Kiedy dziecko otrzyma świadczenie na niepełnosprawnego rodzica

Czy będzie świadczenie na rodzica

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.817.jpg@RY2@

Świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie przysługuje nie tylko ojcu, matce lub opiekunowi faktycznemu niepełnosprawnego dziecka, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, aby sprawować nad nim opiekę. Może je otrzymać też inna osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem niesamodzielnego członka rodziny mającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym dotyczy on krewnych w linii prostej, czyli wstępnych (rodzice, dziadkowie) i zstępnych (dzieci, wnuki) oraz rodzeństwa. W przypadku dorosłego niepełnosprawnego świadczenie pielęgnacyjne może więc otrzymać jego syn lub córka, wnuki oraz siostra lub brat, jeżeli sprawują nad nim opiekę. Nie może ono natomiast zostać przyznane, gdy ubiega się o nie np. siostrzenica lub bratanica niesamodzielnej cioci lub wujka lub synowa opiekująca się teściami, ponieważ jako dalsi krewni nie są oni obciążeni obowiązkiem alimentacyjnym.

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy gmina sprawdzi dochody rodziny

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.818.jpg@RY2@

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje bez względu na wysokość dochodu osiąganego przez członków rodziny. W jego przypadku, podobnie jak zasiłku pielęgnacyjnego i becikowego, nie obowiązuje kryterium dochodowe, które uprawnia do jego uzyskania. To oznacza, że gmina wydając decyzję, nie bierze pod uwagę np. wynagrodzenia współmałżonka osoby składającej wniosek czy wysokości dochodu osoby wymagającej opieki (z tytułu emerytury czy renty).

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy możliwa będzie pomoc na małżonków

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.819.jpg@RY2@

Zmienione w ubiegłym roku przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają już bezwzględnego zakazu przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Otrzymanie tego wsparcia będzie jednak możliwe tylko, jeżeli współmałżonek też ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W opisanej wyżej sytuacji matka osoby składającej wniosek musi więc wystąpić do powiatowego zespołu ds. orzekania niepełnosprawności z wnioskiem o ustalenie jej stopnia. Jeżeli będzie on znaczny, córka otrzyma świadczenie.

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy gmina przyzna dwa odrębne świadczenia

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.820.jpg@RY2@

Świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma już przyznane takie wsparcie na inną osobę w rodzinie lub poza nią. Ponadto opiekun, poza warunkiem dotyczącym braku zatrudnienia, sam nie może być zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Nie może też mieć prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej (z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego), renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 pkt 1 i 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy świadczenie może otrzymać dalszy krewny

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.821.jpg@RY2@

Wnuczka, jako osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym względem babci, może złożyć wniosek o pomoc. Ponieważ jednak nie jest ona spokrewniona w pierwszym stopniu, musi być spełniony dodatkowy warunek, że nie ma innych krewnych w pierwszym stopniu lub nie są oni w stanie sprawować opieki. Przepisy nie precyzują, jakie mogą być tego powody, pozostawiając tę kwestię do rozstrzygnięcia i uznania przez gminę. Może nim być właśnie zatrudnienie osoby, której w pierwszej kolejności przysługuje świadczenie. Aby jednak otrzymać wsparcie, wnuczka musi potwierdzić, że faktycznie sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną babcią.

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 i 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.822.jpg@RY2@

Czy można kontrolować sprawowanie opieki

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.823.jpg@RY2@

Gmina ma od stycznia tego roku możliwość przeprowadzenia wywiadu z opiekunem otrzymującym wsparcie za każdym razem, gdy uzyska informacje lub nabierze wątpliwości co do okoliczności sprawowanej opieki. Może też w tym celu wykorzystać dane zawarte w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez ośrodek pomocy społecznej, o ile został on wykonany w ciągu trzech miesięcy od otrzymania wniosku o udostępnienie informacji. Jeżeli okaże się, że wbrew wcześniejszym deklaracjom opieka nie jest sprawowana należycie, opiekunowi może grozić odebranie świadczenia, a w przypadku gdyby była sprawowana fikcyjnie od dłuższego czasu - także konieczność zwrotu nienależnie pobranych środków.

Podstawa prawna

Art. 23 ust. 4a, 4aa i 4b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy pomoc jest udzielana na okres zasiłkowy

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.824.jpg@RY2@

Co do zasady prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest przyznawane na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na wskazany okres. W tym drugim przypadku pomoc będzie więc przysługiwać do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W związku z tym opiekun nie musi też składać nowych wniosków przed rozpoczęciem każdego okresu zasiłkowego (trwającego od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego). Ponadto jeżeli wnioskuje o świadczenie po raz pierwszy, istnieje możliwość jego przyznania wcześniej niż od miesiąca, w którym został on złożony wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wsparcie może zostać bowiem przyznane od miesiąca wystąpienia do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności o ustalenie jej stopnia, o ile w okresie trzech miesięcy od wydania orzeczenia opiekun złoży pismo w gminie.

Podstawa prawna

Art. 24 ust. 2a i 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy opiekun musi się wyrejestrować z urzędu pracy

@RY1@i02/2012/070/i02.2012.070.18300150f.825.jpg@RY2@

Wprawdzie przepisy nie wymieniają posiadania statusu bezrobotnego jako przeszkody w otrzymywaniu świadczenia pielęgnacyjnego, ale - jak wskazuje stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej - wynika to z definicji osoby bezrobotnej, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.). Zgodnie z nią jest to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Trudno zatem twierdzić, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne rezygnuje z pracy wówczas, kiedy jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, bo w każdej chwili powinna być gotowa do podjęcia zatrudnienia. Niektóre samorządy nie wymagają jednak wyrejestrowania się przez opiekuna w momencie składania wniosku, ale dopiero po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie. Ma to zapewnić ciągłość ubezpieczenia zdrowotnego dla wnioskodawcy, który w oczekiwaniu na jej wydanie mógłby być pozbawiony prawa do bezpłatnego leczenia.

Podstawa prawna

Art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl