Radni nie ustalą elementów decyzji o zwrocie wsparcia

Uchwała określająca zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej nie może wskazywać reguł rozkładania należności na raty. Jest to zadaniem organu wydającego decyzję w tej sprawie.

Takie stanowisko zajął wojewoda dolnośląski w rozstrzygnięciu nadzorczym podjętym 26 listopada 2013 r. (NK-N.4131.137.23.2013.MS1) w sprawie uchwały radnych Świebodzic.

Określili oni w niej zasady zwrotu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, realizując w ten sposób upoważnienia zawarte w art. 96 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.).

Gmina może bowiem przyznać usługi, pomoc rzeczową, zasiłek na ekonomiczne usamodzielnienie, okresowy i celowy, jeżeli dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę kryterium dochodowego, pod warunkiem zwrotu ich w części lub całości.

Reguły spłaty należności są określane w uchwale, jednak w opinii wojewody radni nie wypełnili prawidłowo ustawowego zobowiązania. Jego zastrzeżenia wzbudził zapis, że zasady zwrotu wydatków ustalone są w decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej.

Ponadto radni postanowili, że należy w niej też wskazać termin, w którym osoba musi oddać należności, przy czym nie może on być dłuższy niż 12 miesięcy od jej wydania.

Kolejne kwestionowane rozwiązanie określało, że organ wydający decyzję może nakazać zwrot wydatków w miesięcznych ratach, których nie może być więcej niż 12 oraz wskazać daty ich płatności.

Tymczasem, jak uzasadnia wojewoda, rada miejska nie ma w zakresie wspomnianego upoważnienia ustawowego kompetencji do ustalania czy wręcz narzucania obligatoryjnych elementów decyzji. Jej skład wynika z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, który z mocy art. 14 wspomnianej ustawy ma zastosowanie do spraw z zakresu pomocy społecznej.

Zapisy uchwały stanowią więc ingerencję w uprawnienia podmiotu wydającego decyzję, który nie jest i nie może być związany takimi postanowieniami. Radni naruszyli też art. 104 ust. 4, który przesądza, że to właściwie umocowany organ - a jest nim kierownik ośrodka pomocy społecznej - może podjąć decyzję m.in. o rozłożeniu na raty zwrotu wydatków, oceniając, czy w realiach konkretnej, indywidualnej sprawy zostały spełnione wynikające z niego przesłanki.

W szczególności chodzi tu o sytuację, gdyby taka spłata była nadmiernym obciążeniem dla osoby zobowiązanej lub zniweczone byłyby skutki udzielonej pomocy.

- Nie zgadzamy się z przywołanymi przez wojewodę argumentami i będziemy składać skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego - wyjaśnia Izabela Siekierzyńska, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Świebodzicach.

Podkreśla, że obecna uchwała w niewielkiej części różni się od poprzednich przepisów, które też mówiły o możliwości rozłożenia na raty zwrotu wydatków, tyle że wcześniej było to możliwe dopiero po spłaceniu połowy należności.

456 zł na jednego członka rodziny wynosi kryterium dochodowe uprawniające do pomocy

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl