Mało wniosków o wydanie zezwolenia na dom dziecka

Od 1 lutego obowiązują przepisy, które nie pozwalają samorządom na tworzenie nowych domów dziecka, poza dwiema wyjątkowymi sytuacjami. Wprowadzenie takiej regulacji ma w założeniu usprawnić i przyspieszyć procesy deinstytucjonalizacji w pieczy zastępczej, tak aby większość dzieci pozbawionych właściwej opieki ze strony rodziców biologicznych mogła wychowywać się w rodzinach zastępczych, a nie w placówkach. Będzie zaś to możliwe tylko wtedy, gdy samorządy będą rozwijać rodzinną pieczę, a ograniczać do minimum tę opartą na instytucjach. Jak pokazują dane uzyskane przez DGP z 14 urzędów wojewódzkich (odpowiedzi nie udzieliły woj. łódzkie i pomorskie), od momentu zmiany przepisów zostało złożonych tylko dziewięć wniosków o wydanie zezwolenia na uruchomienie domu dziecka, co wskazuje, że przynajmniej na razie spełniają one swoją funkcję.

Placówki rodzinne wyłączone

Zakaz tworzenia nowych placówek wynika z art. 106 ust. 1a ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1426 ze zm.). Przy czym dotyczy on placówek opiekuńczo-wychowawczych typu: socjalizacyjnego, interwencyjnego i specjalistyczno-terapeutycznego, ale nie rodzinnego, bo te funkcjonują praktycznie tak samo jak zaliczane do rodzinnej pieczy zastępczej rodzinne domy dziecka. Wspomniany przepis przewiduje, że te trzy rodzaje instytucji mogą być tworzone tylko w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich obejmuje sytuację, gdy powstanie placówki lub przekształcenie tej istniejącej nie spowoduje zwiększenia liczby miejsc w instytucjonalnej pieczy zastępczej na terenie powiatu. Drugi zaś dopuszcza jej utworzenie, gdy jest to umotywowane szczególnymi potrzebami lokalnymi i niezbędne jest wtedy dołączenie do wniosku opinii wydanej przez rzecznika praw dziecka (RPD) o zasadności utworzenia placówki.