Wniosek trzeba złożyć w gminie

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego (FA) są przyznawane na tzw. okres świadczeniowy. Rozpoczyna się on 1 października, a kończy 30 września następnego roku kalendarzowego. Wnioski o przyznanie pomocy można jednak składać od 1 sierpnia. Data jego złożenia jest ważna, bo decyduje o wypłacie świadczeń. Jeżeli wniosek i wymagana dokumentacja zostaną złożone między 1 a 31 sierpnia, to wypłata świadczeń za październik nastąpi do końca tego miesiąca. Natomiast złożenie wniosku w okresie od 1 września do 31 października oznacza, że wsparcie za październik będzie wypłacone do końca listopada razem ze świadczeniem za ten miesiąc. Jeżeli osoba składa wniosek w trakcie okresu świadczeniowego, wsparcie to jest wypłacane począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca tego okresu.

Prawo do otrzymywania świadczeń jest uzależnione od spełniania warunków określonych przez ustawę z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Do najważniejszych należą dochody rodzinne, które nie mogą być wyższe niż 725 zł, oraz wiek osoby uprawnionej. Spełnienie tych wymagań trzeba potwierdzić odpowiednimi dokumentami.

Osoba, która ubiega się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, musi złożyć w gminie właściwej dla swojego miejsca zamieszkania wniosek, który powinien zawierać następujące dane:

● dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, nr NIP, nr PESEL,

● oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu,

● oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.

Do wniosku należy dołączyć:

● zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji, zawierające informacje o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz działaniach podjętych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów,

● zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych,

● oświadczenie o dochodach rodziny, w tym oświadczenie osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym,

● inne zaświadczenia, oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, m.in.:

- dokument stwierdzający wiek osoby uprawnionej,

- orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- odpis prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu zabezpieczającego powództwo o alimenty,

- informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z egzekucją tytułu wykonawczego za granicą, albo o niepodjęciu tych czynności w związku z brakiem podstawy prawnej do jej podjęcia lub niemożnością wskazania przez osobę uprawnioną miejsca pobytu dłużnika za granicą,

- orzeczenie sądu rodzinnego o ustanowieniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,

- zaświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej.

Należy przy tym podkreślić, iż dodatkowe dokumenty wymagane przez gminę mogą mieć formę kopii.

Jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenia źle wypełni wniosek, gmina wezwie ją do poprawienia go lub uzupełnienia w ciągu 14 dni. Gdy wniosek jest prawidłowy, ale np. brakuje jednego z zaświadczeń, gmina również wyśle zawiadomienie, a czas na uzupełnienie będzie dłuższy i wyniesie od 14 do 30 dni. Szczególny tryb uzupełniania dokumentów dotyczy braku zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji. Wtedy, zgodnie z przepisami, to gmina występuje do organu prowadzącego egzekucję z wezwaniem do przesłania takiego zaświadczenia. Komornik ma na to 14 dni od otrzymania wezwania. Osoby uprawnione muszą też niezwłocznie poinformować gminę, jeżeli w trakcie pobierania świadczeń nastąpiły zmiany mające wpływ na ich przyznanie, np. zmiana liczby członków rodziny, utrata lub uzyskanie dochodu.

Wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być wstrzymana, jeżeli osoba uprawniona lub jej przedstawiciel ustawowy (gdy uprawniony do alimentów jest niepełnoletni):

● odmówią udzielenia lub w wyznaczonym terminie nie udzielą wyjaśnień mających wpływ na prawo do świadczeń,

● nie przekazali organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacji mających wpływ na skuteczność egzekucji lub podali informacje nieprawdziwe,

● nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.

Jednak po udzieleniu takich informacji świadczenia będą ponownie wypłacane od miesiąca, w którym zobowiązany dokonał tego, do końca okresu świadczeniowego, o ile dalej spełnia warunki do ich otrzymywania. Jeżeli do gminy zgłosi się osoba, która przez trzy miesiące świadczeń nie pobierała, wypłaca się je za cały okres wstrzymania, o ile dalej wypełnia ustawowe przesłanki do ich otrzymywania.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż osoba, która jest uprawniona do świadczeń z FA, nie może w tym samym czasie otrzymywać alimentów od zobowiązanego do alimentacji rodzica, jak i komornika, jeżeli ten wyegzekwuje od dłużnika całość lub część należności. W takiej sytuacji osoba uprawniona musi oddać gminie wypłacone świadczenia, bo są one traktowane jako świadczenia nienależnie pobrane. Ponadto świadczenia są nienależnie pobrane, gdy były:

● wypłacane mimo zaistnienia okoliczności, które powodują ustanie lub wstrzymanie świadczeń w całości lub części,

● przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę uprawnioną,

● wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie.

Osoba uprawniona, która pobierała w takich przypadkach świadczenia, jest zobowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Należności z tego tytułu ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od daty, kiedy decyzja stała się ostateczna. Bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty na raty oraz każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej została powiadomiona osoba zobowiązana do zwrotu świadczeń. Jeśli jednak osoba zobowiązana odmawia ich zwrotu, świadczenia te podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należności te mogą być też potrącane z bieżąco wypłacanych świadczeń.

Druki wniosku oraz wymaganych zaświadczeń, które trzeba złożyć, można otrzymać w urzędzie zajmującym się świadczeniami z FA. Ma on obowiązek udostępnić je zainteresowanym osobom

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. nr 123, poz. 836).