ten mówił, że zabronione jest spożywanie napojów alkoholowych na ulicach, placach i w parkach, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów.

W regulacji tej powołano się na ogólne pojęcie "miejsce publiczne". Uzasadniając konieczność takiej zmiany, przedstawiciel wnioskodawców wskazywał na casus z Warszawy, gdy osoba pijąca alkohol na bulwarach nadwiślańskich wykazała przed sądem, że nie naruszyła zakazu z art. 14. Bulwar nie jest bowiem ani ulicą, ani placem. Nie jest też parkiem. Wnioskodawcom zarzucano brak definicji tego pojęcia w ustawie. Uznano jednak, że nie jest to konieczne, gdyż zwrot ten jest dostatecznie określony w orzecznictwie. W uzasadnieniu projektu nowelizacji wskazano, że działanie w miejscu publicznym musi być podjęte w przestrzeni dostępnej dla ogółu, do której nieograniczony dostęp ma bliżej nieokreślona liczba ludzi, chociażby w chwili zachowania sprawcy nikt poza nim samym tam się nie znajdował (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 września 2015 r., sygn. K 28/13). Przykładowo miejscem publicznym jest: ulica, plac, park, sklep czy obiekt użyteczności publicznej, tj. dworzec, urząd (wyrok TK z 21 września 2015 r., sygn. K 28/13). Z kolei w wyroku z 12 lutego 2015 r. (sygn. akt SK 70/13) trybunał orzekł, że miejsce publiczne to "miejsce dostępne dla nieograniczonego kręgu podmiotów, chociażby w chwili zachowania sprawcy nikt poza nim samym tam się nie znajdował". Ponadto działanie publiczne zachodzi wówczas, gdy bądź ze względu na miejsce działania, bądź ze względu na okoliczności i sposób działania sprawcy jego zachowanie jest lub może być dostępne (dostrzegalne) dla nieokreślonej liczby osób, przy czym sprawca, mając świadomość tej możliwości, co najmniej się na to godzi (uchwała Sądu Najwyższego z 20 września 1973 r., sygn. akt VI KZP 26/73). "Publicznie"- tj. uczynione w miejscu publicznym (np. na wiecu, na ulicy, na pochodzie) lub w sposób publiczny, np. za pośrednictwem książki, prasy, radia, telewizji, internetu.

Ponadto miejsce publiczne służy przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb użytkujących je osób, m.in. w zakresie wypoczynku, rekreacji, komunikacji czy np. edukacji. Najczęściej stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Nie jest jednak wykluczone, aby było ono własnością innych podmiotów. Wobec powyższego przez miejsce publiczne rozumie się wszelkie miejsca dostępne powszechnie.

W uzasadnieniu powołano się też na Międzynarodową Konwencję o zwalczaniu terrorystycznych ataków bombowych przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z 15 grudnia 1997 r., ratyfikowaną przez RP w 2003 r. (Dz.U. z 2007 r. poz. 438). Posługuje się ona terminem "miejsce użyteczności publicznej" dla oznaczenia tych miejsc, które są dostępne lub otwarte, niezależnie czy stale, okresowo, czy od czasu do czasu, dla przedstawicieli ogółu społeczeństwa, i są miejscami o charakterze handlowym, biurowym, kulturalnym, historycznym, oświatowym, religijnym, rządowym, rozrywkowym, wypoczynkowym lub innym, dostępnymi lub otwartymi dla publiczności.

Nowelizacja dodała w art. 14 ust. 2b u.w.t.p.a., zgodnie z którym rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, w określonym miejscu publicznym na terenie gminy odstępstwo od zakazu spożywania napojów alkoholowych, jeżeli uzna, że nie będzie to miało negatywnego wpływu na odpowiednie kształtowanie polityki społecznej w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi i nie będzie zakłócało bezpieczeństwa i porządku publicznego.

WAŻNE

Dotychczasowe uchwały rad gmin wydane na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 u.w.t.p.a zachowują moc nie dłużej niż przez sześć miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji, czyli do 9 września 2018 r.

Ustalenie kryteriów

Oprócz zmiany redakcyjnej w ust. 3 art. 18 związanej ze zmianą art. 12 dodano ust. 3b w następującym brzmieniu: "W przypadku gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia przewyższa ich maksymalną liczbę, o której mowa w art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a., zezwolenie w pierwszej kolejności wydaje się, uwzględniając kryterium jak największej odległości punktu, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych, od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, liczonej najkrótszą drogą dojścia ciągiem dróg publicznych, a w następnej kolejności - kryterium prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży". Dotychczas rozstrzygnięcie tego problemu nastręczało gminom sporo problemów. Ustawa nie określała bowiem trybu procedowania w sytuacji, w której o limitowaną liczbę zezwoleń ubiega się większa liczba podmiotów.

PRZYKŁAD 4

Więcej chętnych niż zezwoleń

Prezydent miasta dysponował jednym wolnym zezwoleniem na sprzedaż alkoholu w ramach limitu ustalonego uchwałą rady miejskiej. Przyjęto, że przy ustalaniu, któremu przedsiębiorcy (z pięciu ubiegających się) należy przyznać zezwolenie, będzie decydować wiele kryteriów, m.in. data wpływu wniosku. Kryterium to spełniły jednocześnie dwie osoby. Żeby wybrnąć z tego problemu, prezydent miasta w trakcie postępowania wymóg zmodyfikował, uznając, że decydująca jest kolejność wpływu wniosku. Nie można jednak w trakcie postępowania zmieniać kryteriów rozpatrywania wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Organ może przyjąć dodatkowe kryteria, lecz nie może zmieniać tych już istniejących. Skoro zatem jedno z przyjętych kryteriów wyboru mówi o dacie złożenia wniosku, a nie kolejności wpływu wniosku (daty i godziny), to wszystkie wnioski złożone w określonej dacie powinny być rozpatrywane jednakowo. W orzecznictwie wskazywano, że w wyniku złożenia w tym samym czasie większej liczby wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży alkoholu zasadne jest przyjęcie dodatkowych kryteriów wyboru, w tym takich jak data wpływu wniosku, jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży alkoholu, czy też kryterium kontynuacji prowadzenia sprzedaży alkoholu w danym punkcie (por. np. wyroki z 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 891/07 i z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 705/09).

(na podstawie wyroku WSA w Białymstoku z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 21/17) ⒸⓅ

Jak kryteria ustalone w art. 18 ust. 3b powinny być stosowane, wyjaśniła Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

RAMKA 4. Opinia PARPA

Nowe brzmienie art. 18 ust. 3b u.w.t.p.a. reguluje sytuację, w której organ zezwalający otrzymuje więcej wniosków o wydanie zezwolenia, niż przewiduje limit określony przez radę gminy na podstawie nowego brzmienia art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. To znaczy, że np. w sytuacji, gdy rada gminy ustaliła jako limit zezwoleń dla napojów alkoholowych do 4,5 proc. oraz piwa liczbę 200 i wydała już 150 zezwoleń, a dostała 70 nowych wniosków, organ zezwalający musi sprawdzić, które z zezwoleń spełniają określony w ust. 3b wymóg odpowiedniej lokalizacji, tj. odległości od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych. Zezwolenia powinien wydać tym spośród przedsiębiorców, którzy mieszczą się w liczbie 50 i których punkt sprzedaży jest zlokalizowany dalej od działających punktów sprzedaży napojów alkoholowych niż pozostałych 20 przedsiębiorców. W przypadku gdyby na tej podstawie nie dało się ustalić w sposób jednoznaczny liczby 50, organ zezwalający zobowiązany jest do odwołania się do drugiego kryterium, tj. prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży.

Zmiana w art. 18¹ ust. 4 u.w.t.p.a. doprecyzowuje określenie "organizacja przyjęć" przez zastąpienie go wyrazami "dostarczanie żywności na imprezy zamknięte organizowane w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta w oparciu o zawartą z nim umowę". Przepis ten dotyczy wydawania jednorazowych zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Potrzebę nowelizacji tej regulacji uzasadniano faktem, że był on nadużywany. Zdarzało się bowiem, że przedsiębiorcy, zamiast złożyć wniosek o zezwolenie na sprzedaż alkoholu do spożycia w miejscu sprzedaży (bo taką działalność de facto prowadzili), występowali o zezwolenie cateringowe na organizację przyjęć. Było to spowodowane tym, że postępowanie w zakresie wydania zezwolenia cateringowego jest znacznie odformalizowane. Ten rodzaj zezwolenia nie podlega np. opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy.

Kolejne nowelizacje

Zmiany w u.w.t.p.a. wprowadziła także ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw. W dodanym art. 25a u.w.t.p.a. upoważniono członków gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, w zakresie niezbędnym do realizacji zadań związanych z procedurą zobowiązania do poddania się leczeniu odwykowemu, do przetwarzania danych osobowych osób uzależnionych od alkoholu. Chodzi m.in. o dane wrażliwe dotyczące stanu zdrowia, nałogów, skazań, mandatów karnych, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Upoważnienie to dotyczy także danych osobowych.

RAMKA 5. Dostęp do danych

Członkowie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych mają dostęp do następujących danych:

● imię (imiona) i nazwisko;

● data i miejsce urodzenia;

● płeć;

● numer PESEL, a w przypadku gdy dana osoba nie posiada numeru PESEL - seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;

● stan cywilny;

● data zawarcia małżeństwa, jeżeli dotyczy;

● data ustania małżeństwa, jeżeli dotyczy;

● wykształcenie;

● zawód;

● miejsce pracy lub nauki;

● stopień niezdolności do pracy, posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności;

● adres miejsca zamieszkania lub adresu miejsca pobytu;

● adres do korespondencji;

● adres poczty elektronicznej;

● numer telefonu.

WAŻNE

Członkowie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych są zobowiązani do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań związanych z procedurą zobowiązania do poddania się leczeniu odwykowemu. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w ww. komisji.

W dodanym art. 9 ust. 1a u.w.t.p.a. doprecyzowano, że wydawanie zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami o zawartości do 18 proc. alkoholu, wydawanie decyzji wprowadzających zmiany w tych zezwoleniach oraz wydawanie duplikatów tych zezwoleń należy do zadań własnych województw. Z kolei w nowym art. 18^1a u.w.t.p.a. wskazuje się, że wydawanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu (w tym zezwoleń jednorazowych) należy do zadań własnych gminy.

Te nowe uregulowania wynikają z art. 11 ustawy z 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. Jednocześnie ww. regulacja zmienia art. 18³ u.w.t.p.a. W przepisie tym jest mowa, że do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się rozdział 5 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Nowelizacja ta uchyla art. 18⁵ u.w.t.p.a., który wyłączał stosowanie przepisów dotyczących milczącego załatwienia sprawy, do zezwoleń wydawanych przez organy samorządowe.

@RY1@i02/2018/066/i02.2018.066.050000100.806.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl