Starosta powoła organizatora pieczy zastępczej

Jedną z nowych instytucji, które mają wspierać rozwój rodzicielstwa zastępczego, jest organizator rodzinnej pieczy zastępczej. Będzie on działał na szczeblu samorządu powiatowego, a jego wyznaczenie należy do zadań starosty. Starosta nie musi powoływać w tym celu odrębnej jednostki organizacyjnej. Może, pełnienie tej roli, zlecić organizacji pozarządowej lub powiatowemu centrum pomocy rodzinie. W tym drugim przypadku w centrum musi być utworzony specjalny zespół ds. pieczy zastępczej. Na wyznaczenie takiego organizatora starostowie mają czas do końca roku, bo nowe regulacje w tym zakresie zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2012 r.

Jednym z podstawowych zadań organizatora pieczy jest poszukiwanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej (zawodowej lub niezawodowej) oraz prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Dla takich osób organizator prowadzi szkolenia oraz dokona ich kwalifikacji. Będzie ona polegać na wydaniu zaświadczenia potwierdzającego ukończenie kursu, opinii o spełnianiu warunków do bycia rodziną zastępczą oraz oceny predyspozycji oraz motywacji danej osoby do bycia np. rodzicem zastępczym.

Rola organizatora nie kończy się jednak na znalezieniu nowych rodzin zastępczych dla dzieci. Przepisy przewidują wiele działań, które powinien on podejmować w stosunku do funkcjonujących w jego powiecie takich rodzin i rodzinnych domów dziecka. Organizator ma zapewnić im szkolenia podnoszące ich kwalifikacje, wsparcie, w szczególności w ramach grup wsparcia i rodzin pomocowych lub pomoc wolontariuszy. Kolejnym jego ważnym zadaniem jest prowadzenie poradnictwa i terapii, która ma przeciwdziałać zjawisku wypalenia zawodowego rodzica, oraz zapewnianie pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Większość zadań dotyczących poradnictwa i wsparcia należy do obowiązków zatrudnianych przez organizatora specjalnych pracowników - koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej.

Organizator musi też zapewnić opiekę dzieciom, w sytuacji gdy rodzina zastępcza lub osoba prowadząca rodzinną placówkę nie może okresowo sprawować opieki, np. z powodów zdrowotnych, losowych lub zaplanowanego wypoczynku.

Organizator pieczy zastępczej ma też obowiązek oceniania sytuacji podopiecznego umieszczonego w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka oraz osób pełniących te funkcje. Ocena sytuacji małoletniego powinna być przeprowadzana nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, jeżeli dziecko nie ma skończonych trzech lat, oraz nie rzadziej niż raz na pół roku, jeżeli w rodzinnej opiece zastępczej przebywa starsze dziecko. Takie sprawdzenie będzie dokonywane w konsultacji z: rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka, psychologiem, pedagogiem, asystentem rodziny, przedstawicielem ośrodka adopcyjnego oraz koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej. Ma ono służyć m.in. ustaleniu aktualnej sytuacji dziecka, stanu jego zdrowia, analizy stosowanych metod pracy z nim oraz zasadności dalszego pobytu małoletniego w pieczy zastępczej.

Natomiast osoby sprawujące opiekę mają być oceniane po raz pierwszy nie później niż przed upływem roku od umieszczenia u nich pierwszego dziecka, następnie po roku, a potem nie rzadziej niż raz na trzy lata. W przypadku gdy pierwsza ocena będzie negatywna, kolejna jest dokonywana po pół roku. Jeżeli ponownie nie będzie ona pozytywna, organizator skieruje do sądu wniosek o uchylenie postanowienia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka.

Ponadto zadaniem organizatora jest współpraca ze środowiskiem lokalnym i jego instytucjami. W szczególności: z powiatowym centrum pomocy rodzinie, ośrodkiem pomocy społecznej, sądami, instytucjami oświatowymi i leczniczymi oraz organizacjami społecznymi. Organizator ma przedstawiać też staroście i radzie powiatu coroczne sprawozdanie z efektów swojej pracy. Natomiast w przypadku dzieci z uregulowaną sytuacją prawną ma obowiązek zgłoszenia ich do ośrodków adopcyjnych w celu poszukiwania dla nich rodzin przysposabiających.

● Nie później niż siedem dni przed przybyciem podopiecznego:

- przekazuje szczegółowe informacje o jego sytuacji rodzinnej i rodzeństwie,

- zapewnia kontakt z dzieckiem przed umieszczeniem go w tej rodzinie.

● Nie później niż w dniu poprzedzającym przyjęcie dziecka:

- przekazuje m.in. akt urodzenia dziecka, dokumentację szkolną i o stanie zdrowia,

- przedstawia plan pracy z rodziną biologiczną małoletniego przekazany przez asystenta rodziny.

Na terenie jednego powiatu może działać więcej niż jeden organizator pieczy zastępczej

Organizator co najmniej raz na sześć miesięcy ma obowiązek informować sąd o sytuacji osobistej podopiecznego umieszczonego w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka oraz sytuacji jego rodziny biologicznej

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Art. 43 - 47, 76, 128 - 134 i 241 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887).