Kto i w jaki sposób skontroluje prywatny żłobek i klub dziecięcy

Czy straż pożarna musi sprawdzić lokal

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.817.jpg@RY2@

Żłobek oraz klub dziecięcy muszą spełniać wymagania sanitarne i lokalowe, które zapewnią bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w nich dzieci. Wymogi te dotyczą m.in. ochrony przeciwpożarowej, powierzchni pomieszczeń i ich wyposażenia oraz urządzeń sanitarnych. Ich spełnienie musi być potwierdzone dwiema pozytywnymi opiniami wystawionymi przez komendanta powiatowego (lub miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwego inspektora sanitarnego. Osoba otwierająca żłobek lub klub dziecięcy powinna wiedzieć, że może zgłosić się do tych instytucji, np. przed rozpoczęciem remontu lokalu lub jego wyposażaniem, aby uzyskać informacje, jak to zrobić prawidłowo. Pozwoli to na uniknięcie konieczności dokonywania ewentualnych poprawek po sprawdzeniu lokalu przez przedstawicieli tych służb.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz.U. nr 69, poz. 367).

Czy wizytacja przed zarejestrowaniem

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.818.jpg@RY2@

Osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, które występują z wnioskiem o zarejestrowanie ich placówki opieki, muszą do niego dołączyć dokumenty wskazane w tzw. ustawie żłobkowej. Wśród nich wymienione jest m.in. oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych. Jednak jeszcze przed dokonaniem wpisu do rejestru osoby upoważnione przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta dokonują wizytacji budynku, w którym się mieści, aby sprawdzić, czy zapewnia właściwe warunki opieki. Od jej wyniku uzależnione jest wydanie decyzji o zarejestrowaniu, a w konsekwencji prowadzenie takiego rodzaju działalności gospodarczej. Jeżeli w trakcie kontroli pracownik gminy będzie miał jakiekolwiek wątpliwości, może żądać przedstawienia do wglądu opinii wydanych przez straż pożarną oraz sanepid.

Podstawa prawna

Art. 28 - 29 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy gmina skontroluje żłobek

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.819.jpg@RY2@

Ustawa żłobkowa przewiduje, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego sprawuje nad nimi nadzór w zakresie warunków i jakości świadczonej w nich opieki. Kontrola będzie więc obejmować nie tylko sprawdzenie, jak po otwarciu placówki zachowywane są standardy sanitarne i lokalowe, ale też kwalifikacje osób kierujących placówką i zajmujących się dziećmi oraz dokumenty wewnętrzne, takie jak statut oraz regulamin organizacyjny. Przepisy nie określają jednak, jak często taka kontrola powinna być sprawowana, wymagają natomiast, aby radni gminy ustalili w uchwale plan nadzoru i to w niej określili m.in. jej częstotliwość. Najczęściej samorządy decydują się na przeprowadzanie jednej wizytacji w roku. Niektóre gminy ustalają też dodatkową, pierwszą kontrolę, która zostanie przeprowadzona w ciągu miesiąca lub dwóch od zarejestrowania żłobka oraz klubu dziecięcego. To pozwala na zweryfikowanie tych wymogów ustawy żłobkowej, które nie mogły być sprawdzone w momencie rejestracji żłobka, bo nie przebywały w nim jeszcze dzieci. Nadzór taki jest sprawowany przez osoby działające z upoważnienia władz gminy.

Podstawa prawna

Art. 54 - 55 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy właściciel musi pokazać dokumenty

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.820.jpg@RY2@

Osobom wykonującym z upoważnienia czynności nadzorcze przysługują szczególne uprawnienia z tym związane. Mają oni przede wszystkim prawo wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części w dniach oraz godzinach, w których sprawowana jest opieka nad dziećmi. Kontrolujący mogą też żądać od podmiotu prowadzącego klub dziecięcy ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów, innych nośników informacji oraz danych mających związek z przedmiotem nadzoru. Dotyczy to też dokumentacji pracowniczej zatrudnionych w żłobkach i klubach osób oraz potwierdzającej ich wykształcenie. Po jej zakończeniu sporządzą oni protokół z przebiegu kontroli.

Podstawa prawna

Art. 56 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy gmina zarządzi dodatkową kontrolę

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.821.jpg@RY2@

W przypadku powzięcia informacji o nieprawidłowościach w organizacji i funkcjonowaniu żłobka lub klubu dziecięcego wójt, burmistrz lub prezydent miasta może zlecić osobom upoważnionym do prowadzenia czynności nadzorczych sprawdzenie takiej placówki poza planem kontroli. Mają oni wówczas takie same uprawnienia jak podczas kontroli przeprowadzanych na podstawie uchwały radnych. Jeżeli okaże się, że ustawowy wskaźnik zatrudnienia personelu, wskazujący, że jeden opiekun może zajmować się maksymalnie ośmiorgiem dzieci (lub pięciorgiem, jeżeli jest wśród nich dziecko poniżej roku życia, niepełnosprawne lub wymagające szczególnej opieki), nie jest spełniony, podmiot prowadzący placówkę będzie musiał w wyznaczonym terminie usunąć nieprawidłowości. W tym przypadku będzie to polegać na konieczności zatrudnienia dodatkowych opiekunów.

Podstawa prawna

Art. 55 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy właściciel może się odwołać

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.822.jpg@RY2@

Przepisy ustawy żłobkowej, oprócz prawa do złożenia zastrzeżeń co do wyników kontroli składanych bezpośrednio do organu nadzorczego, nie przewidują innej instancji odwoławczej. Taka możliwość jest dopiero wtedy, gdy w przypadku niezrealizowania zaleceń pokontrolnych i nieusunięcia w wyznaczonym terminie nieprawidłowości wójt, burmistrz lub prezydent miasta wykreśla żłobek lub klub dziecięcy z rejestru. Wydaje wtedy decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.

Podstawa prawna

Art. 54 - 57 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy będą zalecenia pokontrolne

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.823.jpg@RY2@

W przypadku stwierdzenia, że podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy nie spełnia standardów dotyczących sprawowanej opieki, gmina przekazuje mu informację w tej sprawie, w której zobowiązuje go do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przepisy nie określają, jaki termin powinien być wyznaczony, a to oznacza, że każdy samorząd musi to zrobić sam. Właściciel placówki ma w takiej sytuacji prawo do zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń dokonanych przez kontrolujących. Ma na to 7 dni od otrzymania informacji o stwierdzonych uchybieniach. Jeżeli organ nadzoru nie uwzględni w całości lub części złożonych zastrzeżeń, sporządza stanowisko na piśmie i przekazuje je właścicielowi. Ponadto gmina będzie mogła sprawdzić, czy i w jakim zakresie zrealizowane zostały wcześniejsze zalecenia. Natomiast w przypadku ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie wójt, burmistrz lub prezydent miasta wykreśli taką placówkę z rejestru.

Podstawa prawna

Art. 57 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Czy gmina nałoży karę pieniężną

@RY1@i02/2012/080/i02.2012.080.18300150f.824.jpg@RY2@

Przepisy ustawy żłobkowej nie przewidują takiej sankcji dla prowadzącego żłobek lub klub dziecięcy. Jeżeli jednak podmiot prowadzący, który nie usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie i po wykreśleniu przez gminę z rejestru będzie dalej prowadził działalność polegającą na opiece nad dziećmi, może zostać ukarany karą grzywny lub ograniczenia wolności.

Podstawa prawna

Art. 54 - 57 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl