Zostały dwa dni na wniosek o środki na tworzenie żłobków

16 marca to ostatni dzień, w którym wojewodowie będą przyjmować oferty w ramach I tury tegorocznej edycji resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech "Maluch". Jego zadaniem jest wspieranie gmin, które chcą rozwijać sieć placówek opieki, ponieważ zakładanie, a następnie prowadzenie żłobków i klubów dziecięcych jest zadaniem własnym, na które samorządy muszą znaleźć pieniądze w swoich budżetach. Na jego realizację, podobnie jak w ubiegłym roku, przeznaczono 40 mln zł. Jeżeli kwota ta nie zostanie wykorzystana lub samorząd nie zdąży przygotować swojej oferty, to będzie mógł wziąć udział w drugiej turze konkursu trwającej do 15 czerwca. Jednak aby mieć większe szanse otrzymania dofinansowania, warto to zrobić teraz.

Rodzaje inwestycji

Program "Maluch" przewiduje cztery rodzaje inwestycji, na które gminy mogą uzyskać dotację. Są to:

● budowa lub zakup nowego budynku (lokalu) przeznaczonego na żłobek lub klub dziecięcy,

● adaptacja istniejącego budynku (lokalu), przeznaczonego na żłobek, klub dziecięcy lub lokal dla dziennego opiekuna,

● wyposażenie oraz prace wykończeniowe w budynkach, w których będzie się mieścił żłobek, klub dziecięcy lub będzie pracował dzienny opiekun, np. zakup mebli, sprzętu i naczyń kuchennych, zabawek ogrodowych,

● szkolenie dziennych opiekunów.

Ta ostatnia możliwość to nowość w tegorocznej edycji programu. Dzienny opiekun jest zatrudniany przez gminę, ale opiekę nad dziećmi sprawuje w swoim domu lub lokalu samorządowym. Musi on odbyć szkolenie, jeżeli nie ma kwalifikacji określonych w ustawie z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech, czyli w tzw. żłobkowej, i to właśnie jego koszt może być częściowo pokryty z "Malucha".

Ponadto gmina może otrzymać taką dotację nie tylko na utworzenie zupełnie nowych żłobków i klubów dziecięcych, ale też na zwiększenie liczby miejsc w tych już działających, w tym również takich, które w ubiegłym roku otrzymały dotację z "Malucha". Jeżeli gmina zdecyduje się na to drugie rozwiązanie, to ważne jest, aby w dniu składania oferty taka placówka spełniała standardy określone w ustawie żłobkowej, co musi być potwierdzone wpisaniem do gminnego rejestru żłobków i klubów dziecięcych. W przypadku, gdy żłobek czy klub nie spełnia wymagań ustawy, to dofinansowanie może mu być udzielone, pod warunkiem że dostosuje się do nich nie później niż do dnia zakończenia zadania.

Terminy są dwa

Regulamin konkursu przewiduje, że gmina, aby otrzymać dotację, musi złożyć swoją ofertę do 16 marca (lub do 15 czerwca, jeżeli odbędzie się druga tura konkursu). Każda oferta może dotyczyć tylko jednej instytucji, ale może za to obejmować trzy rodzaje dofinansowania. Gmina może więc ubiegać się w jednej ofercie o pieniądze np. na budowę i wyposażenie żłobka lub adaptację i prace wykończeniowe posiadanego budynku. Jeżeli ma jeszcze jeden żłobek lub chce go dopiero utworzyć, musi złożyć jeszcze jedną ofertę. Te same zasady dotyczą klubu dziecięcego. Gdy gmina prowadzi zespół żłobków i klubów dziecięcych i chce zwiększyć w nich liczbę miejsc, również musi złożyć odrębną ofertę dotyczącą każdej placówki.

Złożenie oferty polega na wypełnieniu specjalnego formularza, którego wzór stanowi załącznik do programu "Maluch". Wszystkie wymagane formularze samorząd może pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej lub z portalu prowadzonego przez resort, a który jest poświęcony żłobkom (www.zlobki.mpips.gov.pl). Aby złożyć ofertę, gmina musi wypełnić formularz stanowiący załącznik nr 1A (część A oferty) i 1B (część B oferty). Jeżeli dofinansowanie ma dotyczyć dziennego opiekuna, konieczne jest skorzystanie z druku - załącznika nr 2-SDO-A (część A oferty) i nr 2-SDO-B (część B oferty).

Gmina powinna pamiętać, że oferta musi być złożona zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. W tym pierwszym przypadku dopuszczone są dwie możliwości. Urzędnik gminy może złożyć ofertę osobiście w swoim urzędzie wojewódzkim lub przesłać ją listem poleconym z dopiskiem na kopercie o treści Oferta na konkurs "Maluch" 2012 (za datę złożenia uznaje się wówczas datę stempla pocztowego). Przy formie elektronicznej obydwa załączniki - 1A i 2B lub 2-SDO-A i 2-SDO-B - trzeba przesłać na adres e-mail urzędu. Lista 16 adresów dla poszczególnych województw też znajduje się na stronie internetowej resortu pracy i portalu poświęconym żłobkom. Dodatkowo części 1A lub 2-SDO-A ofert muszą być przesłane na adres e-mail MPiPS - Maluch@mpips.gov.pl. W temacie wiadomości należy wpisać: Oferta "Maluch" 2012, nazwa gminy. Oferty w formie elektronicznej muszą być przesłane w terminie złożenia ofert w formie papierowej.

Na tym etapie samorząd nie musi przesyłać żadnej dodatkowej dokumentacji. Może być ona od niego wymagana dopiero przy podpisywaniu porozumienia lub bezpośrednio przed przekazaniem dotacji.

Wkład własny

Gminy, które chcą skorzystać z programu "Maluch", muszą zagwarantować wkład własny, ponieważ dotacja budżetowa ma dofinansować, a nie całkowicie sfinansować samorządowe inwestycje w żłobki i kluby dziecięce. Ten wkład własny został określony na poziomie 50 proc. kosztów realizacji zadania. Jeżeli natomiast nowo tworzone miejsca mają być przeznaczone dla dzieci niepełnosprawnych lub wymagających szczególnej opieki, dotacja z programu może pokryć maksymalnie 70 proc. kosztów realizacji zadania, tym samym wkład własny gminy wyniesie minimum 30 proc.

Co więcej, mimo że jedynymi podmiotami uprawnionymi do starania się o dotację są gminy, to w konkursie mogą być składane oferty, które będą realizowane przy współpracy z partnerami publicznymi lub niepublicznymi, np. organizacjami pozarządowymi lub firmami. W takich przypadkach, gdy samorząd uzyskuje inne niż pieniądze własne i dotacja źródła finansowania zadania, to te dodatkowe środki są traktowane na równi ze środkami własnymi. A zatem na wkład własny gminy mogą składać się pieniądze partnera, z którym realizuje ona inwestycję.

Maksymalna kwota dofinansowania uzależniona jest od liczby miejsc, których powstanie gmina zakłada w projektowanej instytucji, a regulamin konkursu określa jedynie odgórnie kwotę dofinansowania na jedno miejsce. Jego wysokość jest też uzależniona od rodzaju inwestycji. Kwoty możliwych do uzyskania dotacji zostały wskazane w tabelach.

Z kolei gdy oferta dotyczy dziennego opiekuna, dofinansowanie do kosztów szkolenia wynosi 700 zł lub jeżeli opieka będzie sprawowana nad dzieckiem niepełnosprawnym 980 zł.

Rozstrzygnięcie konkursu

Ponieważ oferty gmin są składane do urzędów wojewódzkich, to one mają obowiązek dokonania ich kwalifikacji pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz merytorycznych. Ocena formalna będzie polegać na sprawdzeniu pod względem kompletności i prawidłowości wypełnienia formularzy ofertowych. Natomiast kryterium oceny merytorycznej będzie sprawdzenie tego, czy oferta zawiera szczegółowy harmonogram i etapy realizacji zadania oraz kalkulację kosztów, która pozwoli ocenić, czy jest zgodna z warunkami konkursowymi. W przypadku stwierdzenia braków lub błędów w ofercie urząd wojewódzki zawiadomi o tym gminę. Będzie też ona miała czas na uzupełnienie lub poprawienie oferty, przy czym tryb postępowanie w tym zakresie jest indywidualnie określany przez każdy urząd wojewódzki.

Zakwalifikowane w ten sposób oferty zostaną przekazane do MPiPS, który dokona ostatecznego wyboru tych, które otrzymają dotację oraz określi jej wysokość. Gdyby łączna kwota zapotrzebowania zawarta w ofertach przewyższała limit tegorocznej edycji programu, ministerstwo będzie dokonywało wyboru na podstawie dodatkowych kryteriów takich jak:

● niezaspokojone zapotrzebowanie na miejsca w instytucjach opieki w relacji do liczby dzieci w wieku do lat trzech;

● liczba planowanych w ofercie miejsc opieki w porównaniu do niezaspokojonego zapotrzebowania oraz liczby istniejących już miejsc opieki;

● liczba istniejących miejsc w placówkach gminnych i współfinansowanych przez nią;

● dochody gminy w przeliczeniu na jednego mieszkańca;

● wysokość dotacji celowej na jedno nowo powstające miejsce;

● kontynuacja projektu zakwalifikowanego do programu w roku ubiegłym.

Wyniki konkursu zostaną ogłoszone na stronie internetowej MPiPS oraz portalu poświęconym żłobkom do 20 kwietnia (w przypadku drugiej tury będzie to 5 sierpnia). Samorząd, który uzyska dotację, musi wtedy w ciągu 14 dni dostarczyć dokumenty niezbędne do podpisania z wojewodą porozumienia, które jest niezbędne do faktycznego przekazania pieniędzy. Tymi dokumentami są oświadczenie o przyjęciu dotacji oraz uaktualniony harmonogram i kosztorys inwestycji, jeżeli nastąpiły w niej zmiany w porównaniu do stanu faktycznego zawartego w ofercie.

Obowiązki sprawozdawcze

Zasady programu "Maluch" umożliwiają ubieganie się o dofinansowanie zadań, które będą realizowane w ciągu roku lub dwóch lat. W tym drugim przypadku oznacza to, że termin zakończenia zadania może nastąpić do 31 grudnia 2013 r., a samorząd będzie mógł ubiegać się o dofinansowanie ponownie w następnym roku, jeżeli harmonogram zadania przewiduje taką kontynuację. Niemniej jednak powinien pamiętać, że nie ma gwarancji, że dotację na pewno uzyska. Jednak niezależnie od tego, czy gminna inwestycja ma być realizowana w okresie rocznym, czy dwuletnim, dotacja musi być wykorzystana do końca 2012 r.

Ponadto gmina będzie musiała wypełniać też określone obowiązki sprawozdawcze. Po pierwsze złożyć sprawozdanie z realizacji zadania, którego wzór określa załącznik nr 3 do konkursu. Będzie na to miała czas w ciągu 30 dni od zakończenia zadania. W sytuacji, gdy termin ten przypada na rok 2013, konieczne będzie przedstawienie sprawozdania z wykorzystania dotacji w 2012 r., a to wymaga wypełnienia druku wskazanego w załączniku nr 6. Samorząd będzie miał na to czas do 30 stycznia 2013 r.

Dodatkowo, ponieważ gmina musi zagwarantować funkcjonowanie nowych miejsc opieki w żłobkach i klubach dziecięcych przez okres minimum pięciu lat lub dwóch lat, jeżeli dotacja dotyczyła lokalu dla dziennego opiekuna, będzie musiała za każdy taki rok składać sprawozdanie. Jego wzór stanowi załącznik nr 5, a termin jego złożenia to najpóźniej 30 stycznia za rok poprzedzający.

Regulamin konkursu przewiduje też, że wyposażenie żłobków i klubów dziecięcych, zakupione za dofinansowanie z "Malucha", nie może być sprzedane w ciągu pięciu lat monitorowania funkcjonowania tych placówek. Dotyczy to również inwestycji realizowanych we współpracy z partnerami. Wyposażenie jest wtedy własnością gminy.

Utrzymanie placówki

Gminy powinny pamiętać, że pieniądze otrzymane z programu "Maluch" mogą być przeznaczone tylko na założenie żłobków i klubów dziecięcych lub zwiększenie liczby miejsc w tych istniejących. Na ich późniejsze utrzymanie gminy muszą znaleźć dodatkowe pieniądze. W tym roku mogą je uzyskać, składając wniosek w ogłoszonym przez MPiPS 20 lutego konkursie w ramach programu operacyjnego "Kapitał Ludzki - Wspieranie rozwiązań na rzecz godzenia życia zawodowego i rodzinnego". Na ten cel przeznaczonych zostało 150 mln zł.

Co więcej, gminy, które ubiegają się jednocześnie o dofinansowanie z programu "Maluch", otrzymają dodatkową premię 20 punktów, co oznacza, że będą miały większą szansę na uzyskanie unijnej dotacji, która może być potem przeznaczona np. na koszty zatrudnienia personelu. Szczegółowe zasady tego konkursu oraz dokumenty, które trzeba złożyć, również znajdują się na stronie internetowej MPiPS oraz portalu poświęconym żłobkom. Wnioski o dotację z UE można składać do 17 kwietnia.

Cel	Żłobek	Klub dziecięcy	Dzienny opiekun
Budowa lub zakup lokalu	11 300	6600	X
Adaptacja	3400	2000	2200
Wyposażenie lub prace wykończeniowe	1800	1000	1800
Cel	Żłobek	Klub dziecięcy	Dzienny opiekun
Budowa lub zakup lokalu	15 800	9200	X
Adaptacja	4800	2800	5000
Wyposażenie lub prace wykończeniowe	2400	1400	4000

Ważne

Regulamin konkursu nie przewiduje możliwości odwołania się w sytuacji odrzucenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn formalnych lub merytorycznych oraz w przypadku nieprzyznania dotacji

Koszty kwalifikowane

Warunki konkursowe określają, jakie koszty i wydatki mogą być traktowane jako kwalifikowane, co oznacza, że będą podstawą do uznania prawidłowego wykorzystania dotacji i jej udziału w kosztach zadania. Generalna zasada mówi, że są to te koszty ponoszone od dnia ogłoszenia wyników konkursu do dnia zakończenia zadania. Nie zalicza się jednak do nich:

● wydatków dotyczących prac przygotowawczych do realizacji inwestycji, np. wydatków na opracowanie dokumentacji projektowej;

● kosztów przyłączenia do sieci poza granicą działki budowlanej;

● kosztów naboru personelu, jego szkoleń;

● podatku VAT, jeżeli wydatki na ten podatek mogą być przez gminę lub jej partnera w jakikolwiek sposób odzyskane.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 62 ustawy z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.). Ogłoszenie i regulamin konkursu "Maluch" 2012 dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej www.mpips.gov.pl  oraz www.zlobki.mpips.gov.pl .