Jak po utracie pracy dostać pomoc z Funduszu Alimentacyjnego

Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, które są udzielane osobom uprawnionym do alimentów mających problemy z ich egzekucją, przysługują, gdy dochody nie przekraczają określonego progu dochodowego. Wynosi on 725 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Świadczenie jest przyznawane na tzw. okres świadczeniowy, który trwa od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego. Do dochodu rodziny są wliczane dochody osiągane przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Obecnie są więc brane pod uwagę te z 2009. Dlatego podobnie jak w przypadku zasiłków rodzinnych stosowana jest procedura dochodu utraconego, która pozwala uaktualnić sytuację dochodową rodziny, np. wówczas, gdy rodzic straci pracę. Wtedy od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę tego utraconego. Jeżeli okaże się on niższy od 725 zł, gmina przyzna świadczenie.

Z kolei odwrotna procedura jest stosowana, gdy rodzic zyskuje nowy dochód, np. wskutek podjęcia pracy. Wtedy gmina do dochodu rodziny dodaje miesięczną kwotę wynagrodzenia które uzyskał.

Art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Zastosowanie procedury dochodu utraconego możliwe jest tylko w ściśle określonych przypadkach. Zalicza się do nich rozpoczęcie urlopu wychowawczego, ale poza tym też wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej, utratę prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ten ostatni przypadek dotyczy wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy o pracę, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego. Ponadto utratą dochodu jest też uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego. Natomiast utratą dochodu nie będzie m.in. obniżenie wynagrodzenia i utrata prawa do zasiłku chorobowego lub rehabilitacyjnego po utracie zatrudnienia.

Art. 2 pkt 17 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Świadczeń z FA przysługują osobie uprawnionej do alimentów lub jej przedstawicielowi ustawowemu, czyli rodzicowi niepełnoletniego dziecka do ukończenia przez nie 18 lat. Jednak w przypadku gdy dziecko kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej, wsparcie też będzie wypłacane, ale nie dłużej niż do ukończenia przez nie 25 lat. Bezterminowo świadczenia są przyznawane, gdy osoba uprawniona jest niepełnosprawna i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenie nie będzie natomiast przysługiwać, jeżeli dziecko zawarło związek małżeński lub przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zalicza się do niej dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy oraz szkołę wojskową lub inną szkołę, pod warunkiem że zapewniają nieodpłatne utrzymanie.

Art. 2 pkt 6, art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Rodzic musi złożyć wniosek o przyznanie świadczeń oraz dołączyć do niego dokumenty, które będą stanowiły podstawę do ustalenia, czy spełnia warunki określone w przepisach do przyznania świadczeń. W przypadku dochodu potrzebne są zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie osiągniętym przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub oświadczenie o dochodach, jeżeli prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodatkowo, gdy następuje utrata dochodu, rodzic musi dołączyć dokument to potwierdzający, np. świadectwo pracy lub zaświadczenie od pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego. Ponadto do wniosku trzeba dołączyć też m.in. zaświadczenie od komornika o bezskutecznej egzekucji alimentów za ostatnie dwa miesiące, orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie ze szkoły lub szkoły wyższej o kontynuowaniu nauki.

W takiej sytuacji gmina przyzna świadczenie od pierwszego pełnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, jednak nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

Art. 15 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.). Par. 2 i 11 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. nr 123, poz. 836).

Świadczenia z FA przysługują w wysokości bieżąco zasądzonych alimentów, ale nie może to być więcej niż 500 zł miesięcznie na każdą osobę uprawnioną. W tej sytuacji matka otrzyma więc świadczenia z FA w wysokości 200 zł i 300 zł. Aby mogła mieć przyznane wyższe wsparcie musi najpierw wystąpić do sądu o podwyższenie alimentów i umotywować swoją decyzję, np. utratą pracy i pogorszeniem sytuacji materialnej rodziny. Jeżeli sąd zadecyduje o ich podwyższeniu i po wpłynięciu do komornika tytułu wykonawczego do egzekucji alimentów w wyższej wysokości, gmina zmieni wcześniejszą decyzję o kwocie przyznanych świadczeń. Jednak gdy rodzic będzie miał przyznane alimenty w wysokości np. 600 zł na każde dziecko, z FA otrzyma maksymalnie 500 zł na każde dziecko.

Art. 10 i 29 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

W okresie pobierania świadczeń z FA wszystkie wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego przez komornika lub bezpośrednio od rodzica kwoty powinny trafić w pierwszej kolejności do gminy wypłacającej wsparcie i być zaliczone na poczet zaległości niesolidnego rodzica. Nie ma tutaj znaczenia, czy alimenty dotyczą obecnego roku, czy zaległości dłużnika np. sprzed dwóch lat. Komornik nie może więc wyegzekwowanych alimentów przekazać rodzicowi. Z kolei rodzic, który otrzymał alimenty od zobowiązanego do ich płacenia rodzica, powinien je przekazać komornikowi lub gminie. Jeżeli tego nie zrobi, gmina będzie od niego żądać zwrotu świadczeń nienależnie pobranych wraz z odsetkami.

Art. 2 pkt 7 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl